R1LPMSA44L8SC
Grafik komputerowy siedzi przy komputerze i projektuje obraz w stylu Picassa. Obok monitora stoi kubek z kawą. Na biurku panuje bałaga.

I_P_W05_M02 Proces tworzenia grafiki rastrowej

Źródło: domena publiczna.
Ważne!

W tym podręczniku pokazujemy jak tworzyć obrazy w edytorze grafiki GIMP.  Dla porównania w rozdziale Dodatek, pokazano jak wykonać niektóre operacje w programie Photoshop.

Ćwiczenie na rozgrzewkę

R1Wma3uBX7Nq2
Ćwiczenie 1
Zdecyduj czy zdanie jest prawdziwe.
Tak w programie GIMP, jak i Photoshop, mamy wyłącznie jedno narzędzie, które pozwala na precyzyjne zaznaczanie. Możliwe odpowiedzi: 1. prawda, 2. fałsz

Narzędzia do zaznaczania

Pobierz pliki, aby odtworzyć procesy omówione w materiale

Wszystkie zdjęcia w jednej paczce pobierzesz z załącznika:

R1BrJlYzV8RJy

Przycisk do pobrania pliku ZIP z treścią zadania.

Plik ZIP o rozmiarze 18.31 MB w języku polskim

Zaznaczenie eliptyczne

Otwieramy plik ziemia_noca.png i rozpoczynamy od wykorzystania narzędzia Zaznaczenie (skrót klawiszowy R lub E lub poprzez wybór z głównego menu Narzędzia |  Narzędzia zaznaczania | Zaznaczenie prostokątne | Zaznaczenie eliptyczne). Daje ono możliwość zaznaczenia kształtu – prostokąta albo elipsy, w zależności od wybranej opcji narzędzia. Wyboru dokonujemy, najeżdżając kursorem na Zaznaczenie eliptyczne w pasku narzędzi i przytrzymując wciśnięty lewy przycisk myszy.

R1D0JhEylSHrj
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Spróbujmy teraz za pomocą narzędzia Zaznaczenie wyciąć eliptycznie samą planetę ze zdjęcia wykonanego w kosmosie i ukazującego Ziemię. Przy posługiwaniu się tym narzędziem możemy przytrzymać klawisz Shift – pozwala to na uzyskanie zaznaczenia idealnie okrągłego. Ułatwimy sobie zaznaczanie, ustawiając prowadnice.

Najeżdżamy wskaźnikiem myszki na podziałkę na górze lub z lewej strony okna programu i przytrzymując lewy klawisz myszy, przeciągamy linię na obraz.

R9MYUVPb3sjdF
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Następnie umieszczając kursor na przecięciu obu prowadnic, używamy narzędzia Zaznaczenie eliptyczne, by zaznaczyć samą planetę.

R1Ne4XsWsLopf
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zapoznaj się z filmem pokazującym użycie tego narzędzia:

RVLP96S3AT9PC
Film przedstawia proces zaznaczenia eliptycznego - GIMP. .

Różdżka

Otwórz plik planeta_ziemia.jpg. Na nim również znajduje się widziana z przestrzeni kosmicznej Ziemia, tu jednak umieszczona jest na jednolicie czarnym tle, bez widocznych gwiazd. W takiej sytuacji możemy się posłużyć narzędziem Różdżka (skrót klawiszowy U lub wybór z głównego menu Narzędzia | Narzędzia zaznaczania | Różdżka), które zaznacza obszary jednolite kolorystycznie. Po kliknięciu nim na czarne tło pojawia się zaznaczenie czarnego obszaru.

RvxOX5JfpxvGO
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Widzimy jednak, że zamiast Ziemi zaznaczone jest teraz tło, musimy więc odwrócić zaznaczenie. W tym celu z paska poleceń wybieramy Zaznaczenie, a następnie polecenie Odwróć (skrót klawiszowy CtrlI lub z głównego menu Zaznaczenie | Odwróć).

R1aES1vgdwBb4
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zapoznaj się z filmem pokazującym użycie tego narzędzia:

R12D9NMBQ3PNT
Film przedstawia narzędzie różdżkai w  - GIMP.

Narzędzie Różdżka daje nam możliwość zastosowania takich opcji, jak tolerancja różnic w kolorach poszczególnych pikseli, a także podjęcia decyzji, czy wybieramy tylko sąsiadujące ze sobą fragmenty obrazu, czy też wszystkie obszary o podobnej kolorystyce.

Otwórz plik wieza_eiffla.jpg. Spróbujemy teraz zaznaczyć wieżę Eiffla. W tym celu wybieramy narzędzie Zaznaczenie według koloru (skrót klawiszowy Shift + O lub wybór z głównego menu Narzędzia | Narzędzia zaznaczenia | Zaznaczenie według koloru) i klikamy na wieżę Eiffla.

R1cy4DX9F6ErF
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Po kliknięciu na wieżę otrzymujemy następujące zaznaczenie:

RA5fZIZoMBVWC
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Skopiuj zaznaczenie skrótem klawiszowym Ctrl + C.

Następnie kliknij obrazek prawym przyciskiem myszy, wybierz z menu Edycja, następnie Wklej jako i  Nowa warstwa.

Ukrywamy widoczność starej warstwy.

RgoCJeVxxLZ1z
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Widzimy, że zaznaczone są również te obszary, których nie potrzebujemy. W tej sytuacji przychodzą nam z pomocą maski. Wybierz z prawego dolnego rogu przycisk Dodaj maskę. Będziemy na niej pracować przy użyciu ołówka, zamalowując to, co jest nam niepotrzebne i usuwając zbędne elementy.

R1G6V7N2RFZJC
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Oczywiście, ponieważ podstawa wieży jest na tym zdjęciu zasłonięta zielenią, w gotowym projekcie także będziemy musieli zasłonić dolną część, aby całość wyglądała naturalnie.

Zapoznaj się z filmem pokazującym użycie tego narzędzia:

R1V893KMS28PK
Film przedstawia narzędzie różdżkai w kształcie kwadratu w - GIMP.

Na razie jednak z zaznaczenia wycięliśmy całkiem dobrze samą wieżę. Jeśli chcemy to zaznaczenie zachować, możemy zapisać kanał jako kanał alfa. Robimy to w palecie Warstwy, zaznaczając maskę i wybierając opcję Kanał alfa na zaznaczenie.

RVX1VJLFFSS2X
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Od tej pory za każdym razem, gdy wybierzemy go w palecie Kanały, pojawi się nasze zaznaczenie. Można to wykorzystać do zapisania wielu zaznaczeń dla ułatwienia pracy nad obrazem.

R1LS52Z7UNDMG

Zaznaczenie odręczne i Inteligentne nożyce

Kolejne narzędzie, którym możemy się posłużyć, to Zaznaczenie odręczne (skrót klawiszowy F lub wybór z głównego menu Narzędzia | Narzędzia zaznaczania | Zaznaczenie odręczne). Służy ono do zaznaczania obiektów o nieregularnych kształtach lub niewyróżniających się kolorystycznie z tła – rysujemy za jego pomocą pożądany kształt.

Otwieramy plik piramidy.jpg. Możemy skorzystać z tego narzędzia, aby zaznaczyć na zdjęciu same piramidy. W tym celu umieszczamy kursor w miejscu, w którym chcemy zacząć zaznaczać i prowadzimy go po krawędzi interesującego nas obiektu.

GIMP posiada także narzędzie o nazwie Inteligentne nożyce (skrót klawiszowy I lub wybór z głównego menu Narzędzia | Narzędzia zaznaczania | Inteligentne nożyce) służą one do zaznaczenia obszaru o dużej zmianie koloru na jego brzegach.

RvUvIRGZ2SKUN
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Gdy korzystamy z narzędzia, tworzona jest seria punktów kontrolnych na brzegu obszaru, który chcemy zaznaczyć.  Za jego pomocą zaznaczamy, krok po kroku, cały obrys piramidy.

Po obrysowaniu całej piramidy naciskamy Enter, aby zamienić punkty stworzone przez Inteligentne nożyce w zaznaczenie. Po usunięciu tła (obszar musi być zamknięty, a punkty zaznaczenia można modyfikować), pojawia się zaznaczenie. Zaznaczoną piramidę wklejamy jako nową warstwę.

R1Zoqr6NhGe4A
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Widzimy, że w miejscach o mniejszym kontraście inteligentne nożyce nie zachowały głębi ostrości. Szczególnie widoczne jest to w przypadku małej piramidy, po lewej stronie, a także na wierzchołku najwyższej piramidy.

REyF7ZL5zRAF3
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zapoznaj się z filmem pokazującym użycie tego narzędzia:

R1PNJ9GSE1P2C
Film przedstawia zastosowanie narzędzia Inteligentne nożyce w programie GIMP.

Ścieżki

W sytuacji opisanej wcześniej zamiast zaznaczania odręcznego lepiej zastosować narzędzie, nad którym mamy większą kontrolę, czyli Ścieżki (skrót klawiszowy B lub wybór z głównego menu Narzędzia | Ścieżki). Służy ono do rysowania ścieżek pozwalających na precyzyjne zaznaczenie obszaru, który chcemy wybrać. Jest jednym z najczęściej używanych narzędzi, bo choć posługiwanie się nim wymaga nieco wprawy, można dzięki niemu uzyskać naprawdę precyzyjny efekt. Zaznacz nim krawędź piramid.

R1doP61dMjJFk
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Z zaznaczenia utwórz nową warstwę.

R16hr5aGFnhuT
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zapoznaj się z filmem pokazującym użycie tego narzędzia:

R1ARF8S7NM95N
Film przedstawia działanie opcji Ścieżki w programie GIMP.

Inne sposoby zaznaczania

Zapoznaj się z filmem pokazującym jeszcze inny sposób zaznaczania:

R6T551B3DUPPM
Film przedstawia opcję zaznaczenia w programie GIMP.

Teraz wszystkie uzyskane zaznaczenia możemy umieścić na jednym obrazie i w fotomontażu.

Praktyka czyni mistrza

Ćwiczenie 2

Pobierz plik i wytnij konia z tła za pomocą narzędzia Inteligentne nożyce (GIMP) lub Lasso magnetyczne (Photoshop).

RN7NL6SDJF8NH
Charles Tschaggeny , An Arabian in the desert, 1858 r.
Źródło: dostępny w internecie: commons.wikimedia.org [dostęp 10.06.2022], domena publiczna.
Ćwiczenie 2
R1HvJT9081rWM

Słownik

kanał alfa
kanał alfa

(ang. alpha channel) dodatkowy kanał, definiujący przezroczystość wyświetlanych informacji graficznych; jest on zapisywany razem z trzema wartościami barw składowych RGB (ang. red, green, blue – czerwony, zielony i niebieski); wartość zerowa tego kanału oznacza pełną przezroczystość, zaś maksymalna – całkowitą nieprzezroczystość (czyli barwę jak bez kanału alfa); dodatkowy kanał koloru, na którym możemy zapisywać zaznaczenie w postaci czarno‑białego rysunku zachowywanych elementów oraz edytować je za pomocą narzędzi rysunkowych

kontrastowanie
kontrastowanie

w fotografii funkcja kontrastowania polega na zmniejszeniu liczby stopni pośrednich między najjaśniejszym a najciemniejszym elementem obrazu; im większe różnice między pikselami na obrazie, tym większy kontrast; kontrastowanie może dotyczyć jasności, intensywności barw, nasycenia poszczególnych elementów obrazu (kontrastowanie może być ogólne lub miejscowe); kontrastując, wzmacniamy ostrość zdjęcia czy przeciwnie – celowo stwarzamy efekt miękkości, „zamglenia” fotografii (tworzenie tzw. fotografii niskokontrastowej)

przestrzeń barw Lab
przestrzeń barw Lab

trójwymiarowy model przestrzeni kolorów, gdzie barwa i jasność są opisane przy użyciu wartości wskazujących na ich położenie między kolorami przeciwstawnymi, jest to model najlepiej odwzorowujący widzenie ludzkiego oka; L dotyczy jasności barwy, pozostałe (w dużym uproszczeniu): położenie koloru między barwą zieloną a czerwoną (a), położenie między barwą ciemnoniebieską i żółtą (b)

retusz
retusz

oznacza wszystkie modyfikacje, jakie można nałożyć na cyfrowy obraz

szparowanie
szparowanie

precyzyjna selekcja fragmentu obrazu w grafice rastrowej; można jej dokonać za pomocą narzędzi do automatycznej selekcji, jednak w trudniejszych przypadkach precyzyjne szparowanie można przeprowadzić tylko ręcznie za pomocą rysowania obwiedni wokół zaznaczanego obszaru