R1AR9GJBB2LM7
Grafika dekoracyjna przedstawia dużą złotą lupę z kluczem w centrum, otoczoną połączonymi ze sobą ikonami reprezentującymi różnorodne dokumenty, foldery i symbole cyfrowych danych.

I_P_W07_M04 Struktura dokumentu - klucz do przejrzystości

AI

Praca z tabelami i tabulatorami w edytorze tekstu

W tym e‑materiale poznasz bardziej zaawansowane funkcje edytora tekstu, które ułatwią ci pracę z dużymi dokumentami, a także pozwolą na automatyzację niektórych operacji. Zajmiemy się zamianą tekstu na tabelę oraz tabeli na tekst, definiowaniem wcięć, tabulatorami. Te elementy sprawiają, że dokument ma spójny wygląd. Czy to ważne? Jeżeli chcesz, aby twoje teksty, np. praca na olimpiadę lub referat wyglądały profesjonalnie – jest to istotne.

Ćwiczenie na rozgrzewkę

R1T69R21JF26O
Ćwiczenie 1
Zdecyduj, czy zdanie jest prawdziwe.
Tabela w edytorze tekstu może zawierać różną liczbę kolumn i wierszy w zależności od potrzeb użytkownika
Twoje cele
  • Zdefiniujesz i zastosujesz różne typy wcięć w akapicie.

  • Wykorzystasz tabulatory do sformatowania tekstu.

  • Przekonwertujesz tekst na tabelę i odwrotnie.

Wcięcia w dokumencie

WcięciawcięcieWcięcia to jedne z podstawowych parametrów akapituakapitakapitu. Mamy do dyspozycji następujące typy wcięć:

  • z lewej,

  • z prawej,

  • pierwszego wiersza.

Grafika przedstawia akapit (trzeci od góry) z ustawionymi wcięciami – lewym 2 cm, prawym 3 cm oraz wcięciem pierwszego wiersza ustawionym na 1,25 cm. Zwróć uwagę na ustawienie widoczne na linijce.

RIM9YHLAjTFzB
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Wcięcia w dokumentach tworzonych w edytorach możemy ustawić na dwa sposoby:

  • w oknie dialogowym Akapit,

  • wykorzystując znaczniki na linijce.

Wstawianie wcięć w edytorze Microsoft Word

RM5Zal8c1HVHM
Ustawienie wcięć za pomocą okna dialogowego Akapit Aby włączyć okno dialogowe Akapit, na karcie Narzędzi Głównych w grupie Akapit wskaż ikonę uruchom okno dialogowe. W oknie dialogowym Akapit w sekcji Wcięcia znajdują się następujące trzy opcje.
  • Pierwsza pozwala na ustawienia wcięcie lewego (lewy margines) akapitu, czyli odległość tekstu od lewego marginesu strony,
  • Druga ustawia wcięcie prawe (prawy margines) akapitu, czyli odległość tekstu od prawego marginesu strony,
  • Wcięcie specjalnie pozwala na zdefiniowanie wcięcia lub wysunięcia pierwszego wiersza akapitu.
opis WCAG, Ustawienie wcięć za pomocą linijki Na linijce programu Word znajdziesz trzy znaczniki (suwaki) informujące o ustawionych w wybranym akapicie wcięciach:
  • lewy dolny - lewe wcięcie akapitu,
  • lewy górny - wcięcie pierwszego wiersza akapitu,
  • prawy - prawe wcięcie akapitu.
Przesuwając znaczniki bezpośrednio na linijce możesz modyfikować wcięcia akapitu. opis WCAG

Wstawianie wcięć w edytorze LibreOffice Writer

R1OlEPQQiGZK2
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Ważne!

Czym różni się wcięcie od wysunięcia?

Wysunięcie nazywamy również wcięciem drugiego wiersza, wyznacza pierwszy wiersz akapitu przez umieszczenie go na marginesie, a następnie wcięcie każdego kolejnego wiersza akapitu.

Akapit dotyczący Gospodarza został sformatowany z wykorzystaniem wysunięcia.

Rw0z6DfTfLkB2
bg‑azure
Wskazówka

Aby włączyć linijkę w zakładce Widok, odszukaj grupę poleceń Pokazywanie. Zaznacz pole wyboru obok polecenia Linijka.

Tabulatory

TabulacjatabulacjaTabulacja to sposób wyrównywania tekstu stosowany w edytorach tekstów. Tabulator jest niewyświetlanym znakiem formatującym tekst i informującym edytor o konieczności przeniesienia kursora do najbliższego punktu tabulacji. Punkty tabulacji ułożone są na poziomej osi dokumentu w odległościach zdefiniowanych przez ustawienia programu lub użytkownika. Tabulator najprościej możesz ustawić za pomocą klawisza TAB. Punkty tabulacji w akapicie stają się jego atrybutami i są automatycznie przenoszone do następnego akapitu. Jeśli nie chcesz wykorzystywać punktów tabulacji w następnym akapicie, usuń je.

Tabulatory w programie Microsoft Word

Tabulatory domyślne

Program Word posiada wstępnie zdefiniowane opcje podstawowych elementów edytora. Należy do nich również ustawienie wartości tabulatora domyślnego. Wynosi ono 1,25 cm. Ustawienie to możesz zmienić w oknie dialogowym Tabulatory w polu Domyślne tabulatory. Zwróć uwagę, że tabulatory domyślne nie są wyświetlane na linijce.

Tabulatory użytkownika

Jeśli tabulatory domyślne nie spełniają swej roli w dokumencie, możesz zdefiniować swoje własne tabulatory.  Zwróć uwagę, że tabulatory użytkownika wyświetlane są na linijce.

RFXGUDd6Yabku21
Schemat. Lista elementów:
  • Nazwa kategorii: Rodzaje tabulatorów
    • Elementy należące do kategorii Rodzaje tabulatorów
    • Nazwa kategorii: lewy
    • Nazwa kategorii: środkowy
    • Nazwa kategorii: prawy
    • Nazwa kategorii: dziesiętny
    • Nazwa kategorii: paskowy
    • Koniec elementów należących do kategorii Rodzaje tabulatorów
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1VrXTxMjNhiV
Wstawianie tabulatorów za pomocą okna dialogowego Tabulatory Okno dialogowe Tabulatory możesz wywołać na dwa sposoby:
  • wybierając przycisk Tabulatory znajdujący się w lewym dolnym rogu okna dialogowego Akapit,
  • dwukrotne klikając w dowolne miejsca na Linijce.
opis WCAG, Wstawianie tabulatorów za pomocą linijki Przed rozpoczęciem wstawiania tabulatorów za pomocą linijki zapoznaj się z pracą selektora tabulatorów, który znajduje się z lewej strony linijki. Selektor tabulatorów pozwala na wybranie odpowiedniego typu tabulatora. Cała operacja wstawiania tabulatora po wybraniu odpowiedniego tabulatora polega na wstawieniu (wskazaniu) odpowiedniego miejsca na Linijce.

Znaki wiodące to dodatkowo wyświetlane znaki w obszarze znajdującym się pomiędzy tabulatorami, mogą być kropki, kreski lub myślniki.

Aby usunąć tabulator przeciągnij go poza obszar linijki, możesz również skorzystać z okna dialogowego Tabulatory, gdzie po wskazaniu elementu do nieusunięcia wystarczy wybrać przycisk Wyczyść.

Tabulatory w programie LibreOffice Writer

R10Oal35RzFDf
Wstawianie tabulatorów Okno dialogowe Tabulatory możesz wywołać na dwa sposoby:
  • korzystając z okna dialogowego Akapit,
  • dwukrotnie klikając dowolne miejsca na Linijce.
, Znak wypełnienia i usuwanie tabulatorów Pole wyboru Znak wypełnienia pozwala wybrać dodatkowo wyświetlane znaki w obszarze znajdującym się pomiędzy tabulatorami.

Aby usunąć tabulator przeciągnij go poza obszar linijki, możesz również skorzystać z okna dialogowego Tabulatory, gdzie po wskazaniu elementu do usunięcia wystarczy wybrać przycisk Usuń.

Konwersja tekstu na tabelę i odwrotnie

Podczas pracy z dokumentem tekstowym często okazuje się, że tekst uporządkowany za pomocą tabulatorów chcemy przedstawić w postaci tabeli. Edytory tekstu mają narzędzie umożliwiające szybką zamianę tekstu na tabelę. Służy do tego opcja Konwertuj tekst na tabelę, która na podstawie wskazanych separatorów rozmieści tekst w odpowiednich kolumnach tabeli. Separatorami, czyli znakami rozdzielającymi tekst, mogą być nie tylko znaki tabulacji, ale również znaczniki końca akapitu, średniki lub inne znaki, które wybierzesz.

Konwersja tekstu na tabelę i odwrotnie w programie Microsoft Word

RtCPhaRkmWtH6
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1QPRuj4rGY92
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Rn33ESWp33opq
Konwersja tekstu na tabelę Aby przekonwertować tekst na tabelę, musisz wykonać kolejne kroki.
  • Na początek na karcie Narzędzia główne wybierz przycisk Pokaż wszystko - zostaną pokazane znaczniki akapitu i inne ukryte symbole formatowania. Zobaczysz jak rozdzielany jest tekst w dokumencie.
  • Następnie zaznacz tekst, który chcesz zamienić i na karcie Wstawianie wybierz polecenie Tabela >> Konwertuj tekst na tabelę. Pokaże się okno Konwertowanie tekstu na tabelę, gdzie musisz wybrać odpowiednie opcje. Upewnij się, że liczby  wierszy i kolumn odpowiadają tym, które chcesz utworzyć.
  • Wybierz znak separatora użyty przez Ciebie w tekście.
, Konwersja tabeli na tekst Jeżeli chcesz zamienić tabelę na tekst najpierw musisz ją zaznaczyć. Następnie na karcie Układ wybrać polecenie Konwertuj na tekst. W oknie dialogowym wybierz rodzaj separatora tekstu.

Konwersja tekstu na tabelę i odwrotnie w programie LibreOffice Writer

R11DGqDQKZ5Ts
Konwersja tekstu na tabelę Aby przekonwertować tekst na tabelę, musisz wykonać kolejne kroki.
  • Zaznacz tekst, na którym chcesz pracować.
  • Ze wstążki menu wybierz Tabela.
  • Z menu Tabela wybierz opcję Konwertuj, a następnie Tekst na tabelę….
  • Ustaw odpowiednie parametry i zatwierdź operację przyciskiem Ok., Konwersja tabeli na tekst Jeżeli chcesz zamienić tabelę na tekst najpierw musisz ją zaznaczyć. Następnie na karcie Tabela wybierz polecenie Konwertuj, a następnie Tabela na tekst… W oknie dialogowym wybierz rodzaj separatora tekstu.
Polecenie 1

Zapoznaj się prezentacją, a następnie wykonaj ćwiczenia.

Ważne!

Wszystkie wykorzystane dane pochodzą z następującego źródła: Parlament Europejski Luka płacowa między kobietami a mężczyznami: fakty i liczby, europarl.europa.eu, dostęp 29.03.2021.

R1Mhvb9PsNKWm1
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 2

Utwórz nowy dokument. Wprowadź następujące informacje i przekształć na tabelę:

Przewaga średnich zarobków mężczyzn and kobietami (proc. różnica między średnimi zarobkami w 2019 r.)

Estonia; 21,7

Francja; 16,5

UE; 14,1

Polska; 8,5

Luksemburg; 1,3

Dla tekstu ustaw tabulator 4 cm (do lewej), dla wartości procentów 10,5 cm (dziesiętny). Wyśrodkuj i wybolduj nagłówek.

Ćwiczenie 3

Korzystaj z dokumentu z ćwiczenia nr 1.

Przekonwertuj tekst na tabelę. Nazwy krajów wyrównaj do lewej; ustaw tabulator  dziesiętny dla wartości procentowych.

Ćwiczenie 4

Utwórz nowy dokument. Wprowadź następujące informacje i przekształć na tabelę:

Przewaga średnich zarobków mężczyzn and kobietami (proc. różnica między średnimi zarobkami w 2019 r.)

Kraj; przewaga; różnica w stosunku do średniej europejskiej; różnica w stosunku do Polski

Estonia; 21,7; 13,6; 13,2

Francja; 16,5; 2,4; 8,0

UE; 14,1; 0; 6,6

Polska; 8,5; -5,6; 0

Luksemburg; 1,3; -13,2; -7,2

Wyróżnij tekst w pierwszym wierszu. Przekonwertuj tekst na tabelę, utwórz 4 kolumny. Kolumna Kraj – wyrównanie do lewej, przewaga – do środka, różnica w stosunku do średniej europejskiej – do prawej, różnica w stosunku do Polski – dziesiętny. Scal wiersze z nagłówkiem tabeli.

Ćwiczenie 5
RJHXbKLVuJYQD
Wcięcie to podstawowy parametr: Możliwe odpowiedzi: 1. akapitu, 2. strony, 3. sekcji, 4. wiersza
Ćwiczenie 6
R1XH7xqZmiOr5
Uzupełnij nazwy klawiszy tak, aby pasowały do opisanych funkcji. Aby zwiększyć wcięcie pierwszego wiersza akapitu, należy umieścić kursor na początku akapitu, a następnie nacisnąć klawisz 1. Alt, 2. Shift, 3. Tab/, 4. Ctrl, 5. Enter, 6. Backspace. Jeżeli naciśniesz klawisz 1. Alt, 2. Shift, 3. Tab/, 4. Ctrl, 5. Enter, 6. Backspace, następny rozpoczęty akapit będzie miał pierwszy wiersz wcięty. Jeśli chcesz usunąć wcięcie akapitu, umieść kursor na początku akapitu i naciśnij klawisz 1. Alt, 2. Shift, 3. Tab/, 4. Ctrl, 5. Enter, 6. Backspace.
Ćwiczenie 7
R13KX6r3E4nSi
Wskaż poprawne dokończenie zdania. Standardowe ustawienie domyślnych tabulatorów wynosi…
Ćwiczenie 8
R4Mem9OZlU99i
Wysłuchaj nagrania abstraktu, ułóż do niego pytania i zadaj je koledze.
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1XK8e3yB7MxV
(Uzupełnij).

Materiały źródłowe do ćwiczeń nr 5–8.

Ćwiczenia nr 5–8 wykonuj po kolei, pracując na tym samym dokumencie.

R12k3fSXM44lv

Plik DOCX zawierający obsadę lektury "Wesele"

Stanisław Wyspiański „Wesele” — obsada
Plik DOCX o rozmiarze 5.11 KB w języku polskim
RDLDc90AsbE3a

Plik ODT zawierający obsadę lektury "Wesele"

Stanisław Wyspiański „Wesele” — obsada
Plik ODT o rozmiarze 12.45 KB w języku polskim
Ćwiczenie 9

Pozbądź się półpauz. Skorzystaj z wbudowanej funkcji edytora tekstu.

Ćwiczenie 10

W wierszach z obsadą ustaw wcięcie na 1 cm.

Ćwiczenie 11

Ustaw tabulator oddzielający postać od aktora na 10 cm (wyrównany do lewej).

Ćwiczenie 12

Ustaw kropki jako znak wypełnienia. Niech rozdziela aktorkę i aktorów od granych przez nich postaci.

Rozwiązanie dla ćwiczeń nr 5–8.

RC7mxoN3ndpX2

Plik DOCX zawierający rozwiązanie do zadań 5‑8.

Stanisław Wyspiański „Wesele” — obsada (rozwiązanie)
Plik ODT o rozmiarze 5.56 KB w języku polskim
Rz4F8goswOlfr

Plik DOCX zawierający rozwiązanie do zadań 5‑8.

Stanisław Wyspiański „Wesele” — obsada (rozwiązanie)
Plik DOCX o rozmiarze 14.54 KB w języku polskim

Słownik

akapit
akapit

wydzielony fragment tekstu, często zaczynający się od wcięcia; ma indywidualne atrybuty formatu

punkty tabulacji
punkty tabulacji

punkty ustawione przez użytkownika lub domyślnie przez program znajdujące się na osi poziomej dokumentu

wcięcie
wcięcie

odstęp wiersza lub akapitu od lewego lub prawego marginesu

tabulacja
tabulacja

sposób wyrównywania tekstu stosowany w komputerowym składzie tekstu

tabulatory
tabulatory

symbole lub obiekty nakazujące edytorowi przeniesienie kursora tekstowego do najbliższego punktu tabulacji