Usługa sieciowa, a zarazem protokół komunikacyjny warstwy aplikacji, czyli FTP (ang. File Transfer Protocol), wykorzystywana jest przez administratorów i użytkowników w dwóch zasadniczych celach:

RBKBURPT82866

Ilustracja przedstawia ikonę dokumentu ze strzałką wskazującą na ikonę pięciu serwerów w kształcie szaf z przezroczystymi frontami.

1. do przesyłania plików strony internetowej na serwer WWW (w taki sposób administratorzy i twórcy stron internetowych umieszczają pliki stron na serwerach WWW);

2. do udostępniania plików innym użytkownikom (usługa FTP może być wykorzystywana jako magazyn danych, w którym np. pracownicy firm czy uczniowie w szkole mogą gromadzić i wymieniać między sobą pliki).

Protokół FTPdziała w architekturze klient‑serwer, a to oznacza, że oprócz skonfigurowanego serwera (usługi) FTP potrzebny jest jeszcze klient. Klientem usługi FTP mogą być wewnętrzne narzędzia systemu operacyjnego. W przypadku systemów Windows może to być eksplorator plików czy też konsola systemowa(program cmd). Protokół FTP jest również obsługiwany przez zewnętrzne oprogramowanie, takie jak przeglądarki internetowe czy dedykowane programy do zarządzania i wymiany plików korzystające z protokołu FTP.

Dostęp do zasobów serwera FTP

Dostęp do serwera FTP, czyli do przechowywanych na nim plików, może być realizowany na dwa sposoby:

• poprzez konto użytkownika oraz hasło,

• z wykorzystaniem tak zwanego użytkownika anonimowego (ang. Anonymous).

RNJQxDkM6TnAu1

Ilustracja przedstawia ikonę uśmiechniętej maski.
Jest ona białego koloru.
Czarnym kolorem posiada ona namalowane wąsy, oczy, brwi oraz brodę

Rodzaj dostępu determinowany jest przez zastosowanie i środowisko, w jakim pracuje usługa FTP.

Jeśli posiadasz stronę internetową przechowywaną na zdalnym serwerze (czyli takim, który może znajdować się w zupełnie innej lokalizacji niż ty), to aby móc wgrać na niego pliki, potrzebujesz konta użytkownika utworzonego przez administratora firmy świadczącej usługę hostingu. Do tego konta konieczne są oczywiście login i hasło - w końcu nie chcemy, aby ktokolwiek miał dostęp do „naszego” serwera i jego zawartości.

Innym przykładem wykorzystania usługi FTP, w którym można zastosować logowanie anonimowe, jest sieć lokalna w szkolnej pracowni. Serwer FTP przechowuje tam pliki przesyłane nauczycielowi do sprawdzenia. W takiej sytuacji tworzenie indywidualnych kont, loginów i haseł dla każdej osoby byłoby uciążliwe. Nikt z zewnątrz nie uzyska jednak dostępu do tych danych, ponieważ serwer jest dostępny wyłącznie w obrębie szkolnej sieci LAN. 

Na filmie przedstawione zostało połączenie z serwerem FTP z wykorzystaniem loginu i hasła, za pomocą programu WinSCP.

RRUULuPtRhRSv

Film nawiązujący do treści materiału: Nawiązanie sesji z serwerem FTP na przykładzie aplikacji WinSCP.

Film nawiązujący do treści materiału: Nawiązanie sesji z serwerem FTP na przykładzie aplikacji WinSCP.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/RRUULuPtRhRSv

Film nawiązujący do treści materiału: Nawiązanie sesji z serwerem FTP na przykładzie aplikacji WinSCP.

Działanie usługi FTP

Połączenie pierwsze, zwane połączeniem sterującym, odpowiada za przesyłanie komunikatów i poleceń (port aplikacji numer 21), drugie natomiast służy do właściwego przesyłania plików (port aplikacji numer 20).

Serwer (usługa FTP) może działać w jednym z dwóch trybów:

• aktywnym,

• pasywnym.

W trybie aktywnym klient FTP rozpoczyna komunikację i nawiązuje próbę połączenia z serwerem przez port 21, czyli ten, który przesyła komunikaty i polecenia. Jeśli wszystko przebiega pomyślnie, serwer odpowiada komunikatem informującym, że połączenie zostało nawiązane. Następnie wysyła komunikat do klienta w celu nawiązania drugiego połączenia – tym razem połączenia do przesyłania danych. W odpowiedzi klient wysyła do serwera (na jego port 20) komunikat potwierdzający uruchomienie drugiego połączenia. Klient w tej komunikacji zwyczajowo używa portów o numerach większych niż 1024.

W trybie pasywnym oba połączenia inicjowane są przez klienta. Do przesyłania danych i plików z serwera i do serwera wykorzystywany jest port o numerze większym niż 1024 (w przypadku trybu aktywnego był to port 20).

Protokół TFTP

Protokół uproszczony w stosunku do FTP. Nie ma większości jego funkcji – nie może wyświetlać katalogów, ani uwierzytelniać użytkowników, a jego jedynym zadaniem jest odczytywanie plików z komputera zdalnego i transmitowanie do niego plików.

Słownik