1 min.

Nauczyciel prosi o przypomnienie składu powietrza wdychanego. Zapisuje na tablicy/ekranie multimedialnym propozycje uczniów.

Uczniowie odpowiadają, że w skład powietrza wdychanego wchodzi azot, tlen, gazy szlachetne, dwutlenek węgla i inne gazy (np. para wodna, metan, zanieczyszczenia).

W razie problemów z udzieleniem odpowiedzi przez uczniów, nauczyciel może wyświetlić znajdujący się na platformie ZPE wykres kołowy „Skład powietrza”.

1 min.

Nauczyciel pyta, ile procent tlenu znajduje się w powietrzu atmosferycznym.

Uczniowie podają, że w powietrzu jest 21% tlenu.

1 min.

Nauczyciel prosi o przykłady substancji z życia codziennego, które zawierają w swojej budowie tlen.

Uczniowie odpowiadają, że substancjami takimi są, np. woda, piasek itd.

1 min.

Nauczyciel wyjaśnia, że głównym składnikiem piasku jest tlenek krzemu(IV) o wzorze sumarycznym SiOIndeks dolny 2₂.

Uczniowie słuchają.

1 min.

Nauczyciel pyta, czy organizmy żyjące w wodzie (np. ryby) wykorzystują tlen do oddychania oraz czy tlen rozpuszcza się w wodzie.

Uczniowie odpowiadają twierdząco.

2 min.

Nauczyciel przedstawia cel lekcji w języku ucznia (np. poznam metody otrzymywania, właściwości i zastosowania tlenu) oraz kryteria sukcesu.

Uczniowie zapoznają się z celem i kryteriami sukcesu.

1 min.

Nauczyciel wyświetla na ZPE układ okresowy pierwiastków i prosi chętnego ucznia o wskazanie tlenu oraz podanie jego położenia (numer grupy i numer okresu).

Uczeń podaje, że tlen jest pierwiastkiem położonym w 16 grupie oraz 2 okresie.

1 min.

Nauczyciel poleca, aby z legendy układu okresowego odczytać charakter chemiczny tlenu.

Uczeń odczytuje, że tlen jest niemetalem.

1 min.

Nauczyciel wyświetla uczniom kartę pracy (wskazuje link).

Uczniowie zapoznają się z kartą pracy.

2 min.

Nauczyciel wyświetla w modułowym e‑podręczniku grafikę „Porównanie dwuatomowej cząsteczki tlenu i trójatomowej cząsteczki ozonu” i prosi o uzupełnienie ćwiczenia 1 z karty pracy. Chętni uczniowie odczytują swoje odpowiedzi.

Uczniowie podają, że tlen występuje w przyrodzie w postaci cząsteczki zbudowanej z dwóch atomów (OIndeks dolny 2₂).

Nauczyciel powinien wyjaśnić uczniom, że tlen może również występować w postaci cząsteczki zbudowanej z trzech atomów – OIndeks dolny 3₃. Tak zbudowaną cząsteczkę tego pierwiastka nazywamy ozonem. Podkreśla, że ozon, to też tlen. Informuje, że w dalszej części lekcji omawiana będzie ta odmiana tlenu, która składa się z dwóch atomów.

1 min.

Pokaz nauczyciela: do dużego szklanego naczynia (np. kolby stożkowej) wprowadza tlen inhalacyjny z puszki i przygotowuje rozżarzone (tlące się) łuczywo. Następnie wprowadza je do naczynia.

Uczniowie obserwują pokaz.

Doświadczenie w formie pokazu może wykonać uczeń pod kontrolą nauczyciela i z zachowaniem zasad BHP. Tlen w puszce można zakupić w sklepie medycznym (stacjonarnym lub internetowym) lub samodzielnie go wyprodukować przed lekcją. Dla porównania żarzące się łuczywo można wprowadzić także do naczynia wypełnionego powietrzem.

1 min.

Nauczyciel prosi o podanie obserwacji z doświadczenia.

Prosi o podanie wniosków z doświadczenia.

Uczniowie podają, że w naczyniu z tlenem tlące się łuczywo rozpala się.

Wskazują, że tlen wykrywamy próbą z żarzącym łuczywem.

1 min.

Nauczyciel prosi o uzupełnienie ćwiczenia nr 2 z karty pracy.

Uczniowie uzupełniają zdania.

4 min.

Doświadczenie uczniowskie: „Ogrzewanie manganianu(VII) potasu”. Nauczyciel dzieli klasę na małe grupy lub pary, przypomina zasady BHP, wydaje materiały, nadzoruje pracę.

Uczniowie wykonują doświadczenie zgodnie ze schematem z punktu 3 karty pracy.

1 min.

Nauczyciel prosi o podanie obserwacji oraz wniosków wynikających z doświadczenia.

Uczniowie wskazują, że powstałym gazem jest tlen.

1 min.

Nauczyciel prosi o uzupełnienie punktu „Doświadczenie 1” z karty pracy.

Uczniowie uzupełniają kartę pracy.

3 min.

Nauczyciel poleca zapoznanie się w modułowym e‑podręczniku z akapitem „Tlen – otrzymywanie” oraz obejrzenie animacji „Historia tlenu – od odkrycia do skroplenia”.

Zapoznają się z materiałami.

3 min.

Nauczyciel prosi o podanie innych metod otrzymywania tlenu i zapisanie ich na tablicy.

Podają inne metody otrzymywania tlenu: 
a)katalityczny rozkład nadtlenku wodoru: 
2HIndeks dolny 2₂OIndeks dolny 2₂ 🡪 2HIndeks dolny 2₂O + OIndeks dolny 2₂ 
b)ogrzewanie tlenku rtęci(II):
2HgO 🡪 2Hg + OIndeks dolny 2₂
c)rozkład wody prądem elektrycznym: 
2HIndeks dolny 2₂O 🡪 2HIndeks dolny 2₂ + OIndeks dolny 2₂
d)destylacja skroplonego powietrza.

2 min.

Na podstawie doświadczeń chemicznych przeprowadzonych na lekcji i wiedzy z życia codziennego prosi o uzupełnienie tabeli „Właściwości tlenu i powietrza” (ćwiczenie 4 z karty pracy).

Uczniowie wykonują zadanie.

Uczniowie mogą pracować samodzielnie lub w parach.

Nauczyciel prosi o odczytanie odpowiedzi uczniów.

Udzielają odpowiedzi, określając stan skupienia, zapach, smak, kolor, rozpuszczalność w wodzie, palność, podtrzymywanie spalania i gęstość względem powietrza dla tlenu.

W razie problemów z określeniem gęstości tlenu względem powietrza nauczyciel może polecić uczniom zapoznanie się z animacją „Gęstość gazów” Polecenie 6DDdSMbK93Polecenie 6.

4 min.

Nauczyciel poleca zapoznanie się z grafiką „Zastosowanie tlenu” i uzupełnienie ćwiczenia 5 na karcie pracy.

Uczniowie zapoznają się z grafiką. Zapisują przykładowe zastosowania tlenu w postaci mapy myśli (np. terapia tlenem, spawanie, napędzanie pojazdów, napełnianie butli oddechowych, bielenie papieru, itd.).

Uczniowie uzdolnieni artystycznie mogą wykonać ilustrowaną mapę myśli (także cyfrowo na platformie ZPE).

2 min.

Nauczyciel wyświetla grafikę „Obieg tlenu w przyrodzie” i prosi uczniów o analizę. Następnie wybrany uczeń omawia ją na forum klasy.

Uczniowie oglądają i analizują grafikę. Wybrany uczeń omawia na forum klasy obieg tlenu w przyrodzie.

4 min.

Nauczyciel prosi o wykonanie ćwiczenia 10 z tematu „Na zakończenie, sprawdź, czy umiesz”DTGAuHZ09„Na zakończenie, sprawdź, czy umiesz”

Uczniowie Wykonują zadanie. Odpowiedzi pokazują nauczycielowi w celu weryfikacji poprawności wykonania ćwiczenia.

1 min.

Nauczyciel zachęca do wykonania w domu (w obecności osoby dorosłej) Doświadczenia 2 z modułowego e‑podręcznika: „Badanie rozkładu nadtlenku wodoru (wody utlenionej) pod wpływem drożdży.

Uczniowie słuchają i notują prośbę nauczyciela.

Nauczyciel prosi uczniów o podsumowanie najważniejszych informacji z lekcji.

Uczniowie podają najważniejsze informacje z lekcji.

W razie potrzeby nauczyciel może wyświetlić akapit „Podsumowanie” i uzupełnić to, czego nie powiedzieli uczniowie.

3 min.

Nauczyciel udostępnia podsumowujący test interaktywny.

Uczniowie rozwiązują test interaktywny.

1 min.

Nauczyciel prosi o odczytanie celu lekcji i kryteriów sukcesu podanych na początku zajęć i odznaczenie zrealizowanych punktów (checklista).

Uczniowie odczytują cel lekcji i kryteria sukcesu. Odhaczają checklistę.

Nauczyciel wyświetla zaprezentowany na początku lekcji cel oraz kryteria sukcesu na ekranie interaktywnym.

Nauczyciel prosi o dokończenie zdań refleksyjnych, np. 

a) Najbardziej podobało mi się…, 
b)Nauczyłem/Nauczyłam się…, 
c) Dowiedziałem/Dowiedziałam się, że…, 
d)Największą trudność sprawiło mi… .

Uczniowie udzielają odpowiedzi.