Wprowadzenie

Współczesny świat to miejsce, w którym rzeczywistość fizyczna coraz mocniej splata się z rzeczywistością wirtualną. Jednym z przejawów tego procesu jest informatyzacja wielu aspektów naszego życia codziennego. Obecnie, jednym z takich aspektów, który coraz szybciej ulega informatyzacji, jest działalność urzędów i instytucji.

Elektroniczna administracja

Głównym celem elektronicznej administracji jest umożliwienie obywatelom, a także przedsiębiorcom, uzyskania dostępu do usług administracyjnych za pośrednictwem internetu przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku bez wychodzenia z domu i oczekiwania w kolejkach.

R16F14EL4AH24

Ilustracja przedstawia po lewej stronie rysunek budynku pięciokondygnacyjnego. Na jego dachu widnieje napis: "URZĄD". Po środku ilustracji umieszczony został rysunek mężczyzny siedzącego przy biurku i pracującego na komputerze. Nad rysunkiem widać napis: "SZKOŁA". W górnym prawym rogu widać rysunek przedstawiający kobietę siedząca przy biurku i pracującą przy komputerze. Nad nią napisane jest: "PRACA". W prawym dolnym rogu przedstawiono mężczyznę siedzącego w fotelu z laptopem na kolanach. Obok niego na stoliku leży telefon komórkowy i niebieski kubek. Na podłodze stoi kwiatek. Nad rysunkiem widać napis: "DOM"

Poprzez elektroniczną administrację rozumiemy wykorzystanie technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych w administracji publicznej w powiązaniu ze zdobywaniem nowych umiejętności przez urzędników w celu poprawienia jakości świadczonych usług publicznych. 

W swym założeniu utworzenie elektronicznej administracji ma pozwolić na:

• uproszczenie procedur,

• dostępność informacji, niezależnie od miejsca i czasu, dla każdej uprawnionej osoby,

• ograniczenie biurokracji,

• obniżenie kosztów utrzymania dokumentów, dzięki eliminacji ich wielokrotnego powielania,

• skrócenie kolejek,

• odciążenie pracowników administracji publicznej,

• zwolnienie klientów z konieczności spędzania czasu w urzędach.

Jak działa e‑Urząd?

W Polsce funkcjonowanie elektronicznej administracji opiera się na platformie elektronicznej określanej popularnie jako e‑Urząd. Za jej pośrednictwem istnieje możliwość załatwiania spraw urzędowych przez internet, bez konieczności fizycznego pojawienia się w placówce jednostki administracji publicznej.

Platforma ta umożliwia kontakt z urzędnikiem właściwym dla danej sprawy, pobieranie formularzy oraz ich elektroniczne wypełnianie i składanie. Wszystkie te czynności odbywają się za pośrednictwem usługi ePUAP, czyli Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej.

Z platformy mogą korzystać osoby mające numer PESEL, konto na portalu oraz możliwość potwierdzenia swojej tożsamości w internecie.

R4X988DPEN4X9

Ilustracja przedstawia komputer przenośny, na którym wyświetlona jest strona internetowa serwisu ePUAP. W lewym górnym rogu widać godło Polski a obok niego napis: gov.pl. Poniżej znajduję sie napis: Podpisz dokument elektronicznie za pomocą podpisu zaufanego, i krótka instrukcja jak to zrobić. Widoczne są dłonie osoby, która wpisuje coś na klawiaturze.

Do korzystania w pełni z elektronicznego urzędu, wymagane jest założenie indywidualnego konta mieszkańca lub przedsiębiorcy oraz posiadanie Profilu Zaufanego i konta na platformie ePUAP. Korzystanie z platformy e‑Urząd jest bezpłatne. 

Współcześnie, w dobie rozwoju telefonii komórkowej, portal ePUAP udostępnia również wiele aplikacji mobilnych, dzięki którym można załatwić wiele spraw urzędowych. Do takich aplikacji zaliczamy:

• eDO – umożliwiająca używanie elektronicznego dowodu osobistego w internecie,

• mObywatel – umożliwiająca m.in. okazywanie swoich danych, realizowanie eRecept bez podawania numeru PESEL, potwierdzanie uprawnień kierowcy, okazywanie danych posiadanego samochodu, realizowanie zniżek z Kartą Dużej Rodziny,

• mojeIKP – umożliwiające m.in. dostęp do skierowań lekarskich, wyników badań medycznych, recept, zwolnień lekarskich,

• mojePZU – umożliwiające korzystanie z usług Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń.

Tożsamość a e‑Urząd

Szczególnie istotnym aspektem działalności elektronicznej administracji jest brak konieczności legitymowania się za pomocą wielu różnych dokumentów, aby uzyskać dostęp do informacji. Platforma ePUAP przewiduje następujące metody potwierdzania tożsamości:

• bezpłatny Profil Zaufany (eGO),

• kwalifikowany podpis elektroniczny.

Profil Zaufany (eGO) umożliwia bezpłatną weryfikację tożsamości. Identyfikuje on petenta korzystającego z usług e‑urzędu. Pełni również funkcję zwykłego podpisu elektronicznego, nadając dokumentom podpisanym z jego użyciem moc prawną.

R225KTECZ4Q2N

Ilustracja przedstawia logo Profilu Zaufanego, który składa się z dwóch elementów: napisu "profil zaufany" oraz symbolu graficznego. Symbol graficzny wpisany jest w granatowy prostokąt, zawierający element profilu twarzy ludzkiej nawiązującej do słowa "profil" a także części z kropkami odnoszącej się do elektronicznego charakteru usługi.

Profil można założyć przez internet lub w punkcie potwierdzającym (w wybranych urzędach). W pierwszym przypadku można go założyć:

1. za pomocą internetowego konta bankowego. Logowanie na profil zaufany odbywa się wtedy przez infrastrukturę bankowości online,

2. za pomocą dowodu osobistego z warstwą elektroniczną. Logowanie na profil zaufany odbywa się z użyciem czytnika NFC oraz oprogramowania e‑dowodu,

3. za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Logowanie na profil odbywa się z użyciem aplikacji PZ Signer.

Obok ePUAP‑u, profil zaufany wykorzystywany jest również na innych portalach administracyjnych takich jak:

• Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców (CEPiK),

• Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG),

• Platforma Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (PUE ZUS)