II wojna światowa.
Wojna na Dalekim Wschodzie
Na Dalekim Wschodzie wojna tliła się już na początku lat 30. XX wieku. Japonia miała coraz większe kłopoty gospodarcze, potrzebowała surowców i nowych rynków zbytu. Wysoki przyrost naturalny powodował, że zaczęło brakować terenów rolnych. Pojawiła się pokusa ekspansji terytorialnej.
Poznasz przyczyny wojny na Dalekim Wschodzie.
Przeanalizujesz przebieg działań powietrzno‑morskich na Pacyfiku.
Ocenisz słuszność decyzji Amerykanów, które doprowadziły do końca wojny.
„Tora! Tora! Tora!”
Przebieg wojny na Pacyfiku można podzielić na kilka etapów. We wrześniu 1931 r. armia japońska zajęła chińską Mandżurię, a w lipcu 1937 r. rozpoczął się kolejny etap wojny chińsko‑japońskiej. Japończycy zajęli Szanghaj, Nankin i południowe Shanxi.
Militarne zaangażowanie Brytyjczyków w Afryce oraz bitwa o Atlantyk osłabiły ich wpływy na Dalekim Wschodzie. Tę okoliczność próbowali wykorzystać Japończycy upatrujący w tej części świata własną strefę wpływów. Na początku wojny Tokio ogłosiło wprawdzie neutralność, ale już we wrześniu 1940 r. Japonia przystąpiła do paktu trzech. W ramach porozumienia doszło do podziału stref wpływów na świecie pomiędzy Japończyków, Niemców i Włochów.
7 grudnia 1941 r. bez wypowiedzenia wojny 300 japońskich samolotów zbombardowało Pearl Harbor, amerykańską bazę wojskową na Hawajach. Operację pod kryptonimem „Tora! Tora! Tora!” (z jap. „tygrys”) skutecznie zaplanował i przeprowadził admirał Isoroku Yamamoto. Jego żołnierze zatopili lub uszkodzili 21 okrętów amerykańskich przy minimalnych stratach własnych. Szczęśliwie dla USA ocalały lotniskowce, które odegrały później kluczową rolę w wojnie na Pacyfiku. Dzień po ataku na Pearl Harbor Stany Zjednoczone wypowiedziały wojnę Japonii. Po stronie azjatyckiego sojusznika opowiedzieli się Niemcy i Włosi, którzy z kolei wypowiedzieli wojnę USA. Hitler nie nalegał jednak, aby wojska Nipponu wspomogły go w walkach z ZSRS, co miało niebagatelne znaczenie dla przebiegu działań wojennych na froncie wschodnim.
Niespodziewany atak na Pearl Harbor pozwolił Japończykom wykorzystać efekt zaskoczenia. Poważnie osłabieni Amerykanie nie zdołali zapobiec japońskiemu podbojowi ważnych strategicznie portów brytyjskich w Singapurze i Hongkongu, terenów Indochin Holenderskich, Birmy oraz Filipin. Japończycy zagrozili także Indiom, brytyjskiej „perle w koronie”, i Australii. Na zajętych obszarach żołnierze Nipponu z niezwykłym okrucieństwem traktowali jeńców wojennych, co tylko potęgowało chęć zemsty ze strony aliantów. Mimo że przywódcy Wielkiej Koalicji uznali za głównego przeciwnika Niemcy (strategia Germany first – „najpierw Niemcy”), to na Daleki Wschód wysyłali stopniowo coraz liczniejsze oddziały i doskonalszy sprzęt.
wszyscy razem dla amerykańskiej sprawy!Tytuł: Kapitan Ameryka. Napis w "dymku" -
zacząłeś to, my to skończymy. 4. Tytuł: Superman.Podpis:
Największy na świecie bohater komiksów przygodowych!
Po sukcesie Pearl Harbor Cesarstwo Japońskie rozpoczęło szeroko zakrojoną ofensywę. Jeszcze przed atakiem na amerykańską marynarkę wojenną Japonia otrzymała od rządu Vichy Indochiny, do tej pory będące kolonią francuską. Stamtąd zaatakowała posiadłości brytyjskie, m.in. Hongkong, Birmę, Malaje, Holenderskie Indie Wschodnie oraz należące do USA Filipiny i Guam. Następnym krokiem miała być inwazja na Australię.
Już w kwietniu 1942 r. Japończycy zaczęli mieć powody do niepokoju, kiedy amerykańskie bombowce, startujące z lotniskowca, zbombardowały Tokio. Zrozumieli oni, że na swoim terytorium nie mogą czuć się bezpiecznie. Uznali, że to właśnie lotniskowce stanowią największe zagrożenie. Japończycy postawili sobie za priorytet ich wyeliminowanie.
Wojska japońskie zaczęły przygotowania do ataku na amerykańską bazę, mieszczącą się na atolu Midway, który położony jest mniej więcej w połowie drogi pomiędzy San Francisco a Tokio (stąd wzięła się nazwa atolu). Japończycy nie wiedzieli jednak, że Amerykanie od wielu lat mieli w ich kraju swoich agentów, którzy przechwycili dokładne dane planowanego ataku. To pozwoliło Stanom Zjednoczonym na dobre przygotowanie do obrony. Bitwa o Midway trwała zaledwie kilka dni – od 4 do 7 czerwca 1942 roku. Zakończyła się klęską Japonii. Była pierwszą porażką floty japońskiej od 350 lat i jednocześnie punktem zwrotnym w wojnie na Pacyfiku.
Kolejna wygrana amerykańskich wojsk – na Guadalcanal 8 lutego 1943 r. – sprawiła, że Japończycy stracili całkowicie inicjatywę i przeszli do obrony. Odtąd Amerykanie zaczęli zajmować kolejne wyspy (tzw. taktyka żabich skoków) i stopniowo zbliżali się do Wysp Japońskich. Uzyskali możliwość bezpośredniego bombardowania terytorium Japonii i to dało im całkowitą przewagę. Wraz ze zdobyciem Okinawy przygotowano plan inwazji na główne Wyspy Japońskie, który zarzucono dopiero po kapitulacji Japonii.
Japończycy znajdowali się w defensywie, ale bronili się zażarcie. Wierność cesarzowi i zasadom kodeksu samurajskiego wzmacniała ich opór i sprawiała, że mimo kolejnych niepowodzeń walczyli aż do ostatniego żołnierza. W 1944 r. podczas walk na Filipinach japońscy piloci po raz pierwszy dokonali ataków samobójczych.
Pilotów‑samobójców z japońskich jednostek lotniczych nazywano kamikaze (jap., boski wiatr). Ich zadaniem było rozbicie o statek wroga samolotu wypełnionego ładunkiem wybuchowym.
Japońscy piloci‑samobójcy
Kamikaze, czyli japońscy piloci‑samobójcy, budzili postrach wśród amerykańskich marines, m.in. dlatego, że nie umieli oni odpowiedzieć na tak prowadzoną walkę. Dla wielu Japończyków samobójcza śmierć była śmiercią honorową – przejawem męstwa i patriotyzmu. Nazwa kamikaze nawiązuje do japońskiej mitologii i oznacza dosłownie Boski Wiatr, co odnosi się do tajfunów, które w XIII w. uratowały Japonię przed atakiem ludów mongolskich. Zgodnie z legendą w latach 1274 i 1281 silne wiatry zniszczyły flotę mongolską, gdy zmierzała ona w stronę Wysp Japońskich, co Japończycy uznali za cud. Przypominając to wydarzenie w czasie II wojny, zapewne również liczyli na boską interwencję, która uratuje ich kraj przed klęską.
Japończycy byli zdeterminowani, by poprawić swoją skuteczność niszczenia amerykańskich lotniskowców, a oddziały „żywych torped” miały zapewnić Japonii przewagę w walkach na Pacyfiku i odmienić losy wojny ze Stanami Zjednoczonymi. W miarę trwania wojny szkolenie kolejnych ochotników było coraz krótsze, niektórzy nie wykonali przed atakiem ani jednego lotu ćwiczebnego – na cel naprowadzali ich doświadczeni piloci. W latach 1944–1945 podczas ataków na amerykańskie cele zginęło blisko 4 tys. pilotów kamikaze.
Od sierpnia 1943 r. w rejonie Pacyfiku Amerykanie stosowali metodę walki, którą nazwali taktyką żabich skoków. Polegała ona na zajmowaniu kolejnych wysp na Oceanie Spokojnym i stopniowym zbliżaniu się do Japonii. Walki były wyjątkowo krwawe. Mimo kolejnych zwycięstw na Dalekim Wschodzie Amerykanie ponosili duże straty w walce z fanatycznymi żołnierzami japońskimi.
Wojska amerykańskie powoli opanowywały Aleuty, Wyspy Gilberta, Wyspy Marshalla i Nową Gwineę. Bardzo krwawe były trwające od października 1944 r. aż do lipca roku następnego walki o Filipiny oraz rejon Indochin. Podczas gdy w Europie siły alianckie systematycznie zbliżały się do terenów III Rzeszy, Amerykanie przygotowywali się do opanowania dwóch ważnych pod względem strategicznym wysp: Iwo Jimy oraz Okinawy. Ich zajęcie umożliwiało dalszy atak na Wyspy Japońskie. Jako pierwszą opanowali Iwo Jimę (pod koniec marca 1945 r.), natomiast Okinawę zdobyli 21 czerwca 1945 r. Podczas krwawych walk na Okinawie zginęło 12,5 tys. żołnierzy amerykańskich, straty japońskie były o wiele większe, szacuje się je na 95–130 tys. poległych i zaginionych oraz 100–130 tys. ofiar cywilnych.
Śmiertelna broń – bomba atomowa
Chcąc uniknąć dalszych ofiar wśród swoich żołnierzy podczas inwazji na Wyspy Japońskie i jednocześnie jak najszybciej zakończyć wyniszczającą wojnę, Stany Zjednoczone zdecydowały się użyć nowej broni – bomby atomowej. Stany Zjednoczone były wówczas jedynym państwem posiadającym taką broń i decyzja o jej użyciu w tamtych okolicznościach pozostaje kontrowersyjna do dziś.
6 sierpnia 1945 r. Amerykanie zrzucili bombę atomową na Hiroszimę. W ciągu dwóch tygodni zmarło tam od wybuchu i choroby popromiennej 150 tys. osób.
Opisz widoczne zniszczenia.
Druga amerykańska bomba jądrowa spadła na Nagasaki 9 sierpnia. Zginęło ok. 75 tys. osób. Oba miasta zostały w jednej chwili doszczętnie zniszczone.
Równocześnie (9 sierpnia) ZSRS wypowiedział wojnę Japonii i wkroczył na strategiczne tereny imperium japońskiego – do Mandżurii. Następnie zajął Koreę Północną i Sachalin. Był to cios dla japońskiej gospodarki, ponieważ wydobywano tam m.in. węgiel i rudę żelaza oraz produkowano stal i paliwo syntetyczne. W dodatku Japończycy przenieśli wcześniej do Mandżurii swoje fabryki, zagrożone amerykańskimi nalotami. W takiej sytuacji cesarz Hirohito zgodził się na bezwarunkową kapitulację Japonii, którą podpisał 2 września 1945 r.:
Akt kapitulacji Japonii podpisany na pokładzie pancernika „Missouri" w Zatoce Tokijskiej 2 IX 1945 r.[…] Niniejszym ogłaszamy bezwarunkowe poddanie się Mocarstwom Sprzymierzonym Japońskiego Cesarskiego Sztabu Generalnego, wszystkich japońskich sił zbrojnych i wszystkich sił zbrojnych będących pod wpływem Japonii, gdziekolwiek one się znajdują. […]
Niniejszym rozkazujemy Japońskiemu Cesarskiemu Sztabowi Generalnemu, aby natychmiast polecił dowódcom wszystkich japońskich sił zbrojnych i wszystkim siłom zbrojnym pod wpływem Japonii, gdziekolwiek by się one znajdowały, poddać się bezwarunkowo wraz ze wszystkimi podległymi im siłami zbrojnymi. […]
O ile chodzi o zarząd państwem, to władza Cesarza i Rządu Japońskiego będzie uzależniona od Naczelnego Wodza Mocarstw Sprzymierzonych, który wyda wszelkie zarządzenia, jakie uzna za wskazane dla wprowadzenia w życie warunków kapitulacji.
Źródło: Akt kapitulacji Japonii podpisany na pokładzie pancernika „Missouri" w Zatoce Tokijskiej 2 IX 1945 r., [w:] Wiek XX w źródłach. Wybór tekstów źródłowych z propozycjami metodycznymi dla nauczycieli historii, studentów i uczniów, oprac. S.B. Lenard, M. Sobańska-Bondaruk, Warszawa 1998, s. 237–238.
II wojna światowa została zakończona w cieniu atomowej apokalipsy.
Wysłuchaj nagrania tekstu przemówienia japońskiego cesarza Hirohito, a następnie wykonaj kolejne polecenia i ćwiczenia.
Na podstawie treści przemówienia cesarza Hirohito przedstaw, w jaki sposób władca Japonii opisuje przyczyny przystąpienia kraju do II wojny światowej.
Podaj, jaki fakt wpłynął bezpośrednio na decyzję cesarza o kapitulacji.
Zapoznaj się z animacją i wykonaj polecenie
Film dostępny pod adresem /preview/resource/RocyA4lpolPgZ
Film przedstawiający bitwę pod Midway, czyli przełom w wojnie na Pacyfiku.
Wskaż przyczynę porażki Japończyków w bitwie o Midway.
Wyjaśnij, dlaczego bitwa o Midway okazała się przełomem w wojnie na Pacyfiku.
Trenuj i ćwicz.
Oceń znaczenie otwarcia frontu włoskiego dla przebiegu II wojny światowej.
Zapoznaj się z poniższymi ilustracjami i na ich podstawie wykonaj polecenie.
Zapoznaj się z poniższymi fragmentami tekstu. Przy każdym fragmencie opracowania wpisz nazwę wydarzenia, do którego nawiązuje autor.
Zapoznaj się z poniższymi materiałami źródłowymi, a następnie wykonaj polecenie.
Źródło A
Źródło B
Zapoznaj się z poniższymi tekstami źródłowymi, a następnie wykonaj polecenie.
Tekst A
Z ustaleń konferencji w Jałcie 4–11 lutego 1945 rokuStalin zobowiązał się do przystąpienia w dwa do trzech miesięcy po kapitulacji Niemiec do wojny z Japonią, w zamian za co otrzymał obietnicę m.in. utrzymania status quo w Mongolii Zewnętrznej, przywrócenia praw utraconych przez Rosję w 1904 roku, dotyczących Południowego Sachalinu i Port Arthur, oraz przejęcia przez ZSRR Wysp Kurylskich.
Źródło: Z ustaleń konferencji w Jałcie 4–11 lutego 1945 roku, dostępny w internecie: historiamniejznanaizapomniana.wordpress.com [dostęp 16.06.2020].
Tekst B
Końcowa faza wojny na PacyfikuOstateczny plan obrony terytorium Japonii, „Operacja Decyzja”, przewidywał użycie 10 tys. samolotów samobójczych […], 53 dywizje piechoty i 25 brygad; 2 mln 350 tys. wyszkolonych żołnierzy miało walczyć na plażach przy wsparciu 4 mln cywilnych pracowników armii i marynarki oraz 28 mln milicji cywilnej. W skład uzbrojenia miały wchodzić m.in. bambusowe włócznie, łuki i strzały. […] Dowódcy wojsk alianckich obliczali, że jeśli inwazja na Japonię będzie konieczna, to muszą się spodziewać po swojej stronie około miliona zabitych i rannych. A ilu straciłoby życie po stronie japońskiej? Przyjmując za podstawę obliczeń dotychczasowy stosunek strat, byłaby to liczba rzędu 10‑20 mln. […] Drugą bombę, plutonową, zrzucono 9 sierpnia, nie na pierwotnie wyznaczony cel (którego pilot nie mógł znaleźć), ale na alternatywny. Przez okrutną ironię losu stało się nim chrześcijańskie miasto Nagasaki, ośrodek oporu przeciw shinto. Zginęło tego dnia 74 800 osób.
Źródło: Końcowa faza wojny na Pacyfiku, [w:] P. Johnson, Historia świata od roku 1917 do lat 90-tych, Warszawa 1992, s. 568–569.
Słownik
rodzaj bomby jądrowej; w bombie atomowej energia niszcząca wyzwalana jest w trakcie jednofazowych reakcji rozszczepienia jąder izotopów takich pierwiastków jak uran lub pluton (w przeciwieństwie do bomby wodorowej, w przypadku której dochodzi do dwufazowej reakcji jądrowej)
choroba wywołana działaniem na organizm promieniowania jonizującego występującego w dużej dawce (np. podczas wybuchu jądrowego albo awarii reaktora jądrowego w elektrowni atomowej); może mieć przebieg przewlekły lub ostry, a w przypadku wysokiej dawki napromieniowania prowadzić do szybkiej śmierci
(jap. shinpu - boski wiatr) także: kamikadze, japoński żołnierz, pilot samolotu bojowego; poświęcał swoje życie wykonując atak samobójczy na nieprzyjaciela
(United States Marine Corps – Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych, skrótowiec USMC; potocznie: marines) jeden z rodzajów amerykańskich sił zbrojnych, zdolny do wykonywania szerokiego wachlarza zadań, chociaż jego specjalność to wykonywanie desantów morskich – w taki sposób odegrał kluczową rolę podczas walk na Pacyfiku w trakcie II wojny światowej
(ang. Leapfrogging lub Island‑Hopping) – taktyka walki wymyślona przez generała Douglasa MacArthura i wykorzystywana przez Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych w czasie wojny na Pacyfiku z Japończykami od 1943. Polegała ona na opanowywaniu po kolei strategicznie najważniejszych wysp na drodze do Japonii, przerywana przygotowaniem baz lotniczych i morskich na zdobytych terenach w celu zaatakowania następnego archipelagu. Przyspieszyło to znacznie wygraną wojsk amerykańskich
(jap. Tygrys! Tygrys! Tygrys!) – japońskie hasło do ataku na Pearl Harbor, przesłane 7 grudnia 1941 o 7:53. Japońskie słowo tora oznacza tygrysa, w tym wypadku użyto go jako skrótowca słów totsugeki (nagły atak) i raigeki (atak torpedowy)