R1QMiZxjMItL1

Zdjęcie wykonane za pomocą mikroskopu konfokalnego przedstawia krzemionkowy pancerzyk okrzemki morskiej Arachnoidiscus. Pancerzyk ma okrągły kształt, w środku drugi, centralnie położony okrąg. W środku każdego z nich znajdują się regularnie ułożone jedna koło drugiej, przylegające do siebie struktury, mające w środku regularny układ kształtów podobnych do kratek.

Badania biologiczne

Krzemionkowy pancerzyk okrzemki morskiej Arachnoidiscus. Zdjęcie wykonane za pomocą mikroskopu konfokalnego.

Źródło: Marine diatom Arachnoidiscus sp., Flickr, licencja: CC BY-NC-ND 2.0.

Sprawdź co umiesz

Ćwiczenie 1

RF4PNNNMHO2JR

Wśród podanych niżej informacji zaznacz wszystkie te, które opisują podstawowe wady mikroskopii elektronowej. Możliwe odpowiedzi: 1. Nie pozwala na wykorzystywanie żywych komórek jako preparatów., 2. Pozwala na uzyskanie jedynie niewielkiego powiększenia i rozdzielczości., 3. Umożliwia obserwacje nawet małych cząstek, a także struktur komórkowych, białek czy wirusów., 4. Obraz spod mikroskopu elektronowego jest pozbawiony barw., 5. Koszty obsługi i zakupu mikroskopu elektronowego są bardzo wysokie., 6. Obraz spod mikroskopu elektronowego można obserwować dopiero po uprzednim wyznakowaniu preparatu odpowiednim barwnikiem fluorescencyjnym.

R1E4E1TXXKV33

Ćwiczenie 2

Wybierz dowolne angielskie słówko ze słowniczka i zapytaj kolegę o jego znaczenie.

Ćwiczenie 3

RuTqKcNh3v59M

Określ, którego z czterech wymienionych wyżej mikroskopów użyjesz, aby zaobserwować: 1) DNA, 2) krwinki czerwone, 3) wirusa ospy wietrznej, 4) trójwymiarowy obraz ziarna pyłku bzu czarnego. (Uzupełnij).

Zwróć uwagę na zdolność rozdzielczą różnych rodzajów mikroskopów oraz wielkość obiektów przeznaczonych do obserwacji. Cząsteczka DNA ma średnicę około 0,0002 um, krwinki czerwone ok. wirus ospy wietrznej 0,15‑0,2 um, natomiast ziarno pyłku bzu czarnego 10‑25 um.

1 - transmisyjny mikroskop elektronowy; 2 - mikroskop świetlny; 3 - transmisyjny mikroskop elektronowy; mikroskop fluorescencyjny po wyznakowaniu wirusa markerem fluorescencyjnym; 4- skaningowy mikroskop elektronowy

Ćwiczenie 4

RDlMMpwLVBJsF

Ilustracja — Obraz DNA (niebieski), białka INCENP (zielony) i mikrotubul (czerwony) dzielącej się komórki nowotworowej.
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.

R2dbWgbCqtutJ

Na podstawie wiedzy własnej określ z jakiego rodzaju mikroskopu pochodzi powyższy obraz. Odpowiedź uzasadnij przedstawiając przynajmniej 3 właściwości obrazu uzyskiwanego w danej technice mikroskopii. (Uzupełnij).

Zastanów się, jaki mikroskop umożliwia obrazowanie struktur komórkowych oraz wybarwianie ich specjalnymi znacznikami.

Powyższy obraz został otrzymany metodą mikroskopii fluorescencyjnej. Na obrazie przedstawione są struktury komórkowe dzielącej się komórki eukariotycznej. Obraz otrzymywany w elektroskopie fluorescencyjnym jest negatywem – ma ciemne tło i jasne struktury. Jest powiększony i dwuwymiarowy. Istnieje również możliwość osobnego wybarwienia poszczególnych struktur komórkowych różnymi barwnikami fluorescencyjnymi – fluorochromami.

Ćwiczenie 4

RZKxAhulCXtmf

Na podstawie własnej wiedzy przedstaw przynajmniej trzy właściwości obrazu uzyskiwanego za pomocą techniki mikroskopii fluorescencyjnej. (Uzupełnij).

Zastanów się, czym różni się obraz w mikroskopii fluorescencyjnej od obrazu w mikroskopie świetlnym – zwróć uwagę na tło, barwność obrazu i specyfikę stosowania barwników. Pomyśl też o tym, co umożliwia ta technika w obserwacji komórek.

Obraz w mikroskopii fluorescencyjnej ma ciemne tło, a wybarwione struktury komórkowe są jasne i świecące. Dzięki zastosowaniu fluorochromów można barwić różne struktury na różne kolory, co umożliwia ich łatwe odróżnienie. Mikroskopia fluorescencyjna umożliwia wybiórczą obserwację wybranych komórek i struktur komórkowych, co pozwala na badania nad lokalizacją w komórce tych składników, które są niewidoczne w zwykłym mikroskopie świetlnym

Ćwiczenie 5

Zmiany morfologii krwinek czerwonych, obserwowane w odpowiednio wykonanym i wybarwionym rozmazie krwi, mają kluczowe znaczenie dla rozpoznania określonych schorzeń. Inaczej mówiąc: niektóre zmiany patologiczne mogą przyczyniać się do występowania w obrazie krwi erytrocytów o określonym kształcie. (…)

Przygotowanie rozmazów krwi

Krew pobiera się do probówek z antykoagulantem – solą potasową kwasu etylenodiaminotetraoctowego (EDTA) o stężeniu 1,50 ± 0,25 mg/ml. Stosunek objętości krwi do EDTA ma decydujące znaczenie, gdyż nadmiar EDTA powoduje kurczenie i zmianę wyglądu komórek, szczególnie erytrocytów. Jakość rozmazów krwi jest bezpośrednio związana z jakością materiałów wykorzystywanych do ich przygotowania.

Indeks górny Źródło: Gillian Rozenberg, Przypadki w hematologii laboratoryjnej, Edra Urban & Partner, Wrocław 2013. Indeks górny koniec

RROlAz9obPLa7

Na podstawie przedstawionego fragmentu tekstu oceń prawidłowość sformułowania: „Każda zmiana w morfologii krwinek czerwonych zaobserwowana w preparacie mikroskopowym krwi jest zmianą patologiczną i świadczy o chorobie”. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).

Zastanów się, jakie czynniki mogą wpłynąć na zmianę kształtu krwinki obserwowanej w preparacie mikroskopowym.

Podane sformułowanie nie jest prawidłowe. Krwinki przygotowane do oglądania pod mikroskopem z użyciem materiałów złej jakości mogą zmienić kształt, wielkość i wygląd. Nie wiąże się to jednak z patologią samej krwinki czy innymi znanymi chorobami – jest jedynie wynikiem nieprawidłowości w procesie przygotowywania rozmazu.

Obserwacje mikroskopowe

Badania biologiczne

Sprawdź co umiesz