Przegląd systematyczny i znaczenie roślin nagonasiennych
ReuDsAwQdIiOx
Ilustracja dekoracyjna barwna przedstawiająca skamieniałości paproci kopalnych o pierzastych podłużnych liściach przytwierdzonych na długiej cienkiej łodydze.
Ilustracja dekoracyjna barwna przedstawiająca skamieniałości paproci kopalnych o pierzastych podłużnych liściach przytwierdzonych na długiej cienkiej łodydze.
Rośliny nagonasienne
Skamieniałości Neuropteris ovata, pochodzące z okresu późnego karbonu. Gatunek ten należy do klasy paproci nasiennych (Pteridospermopsida) w obrębie gromady nagonasiennych (nagozalążkowych – Gymnospermae). Paprocie nasienne to wymarła grupa roślin, które swoją nazwę zawdzięczają charakterystycznej budowie. Liście paproci nasiennych swoim pokrojem przypominały liście paproci, z tą różnicą, że na ich szczycie znajdowały się zalążki, czyli twory właściwe roślinom nasiennym.
Źródło: Flickr, domena publiczna.
Sprawdź do umiesz
Ćwiczenie 1
RzSeYLfJT341z
Łączenie par. Wskaż, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe:. Ziarna pyłku (mikrospory) powstają w woreczkach pyłkowych (mikrosporangiach). Otoczone są jednowarstwową ścianą zawierającą sporopoleninę – złożoną substancję chemiczną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Gametofit żeński jest tworem wielokomórkowym, rozwijającym się w obrębie zalążka i całkowicie zależnym od sporofitu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Po zapłodnieniu z zygoty rozwija się zarodek młodego sporofitu. Otaczają go resztki gametofitu żeńskiego (przedrośla żeńskiego), zwanego drewnem pierwotnym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pochodzenie nazwy „rośliny nagonasienne” jest związane z budową i położeniem nasion, które nie mają dodatkowych osłon i swoją powierzchnią kontaktują się bezpośrednio ze środowiskiem zewnętrznym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Wskaż, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe:. Ziarna pyłku (mikrospory) powstają w woreczkach pyłkowych (mikrosporangiach). Otoczone są jednowarstwową ścianą zawierającą sporopoleninę – złożoną substancję chemiczną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Gametofit żeński jest tworem wielokomórkowym, rozwijającym się w obrębie zalążka i całkowicie zależnym od sporofitu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Po zapłodnieniu z zygoty rozwija się zarodek młodego sporofitu. Otaczają go resztki gametofitu żeńskiego (przedrośla żeńskiego), zwanego drewnem pierwotnym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pochodzenie nazwy „rośliny nagonasienne” jest związane z budową i położeniem nasion, które nie mają dodatkowych osłon i swoją powierzchnią kontaktują się bezpośrednio ze środowiskiem zewnętrznym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
Ćwiczenie 2
Wykresy przedstawiają względną liczebność dwóch gatunków sosny: Pinus virginiana i Pinus pungens w zależności od wysokości (w stopach n.p.m.) na południowym stoku gór Great Smoky Mountains w stanie Tennessee.
RouMsqofvc9bp
Wykres liniowy. Wykresy przedstawiają względną liczebność dwóch gatunków sosny: Pinus virginiana i Pinus pungens w zależności od wysokości (w stopach n.p.m.) na południowym stoku gór GreatSmoky w stanie Tennessee.. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1400
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1700
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 58; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2000
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2300
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2900
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Wykres liniowy. Wykresy przedstawiają względną liczebność dwóch gatunków sosny: Pinus virginiana i Pinus pungens w zależności od wysokości (w stopach n.p.m.) na południowym stoku gór GreatSmoky w stanie Tennessee.. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1400
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1700
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 58; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2000
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2300
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2900
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Rs2VRpXAsTfzi
Wykres liniowy. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2400
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 10; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2800
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 65; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3700
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4000
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 60; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
8. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4300
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
9. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 80; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Wykres liniowy. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2400
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 10; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2800
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 65; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3700
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4000
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 60; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
8. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4300
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
9. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 80; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Indeks górny Na podstawie: Charles J. Krebs, Ekologia, tłum. A. Kozakiewicz i in., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s. 399. Indeks górny koniecNa podstawie: Charles J. Krebs, Ekologia, tłum. A. Kozakiewicz i in., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s. 399.
RrxGV7sxEsKXP
(Uzupełnij).
Przeanalizuj zależności przedstawione na wykresach i na ich podstawie sformułuj problem badawczy i wniosek, który będzie się opierał na analizowanych danych.
Przykładowy problem badawczy: „Zależność między wysokością nad poziomem morza a występowaniem gatunków sosen Pinus pungens i Pinus virginiana w górach Great Smoky Mountains w stanie Tennessee”.
Przykładowy wniosek: „Występowanie gatunków sosen Pinus virginiana oraz Pinus pungens w górach Great Smoky Mountains w stanie Tennessee jest zależne od wysokości nad poziomem morza”.
1
Ćwiczenie 3
Rf82n54NMYReW
Przypomnij sobie tytuł abstraktu, wysłuchaj nagrania i spróbuj zaproponować własny temat dla dzisiejszej lekcji.
Przypomnij sobie tytuł abstraktu, wysłuchaj nagrania i spróbuj zaproponować własny temat dla dzisiejszej lekcji.
2017
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o. Główny Urząd Statystyczny, licencja: CC BY-SA 3.0.
RX3GS6QBN7rRr
Wysłuchaj nagrań słówek w słowniczku i naucz się ich prawidłowej wymowy.
Wysłuchaj nagrań słówek w słowniczku i naucz się ich prawidłowej wymowy.
1945
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o. Główny Urząd Statystyczny, licencja: CC BY-SA 3.0.
R14iCIiqfvldo
Na podstawie własnej wiedzy i dostępnych źródeł wyjaśnij, jaka jest prawdopodobna przyczyna zwiększenia udziału lasów liściastych kosztem lasów iglastych. Dlaczego odchodzi się od monokulturowych sztucznych nasadzeń (upraw jednego gatunku) drzew iglastych? (Uzupełnij).
Zastanów się, jakie są różnice w bogactwie gatunkowym roślin, zwierząt i grzybów współtworzących las liściasty i las iglasty. W lesie którego rodzaju różnorodność gatunkowa jest większa?
Prawdopodobną przyczyną zwiększenia udziału drzew liściastych kosztem lasów iglastych jest chęć zwiększenia bioróżnorodności ekosystemów leśnych, przez zwiększenie nasadzeń gatunków liściastych. Odchodzenie od sztucznie nasadzanych monokultur gatunków iglastych można wyjaśnić właśnie tym, że są one zastępowane odpowiednimi dla danego siedliska gatunkami liściastymi.
1
Ćwiczenie 4
Świerk reprezentuje rośliny nagonasienne, których wspólną cechą jest zdolność do wytwarzania nasion. Nagonasienne obejmują gatunki zarówno potężne (choćby sekwoje), jak i rekordowo długowieczne, np. niektóre sosny (jak się szacuje, niektóre okazy Pinus longaeva rosnące w Ameryce Północnej mogą mieć nawet 3000–4600 lat). Są też iglaki, reprezentowane przez sosny i właśnie świerki, o wyjątkowym znaczeniu gospodarczym, gdyż zaspokajają popyt na drewno i masę potrzebną do produkcji papieru.
Indeks górny Źródło: Rozszyfrowano genom „choinki”, [w:] portal internetowy „Nauka w Polsce”. Indeks górny koniecŹródło: Rozszyfrowano genom „choinki”, [w:] portal internetowy „Nauka w Polsce”.
RrQP4SFdvEIU1
Przeczytaj powyższy tekst źródłowy, a następnie na jego podstawie, a także w oparciu o dostępne źródła i własną wiedzę, wypisz przynajmniej trzy praktyczne zastosowania nagonasiennych w codziennym życiu człowieka. (Uzupełnij).
Czy z roślin nagonasiennych wykonywane są przedmioty codziennego użytku? Czy rośliny te wykorzystywane są w medycynie albo w przemyśle jubilerskim?
Przykładowe zastosowania nagonasiennych:
surowiec do produkcji mebli i materiałów budowlanych (np. sosny, świerki);
surowiec do produkcji papieru (sosny, świerki);
surowiec do produkcji olejków eterycznych: np. sosna, cedr;
funkcje ozdobne: sagowce, miłorząb dwuklapowy;
w medycynie: przęśl, z której pozyskiwana jest efedryna;
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Źródło: Plant Teaching Collection, University of Wisconsin, tylko do użytku edukacyjnego.
Omów budowę ziarna pyłku.
1
Ćwiczenie 7
RyEhOEGqTlk5C
Określ, jaką funkcję pełni zaznaczony element ziarna pyłku z ćwiczenia 6. (Uzupełnij).
Zaznaczony element ziarna pyłku z ćwiczenia 6 jest największą komórką ziarna pyłku.
Zaznaczony element ziarna pyłku to komórka wegetatywna. Wyrasta z niej łagiewka, która transportuje komórki plemnikowe do rodni gametofitu żeńskiego.
R1o9a8NqF6D9i
Ćwiczenie 8
Uzupełnij tekst właściwymi określeniami. Do zapylenia/zapłodnienia dochodzi, kiedy ziarno pyłku znajdzie się w okienku zalążka/na łusce nasiennej gametofitu żeńskiego/męskiego. Łagiewka pyłkowa wytwarzana jest przez komórkę generatywną/wegetatywną ziarna pyłku, która przeciska się przez ośrodek/mikrosporangium gametofitu męskiego/żeńskiego.
Uzupełnij tekst właściwymi określeniami. Do zapylenia/zapłodnienia dochodzi, kiedy ziarno pyłku znajdzie się w okienku zalążka/na łusce nasiennej gametofitu żeńskiego/męskiego. Łagiewka pyłkowa wytwarzana jest przez komórkę generatywną/wegetatywną ziarna pyłku, która przeciska się przez ośrodek/mikrosporangium gametofitu męskiego/żeńskiego.
1
Ćwiczenie 9
RBJlMwRxqRobd
Określ dwie cechy sposobu rozmnażania się roślin nagonasiennych, które przyczyniły się do osiągnięcia sukcesu ewolucyjnego tej grupy. (Uzupełnij).
Przypomnij sobie cykl rozwojowy sosny. Które cechy umożliwiają tej roślinie rozmnażanie bez obecności wody i zapewniają lepsze dostosowanie się do warunków środowiskowych?
Obecność łagiewki pyłkowej, przenoszącej komórki plemnikowe w pobliże komórki jajowej.
Rozwój odpornych na warunki środowiskowe nasion, które mogą być przenoszone na duże odległości.
Dominacja pokolenia sporofitu, który chroni i odżywia gametofity męskie i żeńskie.
RU0yJKsgdBltJ
Ćwiczenie 10
Łączenie par. Zaznacz zdania prawdziwe i zdania fałszywe.. Gniotowce (Gnetales) uważane są za przodków okrytonasiennych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Welwiczja przedziwna (Welwitschia mirabilis) jest owadopylna.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wśród nagonasiennych jedynie miłorzębowe (Ginkophyta) mają uwicione plemniki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Drewno wtórne szpilkowych (Coniferophyta) składa się z cewek i naczyń.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Zaznacz zdania prawdziwe i zdania fałszywe.. Gniotowce (Gnetales) uważane są za przodków okrytonasiennych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Welwiczja przedziwna (Welwitschia mirabilis) jest owadopylna.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wśród nagonasiennych jedynie miłorzębowe (Ginkophyta) mają uwicione plemniki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Drewno wtórne szpilkowych (Coniferophyta) składa się z cewek i naczyń.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
Ćwiczenie 11
RDj5KFW6K00jH
(Uzupełnij).
Nagonasienne dzielimy na dwie podgromady: nagozalążkowe wielkolistne i nagozalążkowe drobnolistne. Do każdej z tych grup należą dwie klasy współcześnie istniejących roślin.
Czy twoja odpowiedź uwzględnia nazwy roślin wymienione poniżej? Czy udało ci się poprawnie określić przynależność gatunków do klas?