Na fotografii zielone liście koniczyny w dużym zbliżeniu. Każdy liść składa się z dwóch sercowatych członów, spotykających się w centrum, z którego wyrasta łodyga. Na liściach krople wody.
Na fotografii zielone liście koniczyny w dużym zbliżeniu. Każdy liść składa się z dwóch sercowatych członów, spotykających się w centrum, z którego wyrasta łodyga. Na liściach krople wody.
Rośliny okrytonasienne
Nazwa grupy roślin dwuliściennych, takich jak na przykład koniczyna, wywodzi się od wspólnej dla nich cechy, którą jest obecność dwóch liścieni w zarodku (liści zarodkowych).
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Przegląd systematyczny roślin okrytonasiennych
Twoje cele
Opiszesz różnice występujące pomiędzy budową roślin jedno- i dwuliściennych.
Wymienisz przykłady roślin jedno- i dwuliściennych.
Dowiesz się, jakimi cechami odznaczają się rośliny dwuliścienne.
Wymienisz najliczniejsze rośliny dwuliściennych.
Porównasz rodzinę kapustowatych i dyniowatych.
Przedstawisz główne cechy roślin jednoliściennych.
Wymienisz przykłady rodzin roślin jednoliściennych.
Gromada roślin okrytonasiennych podzielona została na dwie wyraźnie różniące się klasy: jednoliścienne (Monocotyledonae) i dwuliścienne (Dicotyledonae).
Cechy roślin dwuliściennych
RQCJgzF2zIaqA
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
krzew
typ rośliny drzewiastej, która wytwarza nowe, silnie rosnące pędy w nasadowej części głównego pędu, w związku z czym brakuje wyraźnego pnia
drzewo
wieloletnia, zdrewniała roślina lądowa (forma życiowa roślin wieloletnich) składająca się z pnia i korony (system bocznych pędów zwanych gałęziami) lub z tzw. kłodziny zakończonej pękiem dużych liści (u palm, drzewiastych paproci i cykasów)
rośliny zielne
rośliny o miękkich, soczystych i zielonych łodygach, które nie wytwarzają zdrewniałych tkanek (lub tylko w niewielkim stopniu)
krzewinka
niska, wieloletnia roślina zdrewniała, osiągająca zazwyczaj do 50‑60 cm wysokości. Charakteryzuje się rozgałęzionymi pędami, często płożącymi lub pokładającymi się, tworzącymi zwartą darń.
Przegląd roślin dwuliściennych
Klasa dwuliściennych obejmuje ok. 200 tys. gatunków roślin zielnychrośliny zielnezielnych, krzewinekkrzewinkakrzewinek, krzewówkrzewkrzewów i drzewdrzewodrzew. Do najliczniejszych rodzin należą: astrowate, kaktusowate, bobowate, psiankowate, kapustowate, dyniowate i różowate.
R1OBpWQbKKenA1
Mapa myśli. Lista elementów:
Nazwa kategorii: Rośliny dwuliścienne
Elementy należące do kategorii Rośliny dwuliścienne
Nazwa kategorii: Astrowate
Nazwa kategorii: Bobowate
Nazwa kategorii: Psiankowate
Nazwa kategorii: Kapustowate
Nazwa kategorii: Dyniowate
Nazwa kategorii: Różowate
Nazwa kategorii: Kaktusowate
Koniec elementów należących do kategorii Rośliny dwuliścienne
Mapa myśli. Lista elementów:
Nazwa kategorii: Rośliny dwuliścienne
Elementy należące do kategorii Rośliny dwuliścienne
Nazwa kategorii: Astrowate
Nazwa kategorii: Bobowate
Nazwa kategorii: Psiankowate
Nazwa kategorii: Kapustowate
Nazwa kategorii: Dyniowate
Nazwa kategorii: Różowate
Nazwa kategorii: Kaktusowate
Koniec elementów należących do kategorii Rośliny dwuliścienne
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Astrowate / złożone (Asteraceae/Compositae)
Najliczniejsza w gatunki rodzina roślin dwuliściennych, licząca ok. 1550 rodzajów obejmujących ok. 25 tys. gatunków, występujących na lądach całej kuli ziemskiej (z wyjątkiem Antarktydy).
Liście o zróżnicowanych kształtach i różnorodnym stopniu podzielenia blaszki.
Kwiaty rurkowate (np. oset Carduus), środkowe rurkowate promieniste i brzeżne języczkowate, płonne (np. krwawnik – Achillea, rumianek – Chamomilla) lub zebrane w kwiatostan; zwany koszyczkiem (np. mniszek lekarski - Taraxacumofficinale).
Owoc – niełupka, opatrzona puchem kielichowym (rozsiewana przez wiatr – u mniszka lekarskiego –Taraxacum officinale), rąbkiem (u złocienia Chrysanthemum) lub ośćmi (rozsiewana przez zwierzęta – u uczepu Bidens).
R1aAQLfXv5SbR
Ilustracja przestawia rośliny dwuliścienne astrowate/złożone.
1. Oset – z kłujących szyszek wyrastają fioletowe kwiaty w formie pióropusza.
2. Krwawnik – białe, drobne kwiatostany z niewielkim żółtym środkiem.
3. Rumianek – białe, pjedyncze kwiatki z większym żółtym środkiem.
4. Uczep – żółte pięciolistkowe kwiaty o dużym, żółtym środku.
5. Bylica piołun – łodygi rośliny są oblepione żółtymi kwiatami nie posiadającymi płatków,
6. Dalia – duże, pomarańczowe kwiaty składające się z łyżeczkowanych płatków, połączonych ze sobą w kulistą formę.
7. Mniszek lekarski - kwiaty zbudowane z ułożonych w rozetę intensywnie żółtych płatków.
Ilustracja przestawia rośliny dwuliścienne astrowate/złożone.
1. Oset – z kłujących szyszek wyrastają fioletowe kwiaty w formie pióropusza.
2. Krwawnik – białe, drobne kwiatostany z niewielkim żółtym środkiem.
3. Rumianek – białe, pjedyncze kwiatki z większym żółtym środkiem.
4. Uczep – żółte pięciolistkowe kwiaty o dużym, żółtym środku.
5. Bylica piołun – łodygi rośliny są oblepione żółtymi kwiatami nie posiadającymi płatków,
6. Dalia – duże, pomarańczowe kwiaty składające się z łyżeczkowanych płatków, połączonych ze sobą w kulistą formę.
7. Mniszek lekarski - kwiaty zbudowane z ułożonych w rozetę intensywnie żółtych płatków.
Źródło: H. Zell, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Bobowate / motylkowate (Fabaceae /Papilionaceae)
Liczą ok. 700 rodzajów i blisko 18 tys. gatunków. Występują w różnych strefach klimatycznych; są to drzewa, krzewy, byliny i rośliny krótkotrwałe.
Liście spiralnie osadzone na pędzie, z przylistkami, pojedynczo, pierzasto lub dłoniasto złożone.
Kwiaty motylkowe – grzbieciste o kielichu ze zrośniętych pięciu działek i koronie z pięciu zachodzących na siebie płatków o zróżnicowanej budowie; zwykle obupłciowe, zebrane w kwiatostany typu: grona, baldachogrona, kłosa lub główki.
Owoc typu strąka pękającego dwoma szwami; nasiona bezbielmowe, z dużym zarodkiem i materiałami zapasowymi (skrobia) zgromadzonymi w liścieniach.
R1TzVNpvtYb6Q
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej bobowatej/motylkowatej - grochu:
1. Liście grochu z przylistkami, złożone pierzasto lub dłoniasto; kwiaty białe. Od łodygi ochodzą wąsy czepne.
2. Owoc – strąk, nasiona okrągłe, z dużym zarodkiem i materiałami zapasowymi występują w środku strąka.
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej bobowatej/motylkowatej - grochu:
1. Liście grochu z przylistkami, złożone pierzasto lub dłoniasto; kwiaty białe. Od łodygi ochodzą wąsy czepne.
2. Owoc – strąk, nasiona okrągłe, z dużym zarodkiem i materiałami zapasowymi występują w środku strąka.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
R1SEic9ZJgjTq1
Na fotografii ciecierzyca pospolita. Z długiej łodygi wyrastają mniejsze łodyżki z usytuowanymi po bokach niewielkimi owalnymi listkami. Od łodygi odchodzą również małe zielone owoce z widocznymi na całej powierzchni drobnymi, białymi włoskami.
Ciecierzyca pospolita (Cichorium intybus)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Bobowate mają olbrzymie znaczenie gospodarcze. Ich korzenie współżyją z bakteriami brodawkowymi, wiążącymi wolny azot z powietrza, wzbogacają glebę w związki mineralne, głównie azotowe. Wiele bobowatych (np. koniczynę – Trifolium, lucernę – Medicago) uprawia się jako cenne rośliny pastewne, nasiona zaś tzw. roślin strączkowych (np. grochu – Pisum, fasoli – Phaseolus, soczewicy – Lens culinaris) są cennym źródłem białka. Niektóre (np. soja – Glycine max, orzech ziemny – Arachis hypogea) są roślinami oleistymi. Gatunki drzewiaste (np. akacja – Acacia ) dostarczają cennego drewna, gum i garbników, a wiele innych sadzi się jako rośliny ozdobne (np. złotokap – Laburnum); niektóre gatunki mają znaczenie lecznicze (np. lukrecja – Lucretia).
Kapustowate / krzyżowe (Brassicaceae /Cruciferae)
Obejmują ok. 370 rodzajów i 4000 gatunków występujących głównie w umiarkowanej i podzwrotnikowej strefie klimatycznej półkuli północnej. W Polsce rośnie ponad 100 gatunków.
Liście najczęściej pierzastosieczne.
Kwiaty obupłciowe, owadopylne, zebrane w groniastych kwiatostanach. Kielich kwiatowy składa się z czterech działek, a korona z czterech płatków ułożonych na krzyż.
Owocem jest wielonasienna łuszczyna lub łuszczynka.
RgruMDmASGegA
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej kapustowatej/krzyżowej - rzepaku:
1. Owoce rzepaku w postaci brązowej łuszczyny, czyli podłużnego strąka zawierającego wiele nasion.
2. Liście dolne rzepaku są powcinane i duże, górne małe i całobrzegie. Nasady górnych liści swoją nasadą obejmują łodygę co najmniej w połowie jej obwodu.
3. Kwiaty rzepaku żółte, czteropłatkowe, zebrane w grono dłuższe od liści.
Ilustracja przestawia przykład rośliny dwuliściennej kapustowatej/krzyżowej - rzepaku:
1. Owoce rzepaku w postaci brązowej łuszczyny, czyli podłużnego strąka zawierającego wiele nasion.
2. Liście dolne rzepaku są powcinane i duże, górne małe i całobrzegie. Nasady górnych liści swoją nasadą obejmują łodygę co najmniej w połowie jej obwodu.
3. Kwiaty rzepaku żółte, czteropłatkowe, zebrane w grono dłuższe od liści.
Źródło: pixabay.com, domena publiczna.
RFyudRxrFbt0D1
Na fotografii lobularia nadmorska. Dwa połączone ze sobą kwiatostany składają się z dużej ilości drobnych, białych kwiatków z żółtymi środkami. W tle zielone liście.
Lobularia nadmorska (Lobularia maritima)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Wiele gatunków wykorzystuje się w uprawie polowej i ogrodowej (np. kapusta – Brassica, rzodkiewka – Raphanus sativus var. Radicula, rzepak – Brassica napus, chrzan – Armoracia rusticana), a także jako ozdobne (np. lewkonia – Matthiola). Liczne kapustowate są chwastami (np. tasznik – Capsella bursa‑pastoris).
Dyniowate (Cucurbitaceae)
Liście o różnych kształtach, najczęściej klapowane, ułożone skrętolegle.
Kwiaty głównie promieniste pięciokrotne, najczęściej rozdzielnopłciowe; mogą wyrastać z łodygi pojedynczo lub być zebrane w różne kwiatostany.
Owoc — jagoda lub torebka.
R1NKsaDTTtxFs
Ilustracja przestawia przykłady roślin dyniowatych:
1. Ogórek: długi, zielony owoc oraz żółte kielichowate kwiaty.
2. Dynia: sercowate, zielone liście, duże okrągłe owoce w kolorze pomarańczowym w poprzeczne prążki, żółty kwiat. Od łodygi odchodzą wąsy czepne.
Ilustracja przestawia przykłady roślin dyniowatych:
1. Ogórek: długi, zielony owoc oraz żółte kielichowate kwiaty.
2. Dynia: sercowate, zielone liście, duże okrągłe owoce w kolorze pomarańczowym w poprzeczne prążki, żółty kwiat. Od łodygi odchodzą wąsy czepne.
Źródło: pixabay.com, domena publiczna.
RRgJESewrftuI1
Na zdjęciu duża dynia figolistna w marmurkowy, biało – zielony wzór. Po prawej stronie dwa wielkie, sercowate, zielone liście dyni. Podłoże kamieniste, w tle inne rośliny.
Dynia figolistna (Cucurbita ficifolia)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Obejmują ok. 120 rodzajów z ponad 700 gatunków roślin jednorocznych, rosnących na obszarach tropikalnych i podzwrotnikowych oraz nielicznie w strefie umiarkowanej. W Polsce dziko rosną gatunki z rodzaju przestęp (Bryonia). Do przedstawicieli dyniowatych o znaczeniu gospodarczym należą arbuz (kawon – Citrullus vulgaris), dynia (Cucurbita), ogórek (Cucumis) i tykwa pospolita (Lagenaria vulgaris).
Różowate (Rosaceae)
Liście ułożone są skrętolegle, rzadko naprzeciwlegle, blaszka liściowa pojedyncza lub dłoniasto/pierzasto złożona, zwykle o piłkowanym brzegu.
Kwiaty pięciokrotne, obupłciowe, owadopylne, zebrane w kwiatostany, najczęściej typu wiecha.
Owoc – mieszek, torebka, niełupka, pestkowiec, niekiedy owoc pozorny (niełupka) lub zbiorowy.
RFdf5FBuytSfY
Ilustracja przestawia przykład rośliny różowatej:
1. Biało – różowy kwiat dzikiej róży z pięcioma płatkami, w środku żółte pręciki.
2. Ciemnoczerwone owalne owoce dzikiej róży z czarnymi zakończeniami.
Ilustracja przestawia przykład rośliny różowatej:
1. Biało – różowy kwiat dzikiej róży z pięcioma płatkami, w środku żółte pręciki.
2. Ciemnoczerwone owalne owoce dzikiej róży z czarnymi zakończeniami.
Źródło: pixabay.com, domena publiczna.
RH6ypgL7nSIVD1
Na fotografii zdjęcie kwiatu jeżyny krzewiastej. Pięć biało - różowych płatków łączy się pośrodku, od niego odchodzi duża ilość okazałych, białych pręcików.
Jeżyna krzewiasta (Rubus fruticosus)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY 2.5.
Liczą ponad 110 rodzajów i ok. 3500 gatunków występujących prawie na całej kuli ziemskiej, licznie w strefach podzwrotnikowej i umiarkowanej półkuli północnej. Obejmują rośliny zielne, krzewy lub drzewa, często z kolcami. Do różowatych należy większość roślin sadowniczych strefy umiarkowanej. Wiele gatunków uprawia się jako rośliny ozdobne, inne dostarczają surowców dla przemysłów farmaceutycznego i perfumeryjnego. W Polsce występuje ok. 190 gatunków zaliczanych do czterech podrodzin: tawułowe (np. tawuła – Spiraea), różowe (np. jeżyna – Rubus, poziomka – Fragaria, róża – Rosa), jabłoniowe (np. jabłoń – Malus, grusza – Pyrus, jarząb – Sorbus, głóg – Crataegus) i śliwowe (np. śliwa – Prunus, wiśnia – Cerasus, brzoskwinia – Persica, migdał – Amygdalus communis).
Kaktusowate – kaktusy (Cactaceae)
Tylko u niektórych rodzajów występują liście o typowej blaszce liściowej (Pereskia), u opuncji są one zredukowane i krótkotrwałe, u większości gatunków zastąpione przez różnej wielkości ciernie.
Kwiaty o różnych barwach i różnej wielkości (do 30 cm u królowej nocy – Selenicereus), zapylane przez owady, czasem przez ptaki i nietoperze.
Owoc typu jagoda.
Pędy mięsiste, kuliste (np. Mamillaria), walcowate (Cereus), spłaszczone i członowane (opuncja), u gatunków epifitycznych – liściowate lub rózgowate (np. epifilum – Epiphyllum). U większości gatunków żebrowane lub żebra podzielone na brodawki.
Charakterystyczne dla kaktusowatych są areole, z których wyrastają pęczki cierni, a także kwiaty i pędy boczne.
R1G48KGU2SIFM
Ilustracja przestawia przykłady roślin kaktusowatych:
1. Mamilaria – zdjęcie przedstawia czubek kaktusa z otaczającym go wieńcem z białych kwiatów z różowymi pręcikami wyrastającego z żółtego środka.
2. Pałczak – na fotografii kolumnowe łodygi kilku roślin z wyraźnie widocznymi żebrami, z których wyrastają igły. Z jednej łodygi wyrastają kwiaty.
3. Opuncja – na zdjęciu szereg owalnych, płaskich segmentów kaktusa, które są połączone ze sobą. Wyrastają z nich igły, a na wierzchołkach kilku z nich różowe, kuliste kwiaty.
4. Kaktus zygzak – ma charakterystyczne, długie liście w kształcie zygazaka. Na fotografii wielki, żółto‑pomarańczowy kwiat, od której odchodzą u podstawy pojedyncze płatki.
5. Drzewidło – na zdjęciu podłużny fragment rośliny z wyrastającymi z niej długimi kolcami. Na górze gałęzi trzy zielone liście.
6. Selenicereus chrysocardium - spomiędzy postrzępionych, przypominających paproć liści wyrasta złożone z licznych łusek i działek okwiat, którego elementy u podstawy wyglądają jak kolce. Płatki są cienkie, języczkowate w kształcie i mają biały kolor.
Ilustracja przestawia przykłady roślin kaktusowatych:
1. Mamilaria – zdjęcie przedstawia czubek kaktusa z otaczającym go wieńcem z białych kwiatów z różowymi pręcikami wyrastającego z żółtego środka.
2. Pałczak – na fotografii kolumnowe łodygi kilku roślin z wyraźnie widocznymi żebrami, z których wyrastają igły. Z jednej łodygi wyrastają kwiaty.
3. Opuncja – na zdjęciu szereg owalnych, płaskich segmentów kaktusa, które są połączone ze sobą. Wyrastają z nich igły, a na wierzchołkach kilku z nich różowe, kuliste kwiaty.
4. Kaktus zygzak – ma charakterystyczne, długie liście w kształcie zygazaka. Na fotografii wielki, żółto‑pomarańczowy kwiat, od której odchodzą u podstawy pojedyncze płatki.
5. Drzewidło – na zdjęciu podłużny fragment rośliny z wyrastającymi z niej długimi kolcami. Na górze gałęzi trzy zielone liście.
6. Selenicereus chrysocardium - spomiędzy postrzępionych, przypominających paproć liści wyrasta złożone z licznych łusek i działek okwiat, którego elementy u podstawy wyglądają jak kolce. Płatki są cienkie, języczkowate w kształcie i mają biały kolor.
Źródło: Christer Johansson, Max Ronnersjö, Zapyon, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Obejmują ponad 1,5 tys. gatunków zebranych w 97 rodzajów. Są to typowe sukulenty pędowe, wieloletnie, zielne lub częściowo zdrewniałe, czasem o pokroju drzewiastym lub krzewiastym. Kaktusowate pochodzą z kontynentów amerykańskich – ich zasięg naturalny obejmuje tereny od Kanady do Patagonii, z wyjątkiem nielicznych gatunków występujących w Afryce i na Madagaskarze. Na inne kontynenty (Australia, obszar śródziemnomorski) zostały przeniesione. Zajmują różne siedliska, najczęściej półpustynne: wykazują wiele przystosowań ekologicznych do przetrwania suszy (sukulenty). Funkcję asymilacyjną pełni zielona łodyga.
Chętnie uprawiane rośliny ozdobne to m.in. Cefalocereus, Echinocereus, Echinocactus, Cereus. Ponadto lokalnie użytkowane są jako żywopłoty, pasza, drewno na opał i budulec. Owoce wielu kaktusowatych są jadalne na surowo lub w przetworach (np. opuncja figowa – Opuntia).
RQkEc0YJGcxTs
Fotografia przedstawia kaktusa z gatunku Echinocactus grusonii wyglądem przypominającego kulę. Wzdłuż pionowej osi biegną regularne rzędy dużych, białych kolców. Na górze kaktusa brązowe wypustki skierowane w górę. Roślina rośnie na podłożu kamienistym, w te trawy.
Echinocactus grusonii
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 2.5.
R8JxRDM5HfGTP
Na zdjęciu kwiat opuncji figowej w dużym przybliżeniu. Z kolczastej, grubej łodygi wyrasta intensywnie żółty kwiat z licznymi płatkami. Ze środka wyrastają żółte pręciki.
Opuncja figowa (Opuntia ficus-indica)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Psiankowate (Solanaceae)
Liście pojedyncze lub pierzastodzielne, ułożone skrętolegle.
Kwiaty pojedyncze lub zebrane w grona, podbaldachy lub wiechy.
Owoc – torebka lub jagoda.
R1d5JE69sakJN
Ilustracja przedstawia przykłady roślin psiankowatych :
1. Petunia – na fotografii gąszcz pięknych, dużych, kielichowatych kwiatów w kolorze jasnofioletowym z ciemnofioletowym środkiem.
2. Papryka – zdjęcie przedstawia krzaczki papryki rosnące na polu. Spomiędzy zielonych liści zwieszają się podłużne, żółte owoce
3. Pokrzyk wilcza jagoda – na zdjęciu fragmenty liści, spomiędzy których widać dwa kuliste owoce. Jeden jest zielonkawy, niedojrzały, drugi czarny.
4. Tytoń – fotografia przestawia krzaczki tytoniu z dużymi, owalnymi, spiczasto zakończonymi liśćmi i różowymi kwiatami na górze rośliny.
5. Miechunka – zdjęcie przedstawia fragment gałązki z zielonimi liśćmi i charakterystycznymi owocami pomarańczowymi dwukomorowymi jagodami przypominającymi kształtem trójwymiarowe serce, szerokie na górze i zwężające się ku dołowi.
6. Bieluń dziędzierzawa – na zdjęciu zielony owoc w kształcie jajowatookrągławej torebki wielkości orzecha włoskiego, pokrytej trójkątnymi kolcami, przypominający owoc kasztanowca.
Ilustracja przedstawia przykłady roślin psiankowatych :
1. Petunia – na fotografii gąszcz pięknych, dużych, kielichowatych kwiatów w kolorze jasnofioletowym z ciemnofioletowym środkiem.
2. Papryka – zdjęcie przedstawia krzaczki papryki rosnące na polu. Spomiędzy zielonych liści zwieszają się podłużne, żółte owoce
3. Pokrzyk wilcza jagoda – na zdjęciu fragmenty liści, spomiędzy których widać dwa kuliste owoce. Jeden jest zielonkawy, niedojrzały, drugi czarny.
4. Tytoń – fotografia przestawia krzaczki tytoniu z dużymi, owalnymi, spiczasto zakończonymi liśćmi i różowymi kwiatami na górze rośliny.
5. Miechunka – zdjęcie przedstawia fragment gałązki z zielonimi liśćmi i charakterystycznymi owocami pomarańczowymi dwukomorowymi jagodami przypominającymi kształtem trójwymiarowe serce, szerokie na górze i zwężające się ku dołowi.
6. Bieluń dziędzierzawa – na zdjęciu zielony owoc w kształcie jajowatookrągławej torebki wielkości orzecha włoskiego, pokrytej trójkątnymi kolcami, przypominający owoc kasztanowca.
Źródło: Civertan, Jom / Joachim Müllerchen, Kurt Stüber, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
RoaBvreSsvg8N1
Na fotografii miechunka rozdęta. Najbardziej charakterystyczne są dla niej owoce - pomarańczowe dwukomorowe jagody, które kształtem przypominają trójwymiarowe serce, szerokie na górze i zwężające się ku dołowi. Owoce wyrastają z pionowych łodyg, na których umieszczone są również zielone liście.
Miechunka rozdęta (Physalis alkekengi)
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Obejmują 96 rodzajów i ok. 2300 gatunków rosnących na całej kuli ziemskiej (najliczniej w Ameryce Południowej). Są to rośliny zielne, krzewy lub drzewa. Wiele gatunków psiankowatych jest silnie trujących –ich komórki zawierają alkaloidy, np. nikotyny czy atropiny. Wytwarzają je rośliny takie jak: bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium) i pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna). W Polsce uprawia się zaaklimatyzowane gatunki, najczęściej są to: papryka (Capsicum annuum), pomidor (Lycopersicon), tytoń (Nicotiana) i ziemniak (Solanum tuberosum). Jako ozdobne uprawia się m.in. petunię – Petunia i miechunkę peruwiańską (Physalis peruviana).
Polecenie 1
Wykaż różnorodność budowy morfologicznej w dwóch rodzinach roślin dwuliściennych.
Polecenie 2
Przeanalizuj dwa przykłady związku między budową owocni a sposobem rozsiewania nasion u roślin dwuliściennych.
R9mYTGEDMbIL9
(Uzupełnij).
Polecenie 3
R1bM7GP3ZjlVd
(Uzupełnij).
Cechy roślin jednoliściennych
R1NSc35HrjpbE
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Przegląd roślin jednoliściennych
Do jednoliściennych zalicza się ok. 63 tys. gatunków, których większość występuje w strefach międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowych. Są to rośliny zielne (np. trawy, lilie – Lilium, tulipany – Tulipa, storczyki – Orchis), a nieliczne drzewiaste (np. palmy).
Wiechlinowate (trawy – Poaceae/Gramineae)
Rodzina ta obejmuje 850 rodzajów i ok. 11 tys. gatunków, występujących na lądach całej kuli ziemskiej, w różnych typach siedlisk.
R1UbSPEmbZDvm
Zdjęcie przedstawia las bambusowy. Liście o długiej, wąskiej blaszce, z pochwą obejmującą źdźbło w węźle. Kwiaty drobne, o budowie bardzo uproszczonej, wiatropylne, przeważnie obupłciowe, zebrane w kłoski, otoczone błoniastymi listkami – plewami i plewkami. Kłoski są skupione w kwiatostany złożone: kłos, wiechę lub kolbę. Owoc (tzw. ziarniak) o łupinie nasiennej zrośniętej z owocnią (niełupka). Łodyga (zwana źdźbłem) obła, zwykle pusta, podzielona węzłami (tzw. kolankami) na międzywęźla. Charakterystyczną cechą wiechlinowatych jest krzewienie się, tzn. tworzenie w dolnej części pędu korzeni przybyszowych i nowych pędów (w wyniku tego powstaje zwarta darń).
Zdjęcie przedstawia las bambusowy. Liście o długiej, wąskiej blaszce, z pochwą obejmującą źdźbło w węźle. Kwiaty drobne, o budowie bardzo uproszczonej, wiatropylne, przeważnie obupłciowe, zebrane w kłoski, otoczone błoniastymi listkami – plewami i plewkami. Kłoski są skupione w kwiatostany złożone: kłos, wiechę lub kolbę. Owoc (tzw. ziarniak) o łupinie nasiennej zrośniętej z owocnią (niełupka). Łodyga (zwana źdźbłem) obła, zwykle pusta, podzielona węzłami (tzw. kolankami) na międzywęźla. Charakterystyczną cechą wiechlinowatych jest krzewienie się, tzn. tworzenie w dolnej części pędu korzeni przybyszowych i nowych pędów (w wyniku tego powstaje zwarta darń).
Bambus (Bambusa)
Źródło: Forest and Kim Starr, Mogens Engelund, Wikimedia Commons, Flickr, Pixabay, domena publiczna.
Rpvo91Lr8o0QQ1
Zdjęcie przedstawia zieloną, wysoką roślinę o pierzastym zakończeniu. Jej łodyga jest nierozgałęziona. Źdźbło u dołu nagie, z pierścieniami blizn po liściach, u góry okryte zachodzącymi na siebie pochwami liściowymi. Posiada długie i wąskie liście naprzemianległe z szerokim i jasnym nerwem środkowym oraz ostrym brzegiem blaszki. Na szczycie łodygi znajdują się niepozorne kwiaty w biało owłosionych kłoskach zebranych setkami w piramidalną wiechę.
Cukrowiec lekarski, znany jako trzcina cukrowa (Saccharum officinarum).
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Największe znaczenie gospodarcze mają wiechlinowate zbożowe (np. pszenica – Triticum, żyto – Secale, proso – Panicum, kukurydza – Zea mays, ryż – Oryza, sorgo – Sorghum) i wiechlinowate pastewne (np. życica – Lolium, wiechlina – Poa, kostrzewa – Festuca). W krajach strefy międzyzwrotnikowej różnorodne zastosowanie mają drzewiaste gatunki bambusa (Bambusoideae), uprawia się też trzcinę cukrową (Saccharum officinarum).
Liliowate (Liliaceae)
Obecnie do liliowatych zalicza się 10 rodzajów i 470 gatunków bylin cebulowych, występujących w regionach klimatu umiarkowanego i strefie podzwrotnikowej półkuli północnej.
R1N86JDtZYTwI
Ilustracja przedstawia szachownice kostkowatą. Liście odziomkowe lub pędy ulistnione zwykle skrętolegle lub liście równowąskie lub jajowato‑lancetowate, równolegle unerwione, zwykle siedzące z pochewkowatą nasadą. Różowo - czerwone kwiaty pojedyncze lub zebrane w kwiatostany, zwykle promieniste, trzykrotne. Owoc w postaci torebki przedzielonej przegrodami lub mięsista jagoda.
Ilustracja przedstawia szachownice kostkowatą. Liście odziomkowe lub pędy ulistnione zwykle skrętolegle lub liście równowąskie lub jajowato‑lancetowate, równolegle unerwione, zwykle siedzące z pochewkowatą nasadą. Różowo - czerwone kwiaty pojedyncze lub zebrane w kwiatostany, zwykle promieniste, trzykrotne. Owoc w postaci torebki przedzielonej przegrodami lub mięsista jagoda.
Szachownica kostkowata (Fritillaria meleagris)
Źródło: Belladonna2, H. Zell, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Przedstawicielem liliowatych we florze Polski jest np. lilijka alpejska (Lloydia serotina) – roślina o białych, pojedynczych kwiatach. Występuje w Tatrach.
Rodzaje zaliczane to tej rodziny to m.in. lilia (Lilium), chroniona szachownica (Fritillaria), tulipan (Tulipa) i psiząb (Erytronium; nierosnący dziko w Polsce). Są one cenionymi roślinami ozdobnymi.
Rc2zsZvRozAAe
Zdjęcie przedstawia drobną roślinę. Jego łodyga jest ulistniona, naga i prosta. Posiada 2 nagie i odgięte cienkie liście. Kwiat znajdujący się na szczycie łodygi jest biały z zewnątrz działki i posiada żółtą nasadę. Wewnątrz dolnej części działek można zauważyć 3 różowe smugi.
Lilijka alpejska ( Lloydia serotina).
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.
R1OqdHtFbNmhj
Zdjęcie przedstawia roślinę o obficie ulistnionej, wzniesionej, prostej i grubej łodydze. Posiada lancetowate, zaostrzone liście. Ich pęk znajduje się na szczycie łodygi, nad kwiatami. Natomiast jego kwiaty są dzwonkowate na długich szypułkach, zwisłe, zebrane pod szczytem łodygi w okółek. Ich okwiat jest pomarańczowy.
Szachownica cesarska ( Fritillaria imperialis).
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Arekowate (palmy – Arecaceae/Palmeae)
Arekowate (zwane też palmami) obejmują ok. 2700 gatunków, głównie z obszarów międzyzwrotnikowych i podzwrotnikowych (w południowej Europie występuje karłatka – Chamaerops humilis).
RSQVnI9uW1X8n
Ilustracja przedstawia palme kokosową. Liście sztywne, pierzaste lub wachlarzowate. Mogą osiągać do kilkunastu metrów długości. Kwiaty rozdzielnopłciowe, drobne, zebrane w duże wiechy lub kolby, zapylane przez wiatr lub owady. Owoc – jagoda lub pestkowiec – u niektórych gatunków bardzo duży (np. u lodoicei – Lodoicea, zwanej palmą seszelską, nawet do 20 kg).
Ilustracja przedstawia palme kokosową. Liście sztywne, pierzaste lub wachlarzowate. Mogą osiągać do kilkunastu metrów długości. Kwiaty rozdzielnopłciowe, drobne, zebrane w duże wiechy lub kolby, zapylane przez wiatr lub owady. Owoc – jagoda lub pestkowiec – u niektórych gatunków bardzo duży (np. u lodoicei – Lodoicea, zwanej palmą seszelską, nawet do 20 kg).
Palma kokosowa (Cocos nucifera).
Źródło: Dinesh Valke, Flickr, Pixabay, licencja: CC BY-SA 2.0.
RT9toqVB14MMO1
Zdjęcie przedstawia roślinę o długich, zielonych, pierzastych i sztywnych liściach. Pojedynczy liść składa się z lancetowatych, ostro zakończonych listków
Daktylowiec właściwy (Phoenix dactylifera).
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Arekowate mają ogromne znaczenie gospodarcze. Dostarczają m.in. owoców (np. daktylowiec/feniks – Phoenix, palma kokosowa – Cocos nucifera), nasion na olej (np. olejowiec – Elaeis), jadalnej mączki z rdzenia pnia (np. sagownica – Metroxylon), soku na wino (tzw. winne palmy), liści na włókno (np. rafia – Raphia). Wiele arekowatych (np. daktylowca, palmę królewską – Roystonea) uprawia się jako rośliny ozdobne. Ponadto, ich drewno jest lekkie, twarde, elastyczne i odporne na wilgoć. Ze względu na te cechy, drewno arekowatych bywa używane jako materiał budowlany oraz surowiec do produkcji sprzętów i narzędzi.
Storczykowate (Orchidaceae)
RyWDT5rHkwtOh
Ilustracja przedstawia storczyka. Posiada liście wydłużone, całobrzegie. Kwiaty obupłciowe, o budowie grzbiecistej (z tzw. warżką i ostrogą), różnej wielkości i barwy, zebrane zwykle w kwiatostany. Zapylane przez zwierzęta (głównie owady, rzadziej – ptaki). Owoc – torebka z olbrzymią ilością (do 1 mln) bardzo drobnych nasion, rozsiewanych przez wiatr.
Ilustracja przedstawia storczyka. Posiada liście wydłużone, całobrzegie. Kwiaty obupłciowe, o budowie grzbiecistej (z tzw. warżką i ostrogą), różnej wielkości i barwy, zebrane zwykle w kwiatostany. Zapylane przez zwierzęta (głównie owady, rzadziej – ptaki). Owoc – torebka z olbrzymią ilością (do 1 mln) bardzo drobnych nasion, rozsiewanych przez wiatr.
Storczyk (Orchis)
Źródło: Dr. Alexey Yakovlev, Flickr, licencja: CC BY-SA 2.0.
RMLRMBWWJ5ekF1
Zdjęcie przedstawia roślinę o wysokiej łodydze. Posiada kilka liści siedzących, szerokoeliptycznych, podłużnie sfałdowanych i pochwiasto obejmujących łodygę. Na szczycie wyrastają duże kwiaty na szypułkach. Listki okwiatu są czerwonobrunatne i odstające. Środkowy listek skierowany jest ku górze, dwa pozostałe listki okółka zewnętrznego zrosły się, tworząc jeden listek skierowany w dół. W okółku wewnętrznym dwa listki skierowane są do dołu i spiralnie skręcone. Warżka jest trzewikowato skręcona i krótsza od pozostałych listków okwiatu. W nasadzie ma czerwone plamki i posiada wąskie wejście o cytrynowożółtej barwie.
Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus).
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
Storczykowate to najliczniejsza rodzina roślin jednoliściennych. Obejmuje ok. 20 tys. gatunków bylin (samożywnych i saprofitycznych), występujących głównie w strefie międzyzwrotnikowej (epifity i liany), rzadziej w strefie klimatu umiarkowanego (głównie na łąkach i leśnych polanach). Wiele gatunków żyje w symbiozie z grzybami (mikoryza). W Polsce, w stanie dzikim, występuje 50 gatunków z 23 rodzajów (np. storczyk – Orchis, obuwik – Cypripedium) – z wyjątkiem pospolitych, czerwono kwitnących wszystkie są chronione. Ze względu na piękne, oryginalne kwiaty, trwałe i silnie pachnące, w szklarniach (zwłaszcza w Wielkiej Brytanii i Belgii) uprawia się liczne ozdobne gatunki i ich mieszańce w wielu odmianach, zwane storczykami lub orchideami. Znaczenie gospodarcze ma natomiast wanilia (Vanilla).
Amarylkowate (Amaryllidaceae)
R1Te08vldGUAT
Ilustracja przedstawia narcyze. Liście najczęściej równowąskie lub nitkowate. Kwiaty barwne, żółte, zebrane w baldachy. Owoc ma postać torebki lub jagody. Na zdjęciu owoc przebiśniegu Galanthus elwesii
Ilustracja przedstawia narcyze. Liście najczęściej równowąskie lub nitkowate. Kwiaty barwne, żółte, zebrane w baldachy. Owoc ma postać torebki lub jagody. Na zdjęciu owoc przebiśniegu Galanthus elwesii
Narcyz (Narcissus)
Źródło: Nicholas Turland, Flickr, Pixabay, licencja: CC BY-NC-ND 2.0.
R13UGBMnezl3K1
Zdjęcie przedstawia rośliny o krótkiej łodyżce. Posiada kilka sinozielonych, równowąskich liści oraz biały kwiat pojedynczy, zwisający na szypułce wyrastającej ze szczytu łodygi.
Śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis).
Źródło: Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Rodzina ta liczy ponad 65 rodzajów i ok. 760 gatunków, występujących głównie w rejonach tropikalnych i subtropikalnych obu półkul, także w obszarze śródziemnomorskim i strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej. W Polsce występują dwa gatunki: śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis) i śnieżyca wiosenna (Leucoium vernum).
Inne rośliny należące do rodziny amarylkowatych to m.in.: kliwia(Clivia), amarylis(Amarillis), hipeastrum(inaczej zwartnica, Hipeastrum; błędnie zwany amarylisem) oraz narcyz(Narcissus).
1
Polecenie 4
R1Ug1R6B8T7sn
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Aka, José Manuel López Pinto, Stanbalik, Vinayaraj, Wildfeuer, wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.
Korzystając z własnej wiedzy odpowiedz, dlaczego rośliny dwuliścienne przyrastają na grubość, a u roślin jednoliściennych przeważnie nie obserwujemy tego zjawiska? (Uzupełnij).
Podsumowanie
Gromada roślin okrytonasiennych podzielona została na dwie wyraźnie różniące się klasy: jednoliścienne i dwuliścienne.
R8bhPLNPDpRnK
Ilustracja przedstawia cechy roślin dwuliściennych i jednoliściennych w zestawieniu tabelarycznym.
Kolejne wiersze przedstawiają daną cechę i jej opis u dwuliściennych i jednoliściennych.
Liczba liścieni w zarodku:
1. Rośliny dwuliścienne - dwa liścienie w zarodku.
2. Rośliny jednoliścienne - jeden liścień w zarodku.
System korzeniowy:
3. Rośliny dwuliścienne - system palowy, charakteryzuje się jednym głównym korzeniem i kilkoma, mniejszymi rozgałęzieniami odchodzącymi od głównego korzenia.
4. Rośliny jednoliścienne - system wiązkowy, charakteryzuje się brakiem głównego korzenia. System wiązkowy to plątanina rozgałęzionych korzonków.
Budowa liści:
5. Rośliny dwuliścienne - liście ogonkowe nerwacja pierzasta lub dłoniasta. Od głównego nerwu biegnącego wzdłuż liścia, na boki odchodzą mniejsze.
6. Rośliny jednoliścienne - liście bezogonkowe, nerwacja równoległa. Nerwy biegną równolegle wzdłuż liścia.
Ułożenia i typ wiązek przewodzących na przekroju poprzecznym łodygi o pierwotnej budowie:
7. Rośliny dwuliścienne - wiązka przewodząca otwarta (obecne jest kambium) ułożenie koncentryczne.
8. Rośliny jednoliścienne - wiązka przewodząca zamknięta (brak kambium) rozmieszczenie chaotyczne.
Przyrost korzenia i łodygi na grubość: Rośliny dwuliścienne - Występuje powszechnie. Rośliny jednoliścienne - Występuje bardzo rzadko, np. u palm.
Budowa kwiatów:
9. Rośliny dwuliścienne - okwiat zróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie cztero- lub pięciodzielne.
10. Rośliny jednoliścienne - okwiat niezróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie trójdzielne.
Ilustracja przedstawia cechy roślin dwuliściennych i jednoliściennych w zestawieniu tabelarycznym.
Kolejne wiersze przedstawiają daną cechę i jej opis u dwuliściennych i jednoliściennych.
Liczba liścieni w zarodku:
1. Rośliny dwuliścienne - dwa liścienie w zarodku.
2. Rośliny jednoliścienne - jeden liścień w zarodku.
System korzeniowy:
3. Rośliny dwuliścienne - system palowy, charakteryzuje się jednym głównym korzeniem i kilkoma, mniejszymi rozgałęzieniami odchodzącymi od głównego korzenia.
4. Rośliny jednoliścienne - system wiązkowy, charakteryzuje się brakiem głównego korzenia. System wiązkowy to plątanina rozgałęzionych korzonków.
Budowa liści:
5. Rośliny dwuliścienne - liście ogonkowe nerwacja pierzasta lub dłoniasta. Od głównego nerwu biegnącego wzdłuż liścia, na boki odchodzą mniejsze.
6. Rośliny jednoliścienne - liście bezogonkowe, nerwacja równoległa. Nerwy biegną równolegle wzdłuż liścia.
Ułożenia i typ wiązek przewodzących na przekroju poprzecznym łodygi o pierwotnej budowie:
7. Rośliny dwuliścienne - wiązka przewodząca otwarta (obecne jest kambium) ułożenie koncentryczne.
8. Rośliny jednoliścienne - wiązka przewodząca zamknięta (brak kambium) rozmieszczenie chaotyczne.
Przyrost korzenia i łodygi na grubość: Rośliny dwuliścienne - Występuje powszechnie. Rośliny jednoliścienne - Występuje bardzo rzadko, np. u palm.
Budowa kwiatów:
9. Rośliny dwuliścienne - okwiat zróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie cztero- lub pięciodzielne.
10. Rośliny jednoliścienne - okwiat niezróżnicowany na kielich i koronę kwiaty przeważnie trójdzielne.
Wśród dwuliściennych występuję gatunki zielne, krzewinki, krzewy i drzewa. Do najliczniejszych rodzin należą: astrowate, kaktusowate, bobowate, psiankowate, kapustowate, dyniowate i różowate.
Jednoliścienne są w większości gatunkami zielnymi, mniej liczne to formy drzewiaste. Do najważniejszych rodzin należą: wiechlinowate, liliowate, arekowate, storczykowate i amarylkowate.
Okrytonasienne mają ogromne znaczenie dla człowieka i gospodarki. Wykorzystywane są jako źródło pokarmu i podstawa zdrowej diety, pasza dla zwierząt hodowlanych, surowiec w przemyśle meblarskim, budowlanym, papierniczym, odzieżowym, chemicznym, farmaceutycznym i kosmetycznym.
Ćwiczenia utrwalające
R13vwYj1UFX2H
Ćwiczenie 1
Wybierz roślinę, której dotyczy poniższy opis: Pień tej rośliny wykazuje wtórny przyrost na grubość, choć posiada wiązki przewodzące zamknięte. Jej nasiona posiadają jeden liścień a owoce roznoszone są za pomocą hydrochorii. Możliwe odpowiedzi: 1. palma kokosowa, 2. dąb bezszypułkowy, 3. kukurydza, 4. salwinia pływająca
R10SqE96qrYBk
Ćwiczenie 2
Przyporządkuj rośliny do odpowiedniej kategorii. Jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny Dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny
Przyporządkuj rośliny do odpowiedniej kategorii. Jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny Dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiśnia pospolita, 2. ziemniak, 3. palma cukrowa, 4. dąb szypułkowy, 5. ziemowit jesienny
R1e1wJSkGPqzL
Ćwiczenie 3
Poniżej znajduje się zbiór cech roślinnych. Przenieś określenia do prawidłowych pól. jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych
Poniżej znajduje się zbiór cech roślinnych. Przenieś określenia do prawidłowych pól. jednoliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych dwuliścienne Możliwe odpowiedzi: 1. wiązki przewodzące otwarte, 2. kwiat pięciokrotny, 3. niezróżnicowany miękisz asymilacyjny, 4. system korzeniowy palowy, 5. miękisz palisadowy, 6. brak kambium, 7. brak ogonków liściowych
Źródło: https://pl.wikipedia.org, licencja: CC BY-SA 4.0.
RKCnaSWrRvfwP
Łączenie par. . Przedstawiona na ilustracji opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni zarówno funkcję asymilacyjną, jak i magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu - pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne, rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. . Przedstawiona na ilustracji opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni zarówno funkcję asymilacyjną, jak i magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu - pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne, rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 5
RbyJ0wrtgczDX
Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych twierdzeń:. Opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni funkcję asymilacyjną oraz magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu – taka budowa pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne i rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność rośliny.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych twierdzeń:. Opuncja należy do kaktusowatych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Opuncja wykazuje cechy budowy charakterystyczne dla kserofitów.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Łodyga opuncji pełni funkcję asymilacyjną oraz magazynuje wodę.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Liście przekształcone w ciernie stanowią przystosowanie do gorącego klimatu – taka budowa pozwala to ograniczyć transpirację.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Barwne i rozbudowane kwiaty wskazują na wiatropylność rośliny.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Storczyki produkują bardzo dużą liczbę bardzo małych nasion, w celu zwiększenia szansy, że część z nich trafi na warunki sprzyjające kiełkowaniu. Ta strategia wymagała zredukowania ilości materiału zapasowego w nasionach – zamiast bielma zawierają one jedynie kilka kropli lipidów i skrobi. Z tego względu wiele gatunków storczyków wchodzi w mikoryzę z grzybami z rodzaju Rhizoctonia. Grzyb hydrolizuję skrobię obecną w nasionach oraz zmienia odczyn środowiska, dzięki czemu mogą one rozpocząć kiełkowanie. Jeśli nasiona nie znajdą się w sąsiedztwie grzyba, nie wykiełkują.
R1BIYEm4kBdw1
Łączenie par. Na podstawie powyższego tekstu oceń prawdziwość zdań.. Grzyby mikoryzowe są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju dojrzałych form storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Przedstawioną zależność między grzybami a nasionami storczyków można określić jako symbiozę obligatoryjną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Grzyby z rodzaju Rhizoctonia umożliwiają kiełkowanie nasion storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona wchodzą w symbiozę z grzybem, ponieważ nie są w stanie pobierać wody i soli mineralnych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona storczyków osiągają bardzo małe rozmiary ze względu na brak bielma - tkanki magazynującej substancje zapasowe dla zarodka.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Na podstawie powyższego tekstu oceń prawdziwość zdań.. Grzyby mikoryzowe są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju dojrzałych form storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Przedstawioną zależność między grzybami a nasionami storczyków można określić jako symbiozę obligatoryjną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Grzyby z rodzaju Rhizoctonia umożliwiają kiełkowanie nasion storczyków.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona wchodzą w symbiozę z grzybem, ponieważ nie są w stanie pobierać wody i soli mineralnych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Nasiona storczyków osiągają bardzo małe rozmiary ze względu na brak bielma - tkanki magazynującej substancje zapasowe dla zarodka.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Polecenie 7
Rgp1XKxFvyLFt
Przeanalizuj grafikę interaktywną, następnie odpowiedz na pytanie: jakimi cechami budowy różnią się rośliny dwuliścienne i jednoliścienne? Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).
Polecenie 8
Wróć do polecenia na stronie „Na dobry początek” i dopisz brakujące definicje. Pamiętaj, żeby nie kopiować słownika, ale wyjaśnić każde słowo kluczowe w miarę możliwości swoimi słowami.
