Przeczytaj uważnie tekst i wypisz cechy budowy roślin wodnych. Zastanów się, z jakimi funkcjami są one powiązane.

Odpowiedź powinna dotyczyć trzech z opisanych cech.

• Rośliny wodne mogą pobierać wodę i sole mineralne całą powierzchnią organizmu, dlatego zazwyczaj nie mają korzeni, mają cienką skórkę na liściach podwodnych oraz zredukowany system tkanek przewodzących.

• Jeżeli u roślin wodnych korzenie są obecne, mogą służyć utrzymywaniu równowagi roślin pływających po powierzchni zbiornika wodnego bądź kotwiczeniu rośliny na jego dnie.

• Lokalizacja tkanek wzmacniających w centralnej części łodyg i ogonków oraz wzdłuż głównego nerwu liścia, a nie na obrzeżach organów, zapewnia pędom liściowym hydrofitów giętkość i odporność na zerwanie.

• Liście podwodne są drobne i wstęgowate, ale sumarycznie mają dużą powierzchnię, dzięki czemu maksymalizowane jest pobieranie światła przenikającego przez wodę w ograniczonych ilościach.

• Liście pływające na powierzchni zbiorników wodnych zawierają miękisz powietrzny, który zapobiega zanurzaniu się liści pod wodę.

Jaki produkt asymilacji wytwarzają zielenice, a jaki rośliny wyższe?

Czy występowanie chloroplastów to cecha charakterystyczna wyłącznie dla roślin wyższych?

Pamiętaj, że rośliny wyższe nazywane są organowcami.

Cechy wspólne:
1. Cechą wspólną zielenic i roślin wyższych jest wytwarzanie tego samego produktu asymilacji – skrobi.
2. Cechą wspólną zielenic i roślin wyższych jest występowanie chloroplastów.

Różnice:
1. Zielenice, w przeciwieństwie do roślin wyższych, mogą wytwarzać plechę: wegetatywne ciało, które nie jest podzielone na tkanki i organy.

Jakie zastosowanie mogą znaleźć krasnorosty w laboratorium, a jakie na polu uprawnym? Czy pamiętasz, jaka substancja produkowana z tych roślin znajduje zastosowanie w przemyśle spożywczym?

1. Z krasnorostów otrzymuje się agar‑agar, czyli związek wykorzystywany jako podłoże do hodowli bakterii.

2. Plechy krasnorostów mogą być wykorzystywane jako nawóz.

3. Z krasnorostów można otrzymać karagen, czyli substancję o właściwościach żelujących, znajdującą zastosowanie w przemyśle spożywczym.

Przypomnij sobie, jaki wpływ na ocieplenie klimatu mają gazy cieplarniane.

Rozmarzanie torfowisk na Syberii będzie skutkowało wyemitowaniem dużej ilości dwutlenku węgla i metanu do atmosfery. Zwiększy to naturalne emisje gazów cieplarniach i może spowodować szybsze ocieplenie klimatu na Ziemi.

Zastanów się, jakie cechy gametofitu mchów dają mu przewagę nad sporofitem.

Gametofit żyje dłużej niż sporofit. Ponadto jest samożywny (jest zielony, więc prowadzi fotosyntezę), podczas gdy sporofit najczęściej jest bezzieleniowy i zależny od gametofitu, czerpiąc z niego wodę z solami mineralnymi i substancje odżywcze. Gametofit wykształca chwytniki i jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania, natomiast sporofit wyrasta z gametofitu. Gametofit ma bardziej skomplikowaną budowę niż sporofit.

Zastanów się, co powstaje ze szczątków obumarłych mszaków.

W medycynie wykorzystywana jest powstała ze szczątków mszaków borowina o właściwościach leczniczych. Torf z obumarłych torfowców i innych roślin bagiennych stosuje się do produkcji biopaliw, szczególnie w krajach skandynawskich, gdzie jego zasoby są znaczne. Również w ogrodnictwie torf wykorzystywany jest jako dodatek do podłoży ogrodniczych – ze względu na swoje właściwości chłonne chroni rośliny przed przesuszeniem.

Zjawisko widoczne na fotografii to zakwit glonów na skutek eutrofizacji wód.

Zjawisko widoczne na fotografii to zakwit glonów spowodowany eutrofizacją, czyli przeżyźnieniem wody w wyniku nadmiaru związków organicznych dostających się do zbiornika wraz z wodą gruntową lub rzeczną. Podczas zakwitu glonów woda staje się mętna, co znacznie ogranicza dostęp światła. Obumarłe z tego powodu rośliny na dnie zbiornika są rozkładane przez bakterie tlenowe, a po zużyciu przez nie tlenu proces ten kontynuują bakterie beztlenowe, uwalniające toksyczny siarkowodór. W ten sposób powstają strefy, w których życie nie jest możliwe.

Dwa rodzaje zarodników oznaczają dwupienność. W jaki sposób plemnik pokonuje drogę z przedrośla męskiego do rodni na przedroślu żeńskim?

Paprotniki różnozarodnikowe wytwarzają makrospory i mikrospory, z których wyrastają odpowiednio: przedrośla żeńskie i męskie. Plemnik wytwarzany przez przedrośle męskie musi pokonać drogę do rodni przedrośla żeńskiego. Niezbędna do tego jest woda.

Zastanów się, dlaczego mutacje częściej ujawniają się fenotypowo w organizmach haploidalnych.

Gametofit jest pokoleniem haploidalnym (zawiera tylko jeden zestaw genów – 1n). Mutacje powstałe w komórkach gametofitu ujawniają się fenotypowo, nawet jeśli mają charakter recesywny. Sporofit jest pokoleniem diploidalnym i w przypadku zajścia mutacji recesywnej może być ona maskowana allelem dominującym.