Przegląd systematyczny i znaczenie roślin nagonasiennych
ReuDsAwQdIiOx
Ilustracja dekoracyjna barwna przedstawiająca skamieniałości paproci kopalnych o pierzastych podłużnych liściach przytwierdzonych na długiej cienkiej łodydze.
Ilustracja dekoracyjna barwna przedstawiająca skamieniałości paproci kopalnych o pierzastych podłużnych liściach przytwierdzonych na długiej cienkiej łodydze.
Rośliny nagonasienne
Skamieniałości Neuropteris ovata, pochodzące z okresu późnego karbonu. Gatunek ten należy do klasy paproci nasiennych (Pteridospermopsida) w obrębie gromady nagonasiennych (nagozalążkowych – Gymnospermae). Paprocie nasienne to wymarła grupa roślin, które swoją nazwę zawdzięczają charakterystycznej budowie. Liście paproci nasiennych swoim pokrojem przypominały liście paproci, z tą różnicą, że na ich szczycie znajdowały się zalążki, czyli twory właściwe roślinom nasiennym.
Źródło: Flickr, domena publiczna.
Sprawdź do umiesz
R12X8U94TBN9L
Ćwiczenie 1
Zaznacz cechy charakterystyczne dla roślin nagonasiennych. Możliwe odpowiedzi: 1. podwójne zapłodnienie, 2. pojedyncze zapłodnienie, 3. bielmo pierwotne, 4. bielmo wtórne, 5. łagiewka pyłkowa, 6. zalążki osłonięte owocolistkami, 7. zalążki nieosłonięte owocolistkami, 8. zdrewniałe szyszki, 9. owoce, 10. drewno zawierające cewki, 11. drewno zawierające naczynia i cewki, 12. owocolistki zrośnięte w słupek, 13. słabo rozwinięty system korzeniowy, 14. dobrze rozwinięty system korzeniowy
Ustaw w poprawnej kolejności poszczególne etapy cyklu rozwojowego sosny. Elementy do uszeregowania: 1. Zapłodnienie., 2. Powstaje łagiewka pyłkowa., 3. W wyniku mejozy powstają ziarna pyłku., 4. Rodnie gametofitu żeńskiego wytwarzają komórki jajowe., 5. W wyniku mejozy powstają makrospory., 6. Stadium siewki., 7. Powstają nasiona., 8. Powstaje zarodek., 9. Zapylenie.
Ustaw w poprawnej kolejności poszczególne etapy cyklu rozwojowego sosny. Elementy do uszeregowania: 1. Zapłodnienie., 2. Powstaje łagiewka pyłkowa., 3. W wyniku mejozy powstają ziarna pyłku., 4. Rodnie gametofitu żeńskiego wytwarzają komórki jajowe., 5. W wyniku mejozy powstają makrospory., 6. Stadium siewki., 7. Powstają nasiona., 8. Powstaje zarodek., 9. Zapylenie.
Ćwiczenie 4
RG65LPHGBH7TR
Łączenie par. Wskaż, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe:. Ziarna pyłku (mikrospory) powstają w woreczkach pyłkowych (mikrosporangiach). Otoczone są jednowarstwową ścianą zawierającą sporopoleninę – złożoną substancję chemiczną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Gametofit żeński jest tworem wielokomórkowym, rozwijającym się w obrębie zalążka i całkowicie zależnym od sporofitu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Po zapłodnieniu z zygoty rozwija się zarodek młodego sporofitu. Otaczają go resztki gametofitu żeńskiego (przedrośla żeńskiego), zwanego drewnem pierwotnym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pochodzenie nazwy „rośliny nagonasienne” jest związane z budową i położeniem nasion, które nie mają dodatkowych osłon i swoją powierzchnią kontaktują się bezpośrednio ze środowiskiem zewnętrznym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Wskaż, które stwierdzenia są prawdziwe, a które fałszywe:. Ziarna pyłku (mikrospory) powstają w woreczkach pyłkowych (mikrosporangiach). Otoczone są jednowarstwową ścianą zawierającą sporopoleninę – złożoną substancję chemiczną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Gametofit żeński jest tworem wielokomórkowym, rozwijającym się w obrębie zalążka i całkowicie zależnym od sporofitu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Po zapłodnieniu z zygoty rozwija się zarodek młodego sporofitu. Otaczają go resztki gametofitu żeńskiego (przedrośla żeńskiego), zwanego drewnem pierwotnym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pochodzenie nazwy „rośliny nagonasienne” jest związane z budową i położeniem nasion, które nie mają dodatkowych osłon i swoją powierzchnią kontaktują się bezpośrednio ze środowiskiem zewnętrznym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R1o9a8NqF6D9i
Ćwiczenie 5
Uzupełnij tekst właściwymi określeniami. Do zapylenia/zapłodnienia dochodzi, kiedy ziarno pyłku znajdzie się w okienku zalążka/na łusce nasiennej gametofitu żeńskiego/męskiego. Łagiewka pyłkowa wytwarzana jest przez komórkę generatywną/wegetatywną ziarna pyłku, która przeciska się przez ośrodek/mikrosporangium gametofitu męskiego/żeńskiego.
Uzupełnij tekst właściwymi określeniami. Do zapylenia/zapłodnienia dochodzi, kiedy ziarno pyłku znajdzie się w okienku zalążka/na łusce nasiennej gametofitu żeńskiego/męskiego. Łagiewka pyłkowa wytwarzana jest przez komórkę generatywną/wegetatywną ziarna pyłku, która przeciska się przez ośrodek/mikrosporangium gametofitu męskiego/żeńskiego.
R1MT4186PJBD8
Ćwiczenie 6
Łączenie par. Zaznacz zdania prawdziwe i zdania fałszywe.. Gniotowce (Gnetales) uważane są za przodków okrytonasiennych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Welwiczja przedziwna (Welwitschia mirabilis) jest owadopylna.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wśród nagonasiennych jedynie miłorzębowe (Ginkophyta) mają uwicione plemniki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Drewno wtórne szpilkowych (Coniferophyta) składa się z cewek i naczyń.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Zaznacz zdania prawdziwe i zdania fałszywe.. Gniotowce (Gnetales) uważane są za przodków okrytonasiennych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Welwiczja przedziwna (Welwitschia mirabilis) jest owadopylna.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wśród nagonasiennych jedynie miłorzębowe (Ginkophyta) mają uwicione plemniki.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Drewno wtórne szpilkowych (Coniferophyta) składa się z cewek i naczyń.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Ćwiczenie 7
R1STMN56E7UBR
Mikrofotografia przedstawia ziarno pyłku o specyficznej budowie, w której centralne miejsce zajmuje zasadnicza część komórkowa otoczona przez dwa wyraźne worki powietrzne. Te pęcherzykowate struktury, pełniące funkcję aparatu lotnego, dominują w sylwetce ziarna i ułatwiają jego transport przez wiatr na duże odległości. Wewnątrz głównego korpusu pyłku, dokładnie między wspomnianymi workami, wyraźnie odznacza się największa z obecnych tam komórek.
Mikrofotografia przedstawia ziarno pyłku o specyficznej budowie, w której centralne miejsce zajmuje zasadnicza część komórkowa otoczona przez dwa wyraźne worki powietrzne. Te pęcherzykowate struktury, pełniące funkcję aparatu lotnego, dominują w sylwetce ziarna i ułatwiają jego transport przez wiatr na duże odległości. Wewnątrz głównego korpusu pyłku, dokładnie między wspomnianymi workami, wyraźnie odznacza się największa z obecnych tam komórek.
Źródło: Plant Teaching Collection, University of Wisconsin, tylko do użytku edukacyjnego.
R21H1ZX7HM4O1
Określ, jaką funkcję pełni zaznaczony element ziarna pyłku z ćwiczenia 6. (Uzupełnij).
Podpowiedź
Zaznaczony element ziarna pyłku jest największą komórką ziarna pyłku.
Odpowiedź
Zaznaczony element ziarna pyłku to komórka wegetatywna. Wyrasta z niej łagiewka, która transportuje komórki plemnikowe do rodni gametofitu żeńskiego.
R194ASJ2N7AOJ
Określ, jaką funkcję pełni zaznaczony element ziarna pyłku z ćwiczenia 6. (Uzupełnij).
Podpowiedź
Zaznaczony element ziarna pyłku jest największą komórką ziarna pyłku.
Odpowiedź
Zaznaczony element ziarna pyłku to komórka wegetatywna. Wyrasta z niej łagiewka, która transportuje komórki plemnikowe do rodni gametofitu żeńskiego.
1
Ćwiczenie 8
RBJlMwRxqRobd
Określ dwie cechy sposobu rozmnażania się roślin nagonasiennych, które przyczyniły się do osiągnięcia sukcesu ewolucyjnego tej grupy. (Uzupełnij).
Przypomnij sobie cykl rozwojowy sosny. Które cechy umożliwiają tej roślinie rozmnażanie bez obecności wody i zapewniają lepsze dostosowanie się do warunków środowiskowych?
Obecność łagiewki pyłkowej, przenoszącej komórki plemnikowe w pobliże komórki jajowej.
Rozwój odpornych na warunki środowiskowe nasion, które mogą być przenoszone na duże odległości.
Dominacja pokolenia sporofitu, który chroni i odżywia gametofity męskie i żeńskie.
1
Ćwiczenie 9
Wykresy przedstawiają względną liczebność dwóch gatunków sosny: Pinus virginiana i Pinus pungens w zależności od wysokości (w stopach n.p.m.) na południowym stoku gór Great Smoky Mountains w stanie Tennessee.
RouMsqofvc9bp
Wykres liniowy. Wykresy przedstawiają względną liczebność dwóch gatunków sosny: Pinus virginiana i Pinus pungens w zależności od wysokości (w stopach n.p.m.) na południowym stoku gór GreatSmoky w stanie Tennessee.. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1400
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1700
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 58; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2000
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2300
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2900
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Wykres liniowy. Wykresy przedstawiają względną liczebność dwóch gatunków sosny: Pinus virginiana i Pinus pungens w zależności od wysokości (w stopach n.p.m.) na południowym stoku gór GreatSmoky w stanie Tennessee.. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1400
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 1700
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 58; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2000
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2300
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2900
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 5; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus virginiana[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Rs2VRpXAsTfzi
Wykres liniowy. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2400
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 10; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2800
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 65; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3700
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4000
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 60; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
8. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4300
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
9. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 80; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Wykres liniowy. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2400
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 0; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
2. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2600
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 10; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
3. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 2800
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 40; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
4. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3200
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
5. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 65; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
6. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 3700
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 30; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
7. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4000
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 60; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
8. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4300
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 50; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
9. zestaw danych:
Wysokość n.p.m. (w stopach): 4500
[font‑style: italic;]Pinus pungens[/]: 80; Podpis osi wartości: Zajmowana powierzchnia w %
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Indeks górny Na podstawie: Charles J. Krebs, Ekologia, tłum. A. Kozakiewicz i in., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s. 399. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Indeks górny koniecNa podstawie: Charles J. Krebs, Ekologia, tłum. A. Kozakiewicz i in., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996, s. 399. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RrxGV7sxEsKXP
(Uzupełnij).
Przeanalizuj zależności przedstawione na wykresach i na ich podstawie sformułuj problem badawczy i wniosek, który będzie się opierał na analizowanych danych.
Przykładowy problem badawczy: „Wpływ wysokości nad poziomem morza na występowaniem gatunków sosen Pinus pungens i Pinus virginiana w górach Great Smoky Mountains w stanie Tennessee”.
Przykładowy wniosek: „Występowanie gatunków sosen Pinus virginiana oraz Pinus pungens w górach Great Smoky Mountains w stanie Tennessee jest zależne od wysokości nad poziomem morza”.
1
Ćwiczenie 10
Świerk reprezentuje rośliny nagonasienne, których wspólną cechą jest zdolność do wytwarzania nasion. Nagonasienne obejmują gatunki zarówno potężne (choćby sekwoje), jak i rekordowo długowieczne, np. niektóre sosny (jak się szacuje, niektóre okazy Pinus longaeva rosnące w Ameryce Północnej mogą mieć nawet 3000–4600 lat). Są też iglaki, reprezentowane przez sosny i właśnie świerki, o wyjątkowym znaczeniu gospodarczym, gdyż zaspokajają popyt na drewno i masę potrzebną do produkcji papieru.
Indeks górny Źródło: Rozszyfrowano genom „choinki”, [w:] portal internetowy „Nauka w Polsce”. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Indeks górny koniecŹródło: Rozszyfrowano genom „choinki”, [w:] portal internetowy „Nauka w Polsce”. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
RUA4KOAEOV6DC
Przeczytaj powyższy tekst źródłowy, a następnie na jego podstawie, a także w oparciu o dostępne źródła i własną wiedzę, wypisz przynajmniej trzy praktyczne zastosowania nagonasiennych w codziennym życiu człowieka. (Uzupełnij).
Czy z roślin nagonasiennych wykonywane są przedmioty codziennego użytku? Czy rośliny te wykorzystywane są w medycynie albo w przemyśle jubilerskim?
Przykładowe zastosowania nagonasiennych:
surowiec do produkcji mebli i materiałów budowlanych (np. sosny, świerki);
surowiec do produkcji papieru (sosny, świerki);
surowiec do produkcji olejków eterycznych: np. sosna, cedr;
funkcje ozdobne: sagowce, miłorząb dwuklapowy;
w medycynie: przęśl, z której pozyskiwana jest efedryna;
wyroby jubilerskie: bursztyn.
1
Ćwiczenie 11
RDj5KFW6K00jH
(Uzupełnij).
Nagonasienne dzielimy na dwie podgromady: nagozalążkowe wielkolistne i nagozalążkowe drobnolistne. Do każdej z tych grup należą dwie klasy współcześnie istniejących roślin.
Czy twoja odpowiedź uwzględnia nazwy roślin wymienione poniżej? Czy udało ci się poprawnie określić przynależność gatunków do klas?