RIiV8YWNfyO3w
Zdjęcie przedstawia dwa kwiatki o stożkowatych, biało różowych płatkach. Wewnątrz znajdują się pręciki zebrane w żółte koszysczki.

Gospodarka mineralna roślin

Warunki glebowe występujące w różnych regionach świata zapewniają roślinom – dostosowanym do danego klimatu – wystarczające źródło związków mineralnych. Zawartość pierwiastków w  glebach jest zwykle wystarczająca dla pełnego cyklu życia rośliny i nie jest konieczne dodatkowe nawożenie.
Źródło: Adrian Scottow, Flickr, licencja: CC BY-SA 2.0.

Sprawdź co umiesz

R10WC6QQWY2QO
Ćwiczenie 1
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 4.0.
Ćwiczenie 1
RcRSLHq1QcnVP
Chorobowe obumieranie tkanek roślinnych wywołane przez różne patogeny; choroba lokalna, widoczna jako nekrotyczne plamy, lub całkowita – obejmująca całą roślinę, powodująca, że obumarłe tkanki mają barwę brunatną lub czarną, wysychają i kruszą się to: Możliwe odpowiedzi: 1. Nekroza, 2. Chloroza, 3. Rdza, 4. Septorioza
R1DLG1OPJHA2B
Ćwiczenie 2
Niedobór makro- i mikroelementów prowadzi do wielu zaburzeń metabolicznych, a nawet obumierania roślin. 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów należy do makroelementów. Rośliny pobierają go z roztworu glebowego w postaci 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów. Pierwiastek ten jest składnikiem 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów i bierze udział w procesie fotosyntezy. Jego niedobór powoduje chlorozę i zaburzenia procesu fotosyntezy. Podobne objawy powoduje niedobór 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów, zaliczanego do mikroelementów. Pierwiastek ten pobierany jest formie 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów. Stanowi on składnik 1. Cynk, 2. Magnez, 3. chelatów, 4. żelaza, 5. enzymów i białek, 6. Potas, 7. jonów i chelatów, 8. chlorofilu, 9. jonów oraz katalizuje syntezę chlorofilu.
R1GL5HSCDU2OL
Ćwiczenie 3
Łączenie par. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń.. Przez istotę białą przebiega kanał środkowy wypełniony płynem mózgowo‑rdzeniowym.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Rdzeń, tak jak kresomózgowie, tworzą istoty szara i biała.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Po obu stronach rdzenia kręgowego rozmieszczone są korzenie nerwowe.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Pasma istoty białej tworzą rogi grzbietowe i rogi brzuszne.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
RF3K5THMQGRKP
Ćwiczenie 4
Dopasuj opis funkcji do nazwy pierwiastka. magnez Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. wapń Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. potas Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. siarka Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni. Możliwe odpowiedzi: 1. Reguluje stopień uwodnienia komórek., 2. Jest składnikiem soku żołądkowego., 3. Jest niezbędny do fotosyntezy., 4. Utrzymuje strukturę białek., 5. Jest konieczny do skurczu mięśni.
RPUL12B56AL85
Ćwiczenie 5
Zaznacz wszystkie prawdziwe stwierdzenia. Możliwe odpowiedzi: 1. Azot, ponieważ jest składnikiem białek i powietrza jest najczęściej o najłatwiej pobierany i przekształcany w komórkach., 2. Aby zapobiegać niedoborom wapnia należy jeść zielone warzywa i sfermentowane produkty mleczne., 3. Lizanie rąk opiekunów przez cielęta jest objawem niedoboru sodu i może zaspokoić ich zapotrzebowanie na ten pierwiastek., 4. Cztery pierwiastki: węgiel, wodór, tlen i potas to podstawowe pierwiastki biogenne, które stanowią w przybliżeniu 96% masy komórek.
R1L82FV1T7MCT
Ćwiczenie 6
Wskaż drogę, jaką aniony azotanowe(V) (NO3−) przekraczają endodermę i dostają się do ksylemu. Możliwe odpowiedzi: 1. droga apoplastyczna, 2. droga symplastyczna, 3. zarówno droga apoplastyczna, jak i symplastyczna, 4. żadna z wymienionych
R1C2AGLQ494AP
Ćwiczenie 7
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1OPliGliI4Ux
Ćwiczenie 8
Wybierz wszystkie prawidłowe funkcje bakterii glebowych. Możliwe odpowiedzi: 1. rozkład materii organicznej, 2. udział w obiegu pierwiastków, 3. wywoływanie chorób roślin, 4. usuwanie metali ciężkich, pestycydów i detergentów, 5. zanieczyszczanie gleby, 6. wspomaganie wzrostu roślin
Ćwiczenie 9

Proces lignifikacji pasemek Caspary’ego do dziś nie jest dostatecznie poznany. Wiadomo natomiast, że za prawidłowe odkładanie ligniny w pasemkach Caspary’ego odpowiadają enzymy z grupy lakaz (jest ich 17) oraz peroksydaz (73). Poniżej skrótowo zaprezentowano wyniki badań dwóch zespołów naukowców. Oba artykuły zostały opublikowane w tym samym, prestiżowym czasopiśmie naukowym Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS).

W artykule z czerwca 2020 roku dowiadujemy się, że enzym LAC3 (lakaza 3) odpowiedzialny jest za prawidłową lignifikację pasemek Caspary’ego. Osobniki rzodkiewnika pospolitego (Arabidopsis thaliana) pozbawione genu kodującego LAC3 wytwarzały białka CASP1 podobnie jak osobniki bez mutacji, jednak rozmieszczenie tych białek (CASP1) w błonie było nieregularne, a lignifikacja pasemek Caspary’ego niezgodna ze schematem obserwowanym u roślin dzikich (bez mutacji). W podsumowaniu artykułu z listopada 2020 roku czytamy, że wytworzone przez zespół chińskich naukowców pojedyncze mutanty (pozbawione któregokolwiek z 17 genów kodujących lakazy, w tym genu kodującego LAC3) Arabidopsis thaliana wytwarzają prawidłowe pasemka Caspary’ego, jednak ubytek choć jednej z 47 peroksydaz skutkuje deformacją lub brakiem pasemek Caspary’ego.

Indeks dolny Na podstawie: N. Rojas‑Murcia i wsp., High‑order mutants reveal an essential requirement for peroxidases but not laccases in Casparian strip lignification, PNAS, 2020; Y. Zhuang i wsp., Laccase3‑based extracellular domain provides possible positional information for directing Casparian strip formation in Arabidopsis, PNAS, 2020. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Indeks dolny koniec

Rl2QsMlbo2xCM
Łączenie par. Na podstawie powyższego tekstu i własnej wiedzy, oceń poniższe zdania jako prawdziwe lub fałszywe.. LAC3 jest elementem budowy polimeru ligninowego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wyniki badań z czerwca i listopada są sprzeczne w kontekście wpływu LAC3 na proces lignifikacji pasemek Caspary’ego.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. LAC3 jest niezbędny do produkcji CASP1.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Zarówno peroksydazy, jak i lakazy, są białkami.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
1
Ćwiczenie 10
Roux6kZi2Bp9Z
Wyjaśnij udział bakterii siarkowych w prawidłowej gospodarce wodnej roślin. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 11

Na schemacie przedstawiono wpływ pH gleby na pobieranie makroelementów przez rośliny. Pokolorowany obszar oznacza różną dostępność pierwiastków dla roślin – im szerszy pas, tym lepsza dostępność minerałów.

R11SALMRHF7TR
Wpływ pH gleby na pobieranie makroelementów przez rośliny.
Źródło: Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak, Fizjologia roślin, Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RfVd3VDZymheJ
W Polsce 40 proc. gleb jest silnie zakwaszonych, dlatego aby zobojętnić odczyn, stosuje się wapnowanie. Zastanów się, czy nadmierne odkwaszanie jest korzystne dla roślin. Uzasadnij odpowiedź jednym argumentem. (Uzupełnij).
Ćwiczenie 11
RX7m15eKBzOFW
Dopasuj do symboli chemicznych makroelementów ich pełne nazwy: C 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
H 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
O 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
N 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
P 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
S 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Ca 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Mg 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
K 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Na 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
Cl 1. wodór, 2. azot, 3. fosfor, 4. magnez, 5. siarka, 6. wapń, 7. chlor, 8. sód, 9. węgiel, 10. potas, 11. tlen
1
Ćwiczenie 12
RMR5vFEowucKi
Transport jonów z roztworu glebowego do ksylemu jest w większości przypadków transportem jednokierunkowym. Warunkuje to swoista budowa kanałów jonowych, w których zachodzi dyfuzja ułatwiona, oraz specyficznych pomp jonowych. Z kolei transport jonów w ścianach komórkowych nie wykazuje specyficzności ani co do rodzaju jonu, ani kierunku jego przemieszczania. Na podstawie powyższych informacji i własnej wiedzy wskaż, dlaczego charakterystyczna budowa endodermy zapobiega ucieczce cennych związków mineralnych z ksylemu do roztworu glebowego oraz pobieraniu części jonów toksycznych do cewek lub naczyń ksylemu. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 13

Na wykresie przedstawiono wyniki pewnego doświadczenia z dwiema odmianami jęczmienia. Ziarna umieszczono w kiełkownikach w roztworze pożywki bez soli (próba 0) i z różnymi stężeniami NaCl.

RECi19WQ1jJeN
Wykres kolumnowy. Lista elementów:
  • 1. zestaw danych:
    • NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 0
    • Promyk: 6.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
    • Suweren: 6.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
  • 2. zestaw danych:
    • NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 50
    • Promyk: 8.5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
    • Suweren: 9; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
  • 3. zestaw danych:
    • NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 100
    • Promyk: 6.3; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
    • Suweren: 8; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
  • 4. zestaw danych:
    • NaCl [[mmol/dm[baseline‑shift: super; font‑size: smaller;]3[/superscript] ]]: 150
    • Promyk: 5; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
    • Suweren: 5.8; Podpis osi wartości: średnia długość korzeni [[cm]]
RsQ2igf9b55Qj
a) Określ problem badawczy dla tego doświadczenia. (Uzupełnij) b) Które słupki przedstawiają próbę kontrolną i dlaczego? (Uzupełnij) c) Sformułuj wniosek, który wynika z danych. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 14

Hydroponika polega na uprawie roślin w wodzie z dodatkiem substancji odżywczych, bez użycia tradycyjnego podłoża organicznego (ziemi). Dzięki temu korzenie roślin mają bezpośredni kontakt z wodą oraz rozpuszczonymi w niej składnikami pokarmowymi i nie rozrastają się nadmiernie.

Indeks dolny Źródło: Katarzyna Józefowicz, Hydroponiczna uprawa roślin doniczkowych: co to jest hydroponika, jak uprawiać rośliny w hydroponice, murator.pl. Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Indeks dolny koniec

RfO0omui2M5gz
Zastanów się, jakie zalety i wady ma uprawa hydroponiczna. Odpowiedź uzasadnij. (Uzupełnij).