Przypomnij sobie, gdzie na siatkówce leży plamka żółta i jakie rodzaje fotoreceptorów występują w tym miejscu. Jaka jest ich rola?

Plamka żółta jest miejscem na siatkówce, gdzie występuje największe zagęszczenie czopków (nie ma tam pręcików). Receptory te zawierają różne barwniki wzrokowe, które pochłaniają światło o innym zakresie barw, umożliwiając w ten sposób barwne widzenie obrazów.

Przypomnij sobie fotoreceptory siatkówki. Jakie były różnice pomiędzy nimi?

Czopki zawierające jodopsynę odpowiadają za widzenie barw, ale tylko przy odpowiednio jasnym oświetleniu. Dlatego w dzień kwiaty geranium postrzegane są jako jaskrawoczerwone. Aktywne o zmroku pręciki zawierające rodopsynę reagują przy słabym oświetleniu, są nieczułe na kolory i odróżniają jedynie kolory czarny i biały. Właśnie dlatego wieczorem jaskrawoczerwone kwiaty geranium postrzegane są jako ciemne.

Zwróć uwagę na kwestie, do których odnoszą się poniższe pytania:

• Jakie są przyczyny jaskry?

• W jaki sposób miażdżyca wpływa na stan naczyń krwionośnych?

• Gdzie w naczyniach odkładają się blaszki miażdżycowe?

• Do jakiej grupy związków organicznych należy cholesterol?

• W pokarmach jakiego pochodzenia jest go najwięcej?

Ograniczenie spożywania tłuszczów pochodzenia zwierzęcego – będących głównym źródłem cholesterolu – powoduje, że w naczyniach krwionośnych przestają powstawać blaszki miażdżycowe. Pozwala to na prawidłowy przepływ cieczy wodnistej w oku. W ten sposób utrzymywane jest stałe ciśnienie wewnątrzgałkowe, co zapobiega rozwojowi jaskry.

Zastanów się, czy podczas jazdy samochodem głowa porusza się względem reszty ciała, czy jedynie względem ziemi. Rozważ, którą z tych zmian błędnik odczytuje jako ruch, a którą jako pozostawanie w spoczynku.

Choroba lokomocyjna nie jest chorobą narządu równowagi, lecz zaburzeniem układu nerwowego. Podczas podróży samochodem ciało porusza się biernie w pojeździe, zmieniając swoją pozycję jedynie względem ziemi, a nie względem samego siebie. Błędnik odczytuje ten fakt jako pozostawanie w spoczynku i jest to proces fizjologiczny, a nie skutek choroby. Informacje o ruchu ciała dostarczane są jednak przez zmysł wzroku. Wszystkie te sygnały są ze sobą sprzeczne i powodują trudności interpretacyjne na poziomie mózgu.

Zastanów się, z czego wynika niezgodność bodźców wzrokowych z sygnałami odbieranymi z błędnika.

Osobie cierpiącej na chorobę lokomocyjną można zalecić skupienie wzroku na odległym punkcie, np. na horyzoncie, aby ustalić punkt odniesienia. W ten sposób informacje wzrokowe będą zgodne z informacjami z błędnika, co zmniejszy dolegliwości wynikające z niezgodności informacji docierających do mózgu.

Zastanów się, jakie znaczenie ewolucyjne, w porównaniu z innymi smakami, ma rozpoznawanie smaku gorzkiego.

Próg wrażliwości na smak gorzki jest u człowieka dużo niższy, co oznacza, że kubki smakowe są w stanie wykryć o wiele mniejsze stężenie gorzkiej substancji niż substancji słodkiej. Wiąże się to z szybkim zidentyfikowaniem potencjalnie niebezpiecznych substancji, które dostały się do jamy ustnej i mają gorzki smak, np. toksyn. W ten sposób organizm może szybciej pozbyć się danej substancji i ograniczyć związane z nią zagrożenie.

Zastanów się, jakie znaczenie ma rozpuszczalność kapsaicyny w tłuszczach, ale nie w wodzie.

Kapsaicyna nie rozpuszcza się w wodzie, więc popicie jej wodą spowoduje rozprzestrzenienie się piekącej substancji w obrębie jamy ustnej i przewodu pokarmowego. Aby pozbyć się uczucia pieczenia, należy popić ją płynem bogatym w tłuszcze, np. mlekiem. Rozpuści to kapsaicynę i spowoduje jej neutralizację, zmniejszając ból i pieczenie.

Przeanalizuj tabelę i porównaj próg wyczuwalności związków zapachowych przez człowieka oraz psa.

Próg wyczuwalności substancji wonnych jest wyższy u człowieka niż u psa.

Zastanów się nad tym, jaki związek może mieć osłabiony fizjologicznie w podeszłym wieku zmysł węchu ze spadkiem łaknienia.

Wraz z wiekiem rośnie ryzyko wystąpienia zaburzeń powonienia u osób starszych.  Wynika to z faktu, że wraz z procesem starzenia się następuje utrata komórek opuszki węchowej i nabłonka węchowego, co przekłada się na zmniejszenie wrażliwości na zapachy. Takie fizjologiczne osłabienie węchu może mieć bezpośredni związek z obniżonym łaknieniem. Brak węchu czy nawet jego osłabienie powodują utratę przyjemności z jedzenia i tym samym spadek apetytu mogący skutkować zmniejszeniem masy ciała i zaburzeniami w odżywianiu.