Genetyka molekularna
Sprawdź co umiesz
Najmniejszy znany gen koduje mikrocynę C7 (MccC7) – heptapeptyd (peptyd złożony z siedmiu aminokwasów) występujący u bakterii z rodziny Enterobacteriaceae. Sekwencja peptydu będącego bezpośrednim produktem translacji to Met‑Arg‑Thr‑Gly‑Asn‑Ala‑Asp.
Indeks dolny Na podstawie: José E. González‑Pastor, José L. San Millán, Felipe Moreno, The Smallest Known Gene, „Nature” 1994; vol. 369, s. 281, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).* Indeks dolny koniecNa podstawie: José E. González‑Pastor, José L. San Millán, Felipe Moreno, The Smallest Known Gene, „Nature” 1994; vol. 369, s. 281, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).*
Kod genetyczny jest trójkowy, a do zapisu informacji genetycznej w RNA używamy jedynie czterech nukleotydów (A, U, C, G). Maksymalna liczba kombinacji trójek utworzona z czterech nukleotydów budujących kwasy nukleinowe wynosi 64 (4Indeks górny 33 = 64). Liczba różnych cząsteczek tRNA wynosi 40. Liczba ta wynika z tego, że każde z trzech miejsc kodonu obsadzone jest przez jedną z czterech liter kodu genetycznego.
U bakterii Mycoplasma capricolum kodon UGA koduje tryptofan, podczas gdy u pozostałych organizmów kodon ten oznacza kodon terminacyjny STOP, będący znakiem końca translacji. Z kolei kodon CUG, kodujący zazwyczaj leucynę, u niektórych drożdżowców (Endomycetales) koduje serynę.
Najdłuższym ludzkim genem jest TTN, znajdujący się na chromosomie 2 i kodujący białko mięśni poprzecznie prążkowanych zwane tytyną. Według U.S. National Library of Medicine długość genu TTN wynosi 281 434 par zasad (pz). Gen TTN składa się z 365 odcinków kodujących, w których zapisana jest informacja o 38 138 resztach aminokwasowych.
Indeks górny Na podstawie: National Library of Medicine, hasło dostępne online: https://medlineplus.gov/genetics/gene/ttn/#resources, domena publiczna Indeks górny koniecNa podstawie: National Library of Medicine, hasło dostępne online: https://medlineplus.gov/genetics/gene/ttn/#resources, domena publiczna

Sekwencja DNA:
TAC ATG GAC CAT CCG TAA AGT
Sekwencja aminokwasowa łańcucha polipeptyowego:
MYLVGIS
Kodon CCU koduje tylko aminokwas prolinę, ale prolina może być jeszcze kodowana przez kodony CCC, CCA, CCG.
Wszystkie somatyczne komórki ludzkiego organizmu (te, które zawierają jądro komórkowe) mają identyczny zestaw genów. Oznacza to na przykład, że w jądrze neuronu znajdują się geny odpowiedzialne za syntezę insuliny. W danej komórce somatycznej w określonym momencie ulega ekspresji niewielka część wszystkich jej genów. Co więcej, pod wpływem zmiany czynników zewnętrznych komórka somatyczna może rozpocząć produkcję nowego (zmienionego) zestawu białek.
Różnorodność przeciwciał wytwarzanych przez aktywowane limfocyty B (plazmocyty) jest ogromna. Za specyficzność względem antygenu odpowiadają lekkie łańcuchy przeciwciał, kodowane przez geny zawierające następujące segmenty genowe: zmienny (V), łączący (J) i stały (C). Pojedynczy gen lekkiego łańcucha ma jeden segment C, 40 segmentów V i pięć segmentów J. Jednak funkcjonalny gen zawiera po jednym segmencie z każdego typu. Do łączenia odpowiednich segmentów DNA niezbędne są enzymy o nazwie rekombinazy.
Na podstawie: N. A. Campbell i wsp., Biologia, 2012, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
„Alternatywny splicing, zwany także alternatywnym składaniem, to zjawisko zachodzące po zakończeniu transkrypcji, czyli »przepisania« informacji genetycznej zapisanej w DNA do formy RNA. Ten ostatni funkcjonuje jako »tymczasowa kopia«, wykorzystywana przez komórkę jako instrukcja niezbędna np. do wytworzenia cząsteczki białka. O alternatywnym składaniu mówimy wtedy, gdy RNA wytworzone na matrycy określonego genu jest »przycinane« z udziałem enzymów na kilka możliwych sposobów. Można w ten sposób uzyskać kilka różnych produktów (np. białek) na podstawie informacji zakodowanych w pojedynczym genie”.
Indeks górny Źródło: Wojciech Grzeszkowiak, Tak się składa, że to RNA!, [on‑line] [dostęp 10.12.2020], KopalniaWiedzy.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu). Indeks górny koniecŹródło: Wojciech Grzeszkowiak, Tak się składa, że to RNA!, [on‑line] [dostęp 10.12.2020], KopalniaWiedzy.pl, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
Fibronektyna jest glikoproteiną o zdolności do zmiany struktury przestrzennej w zależności od środowiska i potrzeb organizmu. Fibronektyna występuje w dwóch formach: rozpuszczalnej – osoczowej (pFN), która jest syntetyzowana w hepatocytach, oraz nierozpuszczalnej, włóknistej cFN, która jest syntetyzowana lokalnie przez różne typy komórek oraz w macierzy pozakomórkowej, głównie w tkance łącznej. Występując we krwi, cFN bierze udział wraz z fibryną w procesie odbudowania zniszczonej tkanki.
Gen fibronektyny był jednym z pierwszych genów, u których opisano mechanizm alternatywnego splicingu. Na schemacie przedstawiono powstawanie transkryptów ostatecznych różnych form fibronektyny. Prostokąty symbolizują różne eksony genu fibronektyny.
