Radość życia w wierszu "Zielono mam w głowie" K. Wierzyńskiego
Scenariusz lekcji realizowanej z wykorzystaniem modułowego e‑podręcznika opracowany w ramach projektu „Pilotażowe wdrożenie modułowych e‑podręczników oraz opracowanie założeń do zaawansowanych technologicznie e‑materiałów wspierających nowoczesne metody nauczania i uczenia się”
Informacje ogólne
Imię i nazwisko autora: Justyna Dudzik
Etap edukacyjny i klasa: szkoła podstawowa - klasa VI
Przedmiot: język polski
Czas potrzebny na realizację lekcji: 45 min.
Tematy modułów z e‑podręcznika, w oparciu o które prowadzona jest lekcja:
Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną, czyli witalizm, radość, szczęście w poezji Kazimierza Wierzyńskiego
Scenariusz ma na celu rozwijanie zdolności samodzielnego rozumienia i analizy tekstu poetyckiego na przykładzie wiersza K. Wierzyńskiego Zielono mam w głowie. Uczniowie poznają podstawowe pojęcia związane z analizą wiersza, ćwiczą umiejętności analizy i interpretacji wiersza z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.
W czasie zajęć uczniowie układają tekst wiersza z pociętych elementów, wykonują ćwiczenia polegające na wskazywaniu środków stylistycznych, wyjaśnianiu sensu metafor, opisywaniu nastroju wiersza, parafrazowaniu wybranych fragmentów wiersza, wyjaśnianiu znaczenia związków frazeologicznych związanych z ogrodem.
Spodziewane efekty pracy: uczeń rozumie sens wiersza, rozpoznaje środki stylistyczne, określa nastrój i przesłanie utworu, rozumie znaczenie związków frazeologicznych.
Cele lekcji oraz realizowane punkty podstawy programowej
Cel ogólny lekcji:
Wyrabianie i rozwijanie zdolności analizy i rozumienia utworów literackich przez samodzielną pracę z wierszem.
Cele operacyjne w sferze kognitywnej zgodnie z taksonomią Blooma:
Z zakresu pamiętania informacji (przywoływanie istotnych informacji)
Uczeń wymienia charakterystyczne środki stylistyczne użyte w utworze.
Z zakresu rozumienia informacji (wyjaśnienie istotnych informacji)
Uczeń wyjaśnia sens metafor, opisuje nastrój i ton wiersza, parafrazuje wybrane fragmenty utworu.
Z zakresu zastosowania informacji (rozwiązywanie problemów o zamkniętej strukturze, o jednoznacznym rozwiązaniu)
Uczeń stosuje pojęcia literackie (np. metafora, podmiot liryczny) w analizie wiersza.
Z zakresu analizowania, oceniania i tworzenia informacji (rozwiązywanie problemów o otwartej strukturze, tworzenie własnych rozwiązań zadanych problemów, ocena dotycząca wartości idei lub materiałów)
Uczeń wskazuje relację między obrazem przyrody a nastrojem lirycznym.
Sposób realizacji zaplanowanych celów przez nauczyciela:
Indywidualna praca uczniów z modułowym e‑podręcznikiem, karta pracy.
Przygotowanie do lekcji
Przygotowanie nauczyciela
Przed lekcją należy:
wydrukować tekst wiersza (z numeracją wersów), porozcinać go na wersy, wersy umocować na tabliczkach do roślin lub przykleić do wykałaczek i wbić w donice na określonej przestrzeni szkolnej (np. jedno piętro - przestrzeń powinna być na tyle duża, by uczniowie mieli swobodę samodzielnego poruszania się i zbierania informacji),
wydrukować tekst wiersza (bez numeracji wersów) dla każdego ucznia, wydruk porozcinać i wszystkie fragmenty wiersza spiąć spinaczem,
zapisać na tablicy temat lekcji i numery ćwiczeń do wykonania przez ucznia w e‑podręczniku,
wyciąć dla każdego ucznia kwiat w taki sposób, by dało się zagiąć płatki.
Tekst wiersza i schemat dostępne są pod linkiem na końcu scenariusza.
Co zrobić, aby lekcja była dostępna dla wszystkich uczniów?
Materiał dostępny w e‑podręczniku można modyfikować w zależności od indywidualnych potrzeb uczniów, dla uczniów słabowidzących należy wydrukować powiększone karty pracy.
Przygotowanie uczniów
Każdy uczeń powinien mieć klej.
Przebieg lekcji
Przedstawiony w punktach przebieg lekcji, uwzględniający podział na działania wykonywane przez nauczyciela i uczniów.
Faza wprowadzająca
Czas | Działania nauczyciela | Działania uczniów | Uwagi / wskazówki metodyczne |
|---|---|---|---|
5 min. | Rozpoczęcie pierwszej części lekcji. Zebranie uczniów na korytarzu, przedstawienie celu lekcji i wyjaśnienie sposobu jej realizacji. | Uczniowie przygotowują zeszyty i klej. | Nauczyciel powinien upewnić się, czy dzieci rozumieją pojęcie “klomb”. Nauczyciel informuje, że szkolne donice posłużyły za klomby, na których posadzono nie tylko kwiaty, ale i fragmenty wiersza. Każdy uczeń musi wkleić wiersz do zeszytu. Dopiero, gdy nauczyciel zatwierdzi wykonanie zadania, uczeń wchodzi do klasy. |
Faza realizacyjna
Czas | Działania nauczyciela | Działania uczniów | Uwagi / wskazówki metodyczne |
|---|---|---|---|
20 min. | Rozpoczęcie drugiej części lekcji, koordynowanie i nadzorowanie pracy. Uczeń przechodzi do kolejnego zadania, dopiero gdy nauczyciel sprawdzi poprawność wykonania poprzedniego polecenia – w ten sposób nauczyciel monitoruje tempo pracy i stopień osiągnięcia zamierzonego celu lekcji. | Praca indywidualna w zeszycie i z modułowym Drugą część lekcji uczniowie zaczynają od przepisania z tablicy tematu lekcji, następnie wykonują ćwiczenia: 10‑13. | Zakończenie pracy uczniowie zgłaszają nauczycielowi, który kontroluje poprawność wykonania zadania. |
10 min. | Rozpoczęcie trzeciej części lekcji – nauczyciel rozdaje wycięte kwiaty, wyjaśnia, na czym polega zadanie. | Uczniowie pracują samodzielnie z kartą pracy. | Uczniowie powinni przykleić w zeszytach kartę pracy jedynie na środku, w taki sposób, by płatki kwiatu można było zagiąć. Zadanie polega na ponownym odczytaniu tekstu wiersza ze zwróceniem uwagi na konstrukcję podmiotu lirycznego. Na odwrocie każdego płatka należy wpisać odpowiedź na postawione na nim pytanie. |
Faza podsumowująca
Czas | Działania nauczyciela | Działania uczniów | Uwagi / wskazówki metodyczne |
|---|---|---|---|
10 min. | Podsumowaniem lekcji będzie krótka dyskusja nad tym, jaką funkcję w wierszu pełnią elementy związane z ogrodem. | Udział uczniów w dyskusji. Przedstawienie wyników pracy. | Ze względu na fakt, że uczniowie przez całą lekcję pracują samodzielnie, |
Po lekcji
Propozycja działań dla uczniów, które mają na celu integrację i utrwalenie zdobytej wiedzy
W ramach zadania domowego nauczyciel może poprosić uczniów o zredagowanie własnych metafor inspirowanych pozostałymi porami roku.
Propozycja ewaluacji lekcji i stopnia realizacji zaplanowanych celów edukacyjnych
Uczniowie przedstawiają swoją opinię o lekcji, kończąc zdania:
W czasie lekcji podobało mi się... / nie podobało mi się...
W uczeniu się pomagało mi.../ przeszkadzało mi...
Bibliografia i załączniki
Linki do wykorzystanych stron z modułowego e‑podręcznika:
Inne niezbędne środki i pomoce dydaktyczne
Karta pracy i teksty do druku (do przymocowania do donic i dla ucznia)