Scenariusz lekcji realizowanej z wykorzystaniem modułowego e‑podręcznika opracowany w ramach projektu „Pilotażowe wdrożenie modułowych e‑podręczników oraz opracowanie założeń do zaawansowanych technologicznie e‑materiałów wspierających nowoczesne metody nauczania i uczenia się”

bg‑azure

Informacje ogólne

Imię i nazwisko autora: Justyna Dudzik

Etap edukacyjny i klasa: szkoła podstawowa - klasa V, klasa VI

Przedmiot: język polski

Czas potrzebny na realizację lekcji: 90 min.

Tematy modułów z e‑podręcznika, w oparciu o które prowadzona jest lekcja:

Miłość silniejsza niż śmierć – Orfeusz i Eurydyka

Celem lekcji jest poznanie mitu o Orfeuszu i Eurydyce.

Scenariusz jest propozycją na omówienie tekstu w kontekście:

  • motywu poświęcenia w imię miłości (na etapie szkoły podstawowej przykłady będą pochodzić z filmów animowanych),

  • sztuk plastycznych (w czasie lekcji zostanie wykorzystana jedna z rutyn myślenia krytycznego),

  • nauki o języku (związki frazeologiczne związane z tematem miłości).

Spodziewane efekty pracy: uczeń odtwarza treść mitu, charakteryzuje bohatera i odnajduje nawiązania do mitu w malarstwie.

bg‑azure

Cele lekcji oraz realizowane punkty podstawy programowej

Cel ogólny lekcji:

Poznanie historii Orfeusza i Eurydyki.

Cele operacyjne w sferze kognitywnej zgodnie z taksonomią Blooma:

  1. Z zakresu pamiętania informacji (przywoływanie istotnych informacji)

  • Uczeń potrafi wskazać głównych bohaterów mitu o Orfeuszu i Eurydyce.

  • Uczeń wymienia najważniejsze wydarzenia przedstawione w micie.

  1. Z zakresu rozumienia informacji (wyjaśnienie istotnych informacji)

  • Uczeń streszcza treść mitu własnymi słowami.

  1. Z zakresu zastosowania informacji (rozwiązywanie problemów o zamkniętej strukturze, o jednoznacznym rozwiązaniu)

  • Uczeń wskazuje motyw miłości i śmierci w innych mitach lub tekstach kultury.

  1. Z zakresu analizowania, oceniania i tworzenia informacji (rozwiązywanie problemów o otwartej strukturze, tworzenie własnych rozwiązań zadanych problemów, ocena dotycząca wartości idei lub materiałów)

  • Uczeń analizuje cechy postaci Orfeusza, wskazując jego cechy charakteru
    i motywację.

Sposób realizacji zaplanowanych celów przez nauczyciela:

Praca na lekcji zgodna z prezentacją multimedialną opisującą szkielet zajęć, indywidualna praca uczniów z modułowym e‑podręcznikiem.

Realizowane punkty podstawy programowej
bg‑azure

Przygotowanie do lekcji

Przygotowanie nauczyciela

Lekcja wymaga dostępu do rzutnika lub ekranu multimedialnego i internetu.
Należy zapoznać się z poniższą prezentacją, która będzie wykorzystywana w trakcie lekcji.

R1SCRPL5NJ7K6
Prezentacja dotycząca tematu realizowanej lekcji
Prezentacja do scenariusza lekcji: Co można zrobić z miłości? Historia Orfeusza i Eurydyki.
Źródło: Justyna Dudzik Prezentacja w całości wykonana w platformie Genially.

Co zrobić, aby lekcja była dostępna dla wszystkich uczniów?

Dla uczniów ze SPE można skrócić tekst mitu za pomocą kreatora.

bg‑azure

Przebieg lekcji

Przedstawiony w punktach przebieg lekcji, uwzględniający podział na działania wykonywane przez nauczyciela i uczniów.

Faza wprowadzająca

1

Czas

Działania nauczyciela

Działania uczniów

Uwagi / wskazówki metodyczne

5 min.

Wyświetlenie wskazanego fragmentu “Krainy lodu”. Pytanie do uczniów: Jak rozumiecie zdanie Olafa, że “dla niektórych warto się roztopić”?

(1. slajd prezentacji)

Udział uczniów w dyskusji.

5 min

Wyświetlenie wskazanych w prezentacji bohaterów filmów animowanych. Pytanie do uczniów: “Jakich czynów dokonali oni z miłości?”

(2. slajd prezentacji)

Udział uczniów w dyskusji.

Uczniowie na pewno znają wskazanych bohaterów filmów animowanych.

Przykładowe odpowiedzi:

Shrek uwolnił Fionę z zamku pilnowanego przez smoka (tutaj prawdopodobnie pojawi się refleksja, że wydarzyło się to, zanim się w niej zakochał), a potem chciał dla niej zrezygnować z tego, co dla niego ważne – był gotów przestać być ogrem.

Julian wolał umrzeć niż pozwolić, by Roszpunka wróciła do dawnego życia – obciął jej magiczne włosy.

Swen wolał odejść, by Anna była szczęśliwa ze swoim ukochanym. Potem ryzykuje życie, by jej pomóc.

5 min.

Przedstawienie uczniom tematu lekcji i kryteriów sukcesu.

(3. i 4. slajd prezentacji)

Uczniowie zapisują temat lekcji oraz jej cele, które zostały wypunktowane za pomocą serduszek, co w naturalny sposób kojarzy się z tematem lekcji.

W czasie trwania zajęć będą zamalowywać kolejne serduszka, co pozwoli na monitorowanie czasu pracy i stopnia osiągnięcia celu.

W celu przyspieszenia pracy nauczyciel może wydrukować kryteria sukcesu dla każdego ucznia z poleceniem wklejenia ich do zeszytu. Należy jednak pamiętać, by przeanalizować je wspólnie – uczeń musi wiedzieć, jaki jest cel zajęć.

Faza realizacyjna

1

Czas

Działania nauczyciela

Działania uczniów

Uwagi / wskazówki metodyczne

11 min.

Nauczyciel wydaje uczniom polecenie samodzielnej pracy z modułowym
e‑podręcznikiem.

Wyświetla slajd z obrazem przedstawiającym Eurydykę, wygenerowanym przez AI.

(5. slajd prezentacji)

Praca indywidualna z modułowym e‑podręcznikiem – wykonanie ćwiczeń nr 3, 6, 7, 8.

Zaproponowane ćwiczenia pozwolą uczniom poznać treść mitu oraz sprawdzą stopień jego zrozumienia.

Wybrane zadania są ćwiczeniami w formie zamkniętej, więc uczniowie samodzielnie mogą sprawdzić rozwiązania po wykonaniu polecenia. Nauczyciel może jednak zablokować wyświetlanie rozwiązań. W takim przypadku po upływie określonego czasu rozwiązania wyświetlane są na tablicy. Uczniowie mogą też rozwiązania porównać w parach.

Jeśli nauczyciel opracuje lekcję w kreatorze, usuwając pozostałe polecenia, numeracja ćwiczeń ulegnie zmianie.

1 min.

Podsumowanie tej części lekcji.

(slajd 6.)

Uczniowie zaznaczają w zeszycie, które kryterium zostało już zrealizowane poprzez zamalowanie pierwszego serduszka.

Zaznaczanie zrealizowanych zadań pozwala uczniowi świadomie pracować w czasie lekcji i pokazuje, ile jeszcze materiału zostało do zrealizowania celu zajęć.

5 min.

Nauczyciel zleca uczniom przepisanie ze slajdu zdań oraz ich dokończenie zgodnie z treścią mitu. 

Nauczyciel wyświetla slajd z obrazem przedstawiającym Orfeusza, wygenerowanym przez AI.

(slajd 7.)

Praca w zeszycie – zapisanie i dokończenie wskazanych w prezentacji zdań.

1 min.

Podsumowanie tej części lekcji.

(slajd 8.)

Uczniowie zaznaczają w zeszycie, które kryterium zostało już zrealizowane poprzez zamalowanie drugiego serduszka.

10 min.

Nauczyciel omawia narzędzie, które zostanie wykorzystane w tej części zajęć.

(slajd 9.)

Gdy uczniowie będą gotowi do analizy obrazu Orfeusz i Eurydyka Frederica Leightona, nauczyciel wyświetla go na tablicy.

(slajd 10.)

Uczniowie rysują w zeszycie tabelę wyświetloną przez nauczyciela. Będą ją uzupełniać w czasie dyskusji.

Uczniowie widzą omawiany obraz na tablicy, ale jest on również dostępny w omawianym module podręcznika.

W tej części lekcji zostanie wykorzystana jedna z rutyn myślenia krytycznego – Widzę; Myślę; Zastanawiam się.

To narzędzie rozbudza ciekawość, zachęca uczniów do uważnej obserwacji i przemyślanych interpretacji. Przykładowe zapisy: 1.Widzę: Orfeusz odwraca głowę; Myślę: Nie chce patrzeć na żonę; Zastanawiam się: Nie kocha jej? Wie, że nie może na nią spojrzeć, więc odwraca głowę?

2. Widzę: Orfeusz odsuwa Eurydykę; Myślę: Nie kocha jej; Zastanawiam się: Dlaczego?

Rozważań może być kilka. Warto zwrócić uwagę na kolory, znaczenie rekwizytów, kompozycję.

1 min.

Uczniowie zaznaczają w zeszycie, które kryterium zostało już zrealizowane poprzez zamalowanie trzeciego serduszka.

Faza podsumowująca

1

Czas

Działania nauczyciela

Działania uczniów

Uwagi / wskazówki metodyczne

5 min.

Sformułowanie wniosków końcowych – odwołanie do fazy początkowej lekcji.

(slajd 12.)

Udział uczniów w dyskusji.

bg‑azure

Po lekcji

Propozycja działań dla uczniów, które mają na celu integrację i utrwalenie zdobytej wiedzy

Nauczyciel może zaproponować uczniom, aby poszukali innych tekstów literackich, filmów, piosenek, których bohaterowie poświęcają się w imię miłości.

Propozycja ewaluacji lekcji i stopnia realizacji zaplanowanych celów edukacyjnych

Nauczyciel rozdaje uczniom po 3 karteczki samoprzylepne z narysowanym sercem. Na tablicy zapisuje trzy wyrażenia: treść lekcji, sposób pracy, atmosfera na lekcji. Uczniowie przyklejają karteczki pod tym wyrażeniem, które ich zdaniem jest elementem zajęć najbardziej wartym docenienia (od 0 do 3 serduszek).

bg‑azure

Bibliografia i załączniki

Linki do wykorzystanych stron z modułowego e‑podręcznika:

Miłość silniejsza niż śmierć - Orfeusz i Eurydyka

Źródła literaturowe

Rutyny myślenia krytycznego, cz. 1. Praca zbiorowa pod red. Macieja Winiarka, Gdańsk 2022.