1. Bazy jednorodne
Wszystkie dane wyglądają tak samo - mają te same pola i strukturę. Kiedy się sprawdzają: gdy zapisujemy wiele podobnych informacji. Przykład zastosowania: magazyn produktów, gdzie każdy wpis ma identyczny zestaw pól (nazwa, ilość, cena). Lista uczniów w klasie - każdy wpis ma: imię, nazwisko, numer w dzienniku, ocenę z zachowania.
2. Bazy hierarchiczne
Dane są uporządkowane w strukturze drzewa - każdy element ma jednego „rodzica” i może mieć wiele „dzieci”. Kiedy się sprawdzają: gdy dane naturalnie tworzą strukturę hierarchiczną i potrzebny jest bardzo szybki dostęp. Przykład zastosowania: systemy katalogów w starszych systemach operacyjnych (w folderze „Dokumenty” są podfoldery, a w nich pliki) lub struktury organizacyjne firm.
3. Bazy obiektowe
Dane są przechowywane jako obiekty podobne do tych znanych z programowania obiektowego - zawierają zarówno dane, jak i metody. Kiedy się sprawdzają: gdy aplikacja jest tworzona w paradygmacie obiektowym i wymaga przechowywania złożonych struktur danych. Przykład zastosowania: gra komputerowa - postać w grze to obiekt: ma zdrowie, poziom, ekwipunek i potrafi wykonywać akcje lub symulacje, gdzie obiekty mają wiele właściwości i zachowań.
4. Bazy relacyjne (SQL)
Dane są przechowywane w tabelach powiązanych relacjami. Struktura jest ściśle zdefiniowana i oparta na schemacie. Kiedy się sprawdzają: gdy wymagana jest wysoka spójność danych, precyzyjne zapytania i stabilna struktura. Przykład zastosowania: systemy bankowe, rejestry klientów, systemy sprzedaży.
