RM5tOcS4KGleL
Zdjęcie przedstawia fragment kadłuba łodzi z zapisanym na nim ciągiem cyfr i liter.

M_R_W14_M4 Równania i nierówności wielomianowe

Źródło: Bartosz Kwitkowski, dostępny w internecie: www.unsplash.com.

4. Równania wielomianowe z wartością bezwzględną

W tym materiale zajmiemy się rozwiązywaniem równań wielomianowych z wartością bezwzględną. W rozwiązaniach będziemy korzystać z definicji wartości bezwzględnej oraz z własności wartości bezwzględnej.

Rozważając przypadki, ustalimy najpierw rozwiązania odpowiednich równań.

Po rozważeniu wszystkich warunków zapiszemy, jaka jest suma rozwiązań. Będzie ona rozwiązaniem równania wielomianowego z wartością bezwzględną.

Twoje cele
  • Rozwiążesz równania wielomianowe z wartością bezwzględną lub dwiema wartościami bezwzględnymi.

  • Udoskonalisz umiejętności rozwiązywania równań wielomianowych z wartością bezwzględną.

Pamiętasz?

Równanie wielomianowe
Definicja: Równanie wielomianowe

Równaniem wielomianowym stopnia n, n nazywamy równanie, które można zapisać w postaci Wx=0, gdzie Wx jest wielomianem stopnia n.

Pierwiastek wielomianu
Definicja: Pierwiastek wielomianu

Pierwiastkiem wielomianu Wx nazywamy taką liczbę rzeczywistą a, dla której zachodzi warunek Wa=0.

Rozwiązaniem równania Wx=0 są wszystkie pierwiastki wielomianu Wx.

Liczba rozwiązań równania wielomianowego
Twierdzenie: Liczba rozwiązań równania wielomianowego

Liczba pierwiastków niezerowego wielomianu Wx jednej zmiennej jest nie większa niż stopień wielomianu Wx.

Z definicji wartości bezwzględnej mamy:

x=x,dla x0-x,dla x<0
Przykład 1

Rozwiążemy równanie wielomianowe x3-1=7.

Skorzystamy z własności wartości bezwzględnej.

Dla a>0:

x=ax=a lub x=-a.

Otrzymujemy zatem:

x3-1=7 lub x3-1=-7.

x3=8 lub x3=-6

x=83 lub x=-63

x=2 lub x=-63

Rozwiązaniem równania są x=-63, x=2.

Przykład 2

Rozwiążemy równanie x3-x2=x-1.

Skorzystamy z własności wartości bezwzględnej:

a=ba=b lub a=-b.

x3-x2=x-1 lub x3-x2=-x-1

x3-x2-x-1=0 lub x3-x2+x-1=0

x2x-1-x-1=0 lub x2x-1+x-1=0

x-1x2-1=0 lub x-1x2+1=0

x-1=0 lub x2-1=0 lub x=-1 lub x2=-1 – sprzeczność

x=1 lub x=1 lub x=-1

Rozwiązaniem równania są x=-1, x=1.

Przykład 3

Rozwiążemy równanie x4 -4x2-x2-4=0.

Wykorzystamy definicję wartości bezwzględnejwartość bezwzględna liczby xwartości bezwzględnej.

x2-4=x2-4dla x-, -22, -x2-4dla x-2, 2

1. Jeżeli x-, -22,  wtedy mamy:

x4-4x2-x2-4=0

x2x2-4-x2-4=0

x2-4x2-1=0

x2-4=0 lub x2-1=0

x=-2-, -22, 

x=2-, -22, 

x=-1-, -22, 

x=1-, -22, 

2. Jeżeli x-2, 2 wtedy mamy:

x4-4x2+x2-4=0

x2x2-4+x2-4=0

x2-4x2+1=0

x2-4=0 lub x2+1=0

x=2-2, 2 lub x2=-1 – sprzeczne

x=-2-2, 2

Rozwiązaniem równania jest alternatywa 1, 2.

Zatem x=-2, x=2.

Przykład 4

Rozwiążemy równanie x-13-9x-1=0.

Niech | x 1 | = z , dla z 0 .

z3-9z=0

zz2-9=0

zz-3z+3=0

z=0 lub z=3 lub z=-3 – sprzeczność

x-1=0 lub x-1=3

x=1 lub x-1=3 lub x-1=-3

x=1 lub x=4 lub x=-2

Rozwiązaniem równania są x=-2, x=1, x=4.

Przykład 5

Obliczymy dla jakiej wartości parametru m równanie x3-1+x3+1=m ma nieskończenie wiele rozwiązań.

Korzystając z definicji wartości bezwzględnejwartość bezwzględna liczby xwartości bezwzględnej mamy:

x3-1=x3-1dla x1-x3-1dla x<1

x3+1=x3+1dla x-1-x3+1dla x<-1

1. x-, -1

-x3-1-x3+1=m

-x3+1-x3-1=m

-2x3=m

x3=-m2

x=-m23

2. x-1, 1

-x3-1+x3+1=m

-x3+1+x3+1=m

m=2

3. x1, 

x3-1+x3+1-m

2x3=m

x3=m2

x=m23

Dla m=2 równanie ma nieskończenie wiele rozwiązań.

Polecenie 1

Zapoznaj się z galerią zdjęć interaktywnych przedstawiającą sposób rozwiązywania równania wielomianowego z wartością bezwzględną.

Polecenie 2

Rozwiąż równanie x3+1=x2-x+1.

RGbu4yT1o3AvO1
Ćwiczenie 1
Niech A oznacza zbiór rozwiązań równania wartość bezwzględna z, x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, plus, cztery, koniec wartości bezwzględnej, równa się, cztery. Rozwiąż równanie i wskaż zbiór A. Możliwe odpowiedzi: 1. A jest zbiorem liczb rzeczywistych., 2. A jest zbiorem pustym., 3. A, równa się, nawias klamrowy, minus, dwa, przecinek, zero, zamknięcie nawiasu klamrowego, 4. A, równa się, nawias klamrowy, zero, przecinek, dwa, zamknięcie nawiasu klamrowego
R1BIsfqae7X8E1
Ćwiczenie 2
Wpisz w wyznaczone miejsce poprawną liczbę. Rozwiąż równanie trzy wartość bezwzględna z, x, koniec wartości bezwzględnej, minus, pięć x indeks górny, trzy, równa się, zero. Największą liczbą całkowitą spełniającą to równanie jest x, równa się Tu uzupełnij.
RSPuxbKVy7WOO2
Ćwiczenie 3
Łączenie par. Wybierz, czy zdanie jest Prawdziwe czy Fałszywe. Dane jest równanie wielomianowe wartość bezwzględna z, x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, równa się, x, plus, jeden, którego pierwiastkami są liczby x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, x indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego.. Suma x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, plus, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, plus, x indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego pierwiastków równania jest równa zero.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Iloczyn x indeks dolny, jeden, koniec indeksu dolnego, razy, x indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, razy, x indeks dolny, trzy, koniec indeksu dolnego pierwiastków równania jest równy zero.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Równanie ma dwa pierwiastki, które są liczbami niewymiernymi.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Suma pierwiastków równania jest liczbą niewymierną.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Suma kwadratów pierwiastków równania jest równa dwa.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R1esQNkKKbRm52
Ćwiczenie 4
Zaznacz poprawną odpowiedź. Rozwiązaniem równania wartość bezwzględna z, x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, dwa x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, plus, cztery x, koniec wartości bezwzględnej jest: Możliwe odpowiedzi: 1. minus, jeden, 2. zero, 3. jeden, 4. dwa
RLbJm3Tz5LJCt2
Ćwiczenie 5
Połącz w pary równania i liczby które spełniają te równania. wartość bezwzględna z, x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, minus, dwa x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej Możliwe odpowiedzi: 1. minus, jeden, jeden, 2. minus, jeden, jeden, dwa, 3. zero, 4. minus, jeden, zero, jeden wartość bezwzględna z, x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, minus, cztery x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, x, minus, cztery, koniec wartości bezwzględnej Możliwe odpowiedzi: 1. minus, jeden, jeden, 2. minus, jeden, jeden, dwa, 3. zero, 4. minus, jeden, zero, jeden wartość bezwzględna z, x indeks górny, cztery, koniec indeksu górnego, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej Możliwe odpowiedzi: 1. minus, jeden, jeden, 2. minus, jeden, jeden, dwa, 3. zero, 4. minus, jeden, zero, jeden wartość bezwzględna z, x indeks górny, cztery, koniec indeksu górnego, plus, jeden, koniec wartości bezwzględnej, równa się, wartość bezwzględna z, x indeks górny, dwa, koniec indeksu górnego, minus, jeden, koniec wartości bezwzględnej Możliwe odpowiedzi: 1. minus, jeden, jeden, 2. minus, jeden, jeden, dwa, 3. zero, 4. minus, jeden, zero, jeden
RbhIb9NzZl8Hc2
Ćwiczenie 6
Wpisz w wyznaczone miejsce odpowiednią liczbę. Rozwiązaniem równania wartość bezwzględna z, x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, plus, x, minus, dwa, koniec wartości bezwzględnej, równa się, x indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, plus, x, minus, dwa jest zbiór nawias ostry Tu uzupełnij przecinek, nieskończoność zamknięcie nawiasu
R1comHlfOOCoi3
Ćwiczenie 7
Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie liczby w kolejności rosnącej. Rozwiązaniem równania wartość bezwzględna z, x, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, indeks górny, trzy, koniec indeksu górnego, minus, cztery wartość bezwzględna z, x, plus, trzy, koniec wartości bezwzględnej, równa się, zero są: x, równa się Tu uzupełnij, x, równa się Tu uzupełnij, x, równa się Tu uzupełnij.
Rk5roxJLPqc7Z3
Ćwiczenie 8
Wpisz w wyznaczone miejsce odpowiednią liczbę. Aby równanie wartość bezwzględna z, dwa x indeks górny, trzy, minus, cztery, koniec wartości bezwzględnej, plus, wartość bezwzględna z, dwa x indeks górny, trzy, plus, cztery, koniec wartości bezwzględnej, równa się, m miało nieskończenie wiele rozwiązań m, równa się Tu uzupełnij.

Słownik

wartość bezwzględna liczby x
wartość bezwzględna liczby x
x=x,dla x0-x,dla x<0