W jaki sposób powstaje ustawa? - W jaki sposób powstaje ustawa?

RLzvQFEpRvVD8

Twoje cele

Wymienisz podmioty posiadające inicjatywę ustawodawczą
Scharakteryzujesz przebieg procedury legislacyjnej w Polsce.
Ocenisz znaczenie poszczególnych etapów procesu ustawodawczego dla jakości i stabilności prawa.

R1c0o8F0hEdVy1

Zdjęcie przedstawia fragment wykonanej z drewna laski marszałkowskiej. Laskę wieńczy figura orła. To tak zwana głownia laski. — Laska marszałka sejmu używana w latach 1989–1993
Źródło: VaGla, domena publiczna.

Laska marszałkowska stanowi tradycyjny symbol władzy Marszałka Sejmu RP, związany z jego kompetencją do kierowania obradami izby oraz czuwania nad prawidłowym przebiegiem procesu ustawodawczego. Jej użycie oznacza formalne otwarcie i zamknięcie posiedzenia sejmu, a tym samym - rozpoczęcie procedury podejmowania rozstrzygnięć o charakterze normatywnym.

Zastanów się, czy uchwalenie ustawy ogranicza się wyłącznie do głosowania na sali sejmowej, czy stanowi rezultat sformalizowanego, wieloetapowego procesu legislacyjnego.

Polecenie 1

Wyobraź sobie, że masz pomysł na wprowadzenie zakazu używania smartfonów w szkołach podstawowych w całej Polsce. Opisz, jakie działania podejmiesz, aby doprowadzić do uchwalenia powszechnie obowiązującego prawa.

RkxjzPIyXwoc5

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.
Art. 87.
Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.
Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego.
CART1 Źródło: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku.

bg‑gray2

W polskim systemie prawnym obowiązuje hierarchia aktów prawnych, co oznacza, że poszczególne źródła prawa mają różną rangę i muszą pozostawać ze sobą w zgodności. Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP, do powszechnie obowiązującego prawa należą przede wszystkim: konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego.

Szczególne znaczenie w tym systemie mają ustawy, które regulują najważniejsze kwestie dotyczące funkcjonowania państwa oraz praw i obowiązków obywateli. To na poziomie ustawy rozstrzygane są sprawy o fundamentalnym znaczeniu społecznym, gospodarczym i ustrojowym.

Czym jest inicjatywa ustawodawcza?

bg‑gray2

Inicjatywa ustawodawcza to konstytucyjnie określone uprawnienie do wniesienia projektu ustawy do sejmu, które rozpoczyna proces legislacyjny. Obejmuje ono przygotowanie projektu ustawy oraz jego formalne przedstawienia wraz z uzasadnieniem. Prawo to przysługuje podmiotom wskazanym w konstytucji, co oznacza że nie każdy może bezpośrednio zgłosić projekt ustawy.

RTLo4KLe81Vjh1

RHNV6A1D39Q4O

Ćwiczenie 1

R1PZ29PAB6ZA2

Ćwiczenie 2

Jak wygląda droga od projektu do obowiązującej ustawy?

bg‑gray2

Projekt ustawy w formie pisemnej składa się na ręce marszałka sejmu, który zarządza jego drukowanie i doręczenie posłom. Jednego problemu może dotyczyć wiele projektów, dlatego każdy wniesiony projekt otrzymuje indywidualny numer druku sejmowego. Wnioskodawca powinien wskazać swojego przedstawiciela, czyli osobę, którą upoważnia do reprezentowania go w pracach nad projektem ustawy, a także dołączyć uzasadnienie projektu.

W uzasadnieniu wnioskodawca:

R13381Q59CTE9

Ławy rządowe w sali posiedzeń sejmu

Źródło: Adrian Grycuk, licencja: CC BY-SA 3.0.

Rządowe projekty ustaw co do zasady podlegają konsultacjom społecznym przed ich wniesieniem do sejmu. W przypadku projektów poselskich, marszałek sejmu może skierować je do konsultacji, jeżeli wymagają tego przepisy.

Jeżeli projekt budzi wątpliwości co do zgodności z prawem, marszałek sejmu - po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu - może przekazać go Komisji Ustawodawczej, która większością 3/5 głosów może uznać go za niedopuszczalny.

Zgodnie z zasadą dyskontynuacji, niezakończone projekty ustaw nie przechodzą na kolejną kadencję sejmu, z wyjątkiem projektów wniesionych w ramach obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej.

Ćwiczenie 3

R18DyDel1ZpWa

Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r.
Art. 221
Inicjatywa ustawodawcza w zakresie ustawy budżetowej, ustawy o prowizorium budżetowym, zmiany ustawy budżetowej, ustawy o zaciąganiu długu publicznego oraz ustawy o udzielaniu gwarancji finansowych przez państwo przysługuje wyłącznie Radzie Ministrów.
CART2 Źródło: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., dostępny w internecie: sejm.gov.pl [dostęp 28.02.2020].

RgiCZw1udpNzb

Jak powstaje ustawa - kto naprawdę decyduje o treści prawa?

bg‑gray2

Procedura legislacyjna to sformalizowany, wieloetapowy proces prowadzący do uchwalenia ustawy jako aktu powszechnie obowiązującego. Obejmuje: wniesienie projektu ustawy przez uprawniony podmiot, jego rozpatrzenie przez sejm, udział senatu oraz podpisanie ustawy przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Proces ten ma charakter gwarancyjny - służy zapewnieniu jakości prawa, jego zgodności z konstytucją oraz ochronę interesu publicznego. Poszczególne etapy umożliwiają wprowadzenie poprawek oraz jego kontrolę, co realizuje zasadę podziału i równowagi władz. Zakończeniem procesu jest ogłoszenie ustawy w Dzienniku Ustaw, od którego - co do zasady - rozpoczyna się vacatio legis.

R146S8P4VQU6F

Schemat przedstawia proces legislacyjny. Inicjatywa ustawodawcza wychodzić może od: Prezydenta RP, Rady Ministrów, 15 posłów lub komisji sejmowej, Senatu RP, stu tysięcy obywateli. Sejm. Odbywa się tu pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu (punkt 1) lub na posiedzeniu komisji sejmowej właściwej dla danej problematyki wynikającej z projektu ustawy (punkt 2). Sejm może odrzucić inicjatywę ustawodawczą lub skierować ją do komisji (punkt 3), która sporządza sprawozdanie i kieruje ponownie inicjatywę do Sejmu RP. Również komisja może stworzyć sprawozdanie i skierować ponownie inicjatywę do Sejmu RP (punkt 4). W następnym kroku odbywa się drugie czytanie, w czasie którego mogą zostać zgłoszone nowe poprawki – wtedy inicjatywa wraca do Komisji, która sporządza dodatkowe sprawozdanie i kieruje inicjatywę do trzeciego czytania. Jeśli podczas drugiego czytania komisja nie zgłasza poprawek następuje od razu trzecie czytanie. Projekt zostaje wtedy odrzucony lub następuje uchwalenie ustawy. Uchwalona ustawa trafia do Senatu RP do Komisji, która tworzy sprawozdanie (punkt 5) i ponownie przedstawia je Senatowi RP. Następuje podjęcie uchwały Senatu RP i trzy możliwe ścieżki: wprowadzenie poprawek (projekt trafia znów do Sejmu RP i Komisji), odrzucenie ustawy (projekt trafia znów do Sejmu RP i Komisji), przyjęcie ustawy bez poprawek. W dwóch pierwszych wypadkach w Sejmie, w Komisji (punkt 6) tworzone jest sprawozdanie. Sejm może: odrzucić poprawki Senatu bezwzględną większością głosów (punkt 7), nie odrzucić poprawek Senatu RP bezwzględną większością głosów, czyli przyjąć poprawki (punkt 8), odrzucić uchwały Senatu RP o odrzuceniu ustawy bezwzględną większością głosów (punkt 9), nie odrzucić uchwały Senatu RP o odrzuceniu ustawy przez Sejm RP bezwzględną większością głosów co równoznaczne jest z odrzuceniem projektu (punkt 10). Przyjęcie ustawy bez poprawek skutkuje przesłaniem jej do Marszałka Sejmu RP, a następnie przedstawienie jej Prezydentowi RP do podpisu. Należy pamiętać, że jeśli Senat nie podejmie uchwały w terminie 30 dni ustawa wraca do Marszałka Sejmu RP (punkt 11). Prezydent RP może wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie zgodności ustawy z Konstytucją RP – ustawa trafia wtedy do Trybunału Konstytucyjnego (punkt 12), a ten wydaje wyrok o: zgodności ustawy z Konstytucją RP, niezgodności ustawy z Konstytucją RP, niezgodności niektórych przepisów ustawy z Konstytucją RP. Jeśli wyrok mówi o zgodności ustawy z Konstytucją RP, to ustawa trafia do podpisania przez Prezydenta RP i ogłasza się ją w Dzienniku Ustaw RP. Jeśli wyrok mówi o niezgodności ustawy z Konstytucją RP, to zamyka się postępowanie ustawodawcze (punkt 13). Jeśli wyrok mówi o niezgodności niektórych przepisów ustawy z Konstytucją RP to Prezydent RP zasięga opinii marszałka Sejmu na temat pominięcia w ustawie przepisów niezgodnych z konstytucją (punkt 14) lub zwracana jest do Sejmu w celu usunięcia niezgodności (punkt 15). Następnie trafia znów do Senatu RP, Sejmu RP i następnie ustawa trafia do podpisania przez Prezydenta RP i ogłasza się ją w Dzienniku Ustaw RP. Prezydent RP może także odmówić podpisania ustawy i skierowanie jej do ponownego rozpatrzenia przez Sejm RP. Ustawa wraca do Sejmu RP i Komisji, gdzie ustawa nie dochodzi do skutku z powodu jej ponownego nieuchwalenia lub ponownie uchwala się ustawę bez zmian większością 3/5 głosów, i następnie ustawa trafia do podpisania przez Prezydenta RP i ogłasza się ją w Dzienniku Ustaw RP. Opis punktów znajdujących się na schemacie: 1. Na posiedzeniu sejmu, 2. Komisja, 3. Skierowanie do Komisji, 4. Komisja, 5. Komisja, 6. Komisja, 7. Odrzucenie poprawek Senatu RP bezwzględną większością głosów., 8. Nieodrzucenie poprawek Senatu RP bezwzględną większością głosów = przyjęcie poprawek., 9. Odrzucenie uchwały Senatu RP o odrzuceniu ustawy bezwzględną większością głosów., 10. Nieodrzucenie uchwały Senatu RP o odrzuceniu ustawy przez Sejm Rp bezwzględną większością głosów = odrzucenie projektu., 11. Marszałek Sejmu RP, 12. Trybunał Konstytucyjny, 13. Zamknięcie postępowania ustawodawczego., 14. Prezydent RP zasięga opinii marszałka sejmu na temat pominięcia w ustawie przepisów niezgodnych z konstytucją., 15. Zwrócenie ustawy do sejmu w celu usunięcia niezgodności., 16. Komisja

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 5

Wykorzystując zdobyte informacje, przygotuj pytanie testowe dotyczące różnych ściżek uchwalania ustawy przez sejm. Następnie wymień się pytaniami z inną osobą.

R1LysB7hxyrzr

R1vXjX5Pbwz7E

RezvtFcGrR6qi1

Ćwiczenie 6

R6XQ3ALFDGP1A

Zdjęcie przedstawia stronę internetową Sejmu. Zakładki: Strona główna, Prace Sejmu, Posłowie, Dla mediów, O Sejmie, Archiwum. Strona otwarta na Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych na obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym. — Na stronie internetowej sejmu można śledzić postępy prac legislacyjnych nad dowolnie wybraną ustawą.
Źródło: sejm.gov.pl, domena publiczna.

Ćwiczenie 7

RSMAqBiAdyA5R

ĆWICZENIE: Uzupełnij schemat.

Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Ćwiczenie 7

Odpowiedz na pytania dotyczące uchwalenia ustawy. Który organ władzy ustawodawczej:

Nie zgłasza poprawek/zgłasza poprawki lub wniosek o odrzucenie ustawy?
Odrzuca wniosek o odrzuceniu ustawy/odrzuca zaproponowane poprawki/przyjmuje wniosek o odrzuceniu ustawy/przyjmuje zaproponowane poprawki?

R1WE47F1Ne51z

Czy każdą ustawę można zmienić tak samo - a co z konstytucją?

Konstytucja zajmuje najwyższe miejsce w hierarchii źródeł prawa, dlatego nie może być modyfikowana w taki sam sposób jak ustawy - wymaga spełnienia szczególnych warunków, w tym uzyskania zaostrzonej większości głosów oraz dochowania dodatkowych wymogów proceduralnych. Zapoznaj się z animacją i zidentyfikuj elementy, które odróżniają tę procedurę od zwykłego procesu ustawodawczego.

RIF2Vo4Vk2y4t

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 8

RNeFyFdJCATEz

Podsumowanie

bg‑gray2

Proces uchwalania ustawy pokazuje, że prawo nie powstaje spontanicznie ani wyłącznie w wyniku decyzji politycznej, lecz jest efektem procedury, która ogranicza dowolność działania władzy. Każdy etap - od inicjatywy po podpis prezydenta państwa - pełnie funkcję kontrolną i wymusza uzasadnienie proponowanych rozwiązań. Znajomość tego procesu pozwala zrozumieć, kiedy i w jaki sposób możliwy jest realny wpływ na treść prawa - zarówno przez instytucje państwa, jak i obywateli. Świadomy obywatel nie tylko zna obowiązujące prawo, ale rozumie, jak i dlaczego ono powstaje.

Ćwiczenie 9

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

Ustawa z dnia 7 maja 2009 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 1
W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z 2001 r. Nr 28, poz. 319 oraz z 2006 r. Nr 200, poz. 1471) w art. 99 dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „3. Wybraną do Sejmu lub do Senatu nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego”.
Art. 2
Przepis art. 99 ust. 3 Konstytucji, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie do kadencji Sejmu i Senatu następujących po kadencji, w czasie której ustawa weszła w życie.
Art. 3
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
CART3 Źródło: Ustawa z dnia 7 maja 2009 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, dostępny w internecie: orka.sejm.gov.pl [dostęp 23.08.2021].

Rg9kitgZ1dvzS

Polecenie 2

Zapoznaj się z materiałami źródłowymi dotyczącymi różnych rodzajów projektów ustaw. Następnie przeanalizuj zasady, wg których można składać poszczególne projekty. Poszukaj informacji w dostępnych źródłach na temat obywatelskich projektów ustaw, które trafiły do sejmu. Czy zostały poddane pod głosowanie? Czy je uchwalono, czy też odrzucono? Opisz ścieżkę legislacyjną wybranego projektu.

R1PhiD679XT3s

1. Po lewej stronie pismo z 1 sierpnia 2017 roku Prezydenta RP Andrzeja Dudy do marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Projekt prezydencki Po prawej stronie tekst: Prawo inicjatywy ustawodawczej Prezydenta wynika z art. 118 Konstytucji. Problematyka przygotowania projektów ustaw wnoszonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej nie została unormowana w przepisach rangi ustawowej. 2. Po lewej stronie: Wznowiono prace nad projektem ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Sejmowa Podkomisja nadzwyczajna kontynuuje prace nad senackim projektem ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności i przedstawiła sprawozdanie z pierwszego czytania tego projektu. Projekt ten był od lipca 2016 r. procedowany w Senacie, zaś w marcu 2018 r. trafił do Sejmu. Zakłada nałożenie na sprzedawców żywności o pow. sprzedaży powyżej 250 m. kw.: obowiązku zawarcia z organizacją pozarządową umowy dotyczącej nieodpłatnego przekazywania żywności na cele społeczne, opłaty za marnowanie żywności, oraz kar (przez wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej) w przypadku nie zawarcia takich umów (chyba, że sprzedawca wykaże, że nie miał możliwości jej zawarcia); wprowadzenia definicji legalnych: „marnowania żywności”, „żywności na cele społeczne”, „sprzedawcy żywności”. Źródło: Polska Izba Gospodarki Odpadami, pigo.pl, 24.03.2019. Projekt senacki Po prawej stronie tekst: Senat dokonuje inicjatywy ustawodawczej jako cała izba, jednak wcześniej izba wyższa podejmuje w tej sprawie wspólną decyzję. Tryb jej ustalenia uregulowany jest w regulaminie Senatu. Zgodnie z nim postępowanie w sprawie inicjatywy ustawodawczej podejmowane jest na wniosek komisji senackiej lub co najmniej 10 senatorów składany do Marszałka Senatu wraz z projektem ustawy i jego uzasadnieniem. Następnie Senat rozpatruje projekt w trzech czytaniach, po których następuje głosowanie uchwały w sprawie wniesienia inicjatywy ustawodawczej. 3. Po lewej stronie ustawa o zmianie ustawy o ochronie zwierząt i niektórych innych ustaw. W ustawie widoczne zapisy dotyczące zwierząt bezdomnych i zwierząt wykorzystywanych do celów specjalnych. Pod spodem: Ustawa o ochronie zwierząt w sejmie – nie będzie stanowiska rządu Krajowa Rada Izb Rolniczych oraz Federacja Związków Pracodawców‑Dzierżawców i Właścicieli Rolnych w skierowanym do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Przewodniczącego Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi stanowisku wyraziły sprzeciw wobec poselskiego projektu ustawy z dnia 6 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz niektórych innych ustaw. Z odpowiedzi otrzymanej z Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii MRiRW wynika, iż obecnie Rząd nie zajmuje się przygotowaniem projektu stanowiska do ww. projektu ustawy zakazującej m.in. chowu zwierząt futerkowych w Polsce oraz wprowadzającej ograniczenia uboju zwierząt według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne. Źródło: cenyrolnicze.pl, 11.12.2017 online, dostęp z dn. 3.11.2019. Projekt poselski Po prawej stronie tekst: Projekty poselskie mogą być wnoszone przez grupę co najmniej 15 posłów lub przez komisję sejmową. Tryb przygotowania projektów wnoszonych przez grupę posłów nie został określony w regulaminie Sejmu, natomiast komisja sejmowa podejmuje decyzję o podjęciu inicjatywy ustawodawczej w drodze uchwały. 4. Po lewej stronie pismo z 27 maja 2019 roku Mateusza Morawieckiego do marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw. Projekt rządowy Po prawej stronie tekst: Kluczową rolę w przygotowywaniu rządowych projektów ustaw odgrywa Rządowe Centrum Legislacyjne, którego zadaniem jest koordynacja działalności legislacyjnej Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów i innych organów administracji rządowej oraz opracowywanie projektów ustaw. Ważnymi elementami procesu przygotowania projektu ustawy przez Radę Ministrów są: – uzgodnienia – uzgodnienie treści projektu z członkami Rady Ministrów oraz Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, a także organami lub podmiotami, których zakresu działania dotyczy projekt; – konsultacje publiczne – proces, w którym projekt dokumentu rządowego jest przedstawiany organizacjom społecznym, w tym organizacjom pracodawców i związkom zawodowym, w celu wyrażenia opinii i uwag o projekcie; – opiniowanie – przedstawienie opinii o projekcie dokumentu rządowego przez organy administracji rządowej lub inne organy i instytucje państwowe (nieuczestniczące w procesie uzgodnień), których zakresu działania dotyczy projekt. "Kumulacja jak w totolotku”: Inicjatywy obywatelskie w Sejmie. W najgorętszym okresie kampanii posłowie prawdopodobnie będą się musieli zmierzyć z trzema projektami obywatelskimi. Każdy dotyczy emocjonującego tematu. (…) Komitety zbierające podpisy pod projektami w ostatnich tygodniach zarejestrowały się u marszałka Sejmu Marka Kuchcińskiego. Jako pierwszy zrobił to 19 marca komitet inicjatywy „Świeckie państwo". Pod tą nazwą kryje się projekt ustawy o jawności przychodów Kościołów i związków wyznaniowych oraz o likwidacji ich przywilejów finansowych. (…) 18 kwietnia marszałek zarejestrował kolejny komitet inicjatywy obywatelskiej „Stop pedofilii". Projekt przewiduje wprowadzenie do kodeksu karnego zakazu pochwalania pedofilii oraz propagowania podejmowania przez małoletniego obcowania płciowego. Miałoby za to grozić do trzech lat więzienia. Pełnomocnik komitetu Mariusz Dzierżawski wyjaśnia, że celem jest m.in. przeciwdziałanie edukacji seksualnej wg standardów WHO. – Trwa ofensywa homolobby, którą chcemy powstrzymać, pokazując związane z nią zagrożenia – dodaje. (…) Jako ostatni 23 kwietnia zarejestrował się komitet „Uwolnijmy handel", którego celem jest wniesienie projektu uchylającego zakaz handlu w niedzielę. Za tą inicjatywą stoi Ryszard Petru, były szef Nowoczesnej, obecnie zaś lider partii Teraz!.(…) Źródło: „Rzeczpospolita”, rp.pl 5.05.2019 [online, dostęp z dn. 4.11.2019. Projekt obywatelski Po prawej stronie tekst: Przygotowywanie tzw. projektów obywatelskich reguluje ustawa z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli. Prawo inicjatywy ludowej przysługuje grupie 100 tysięcy obywateli posiadających prawo wybierania do Sejmu. Aby z niej skorzystać, konieczne jest utworzenie komitetu inicjatywy ustawodawczej, liczącego co najmniej 15 osób, zebranie przez komitet przynajmniej tysiąc podpisów obywateli popierających projekt i zawiadomienie Marszałka Sejmu o utworzeniu komitetu. Marszałek Sejmu wydaje postanowienie o przyjęciu zawiadomienia. Od tego momentu komitet ma trzy miesiące na zebranie wymaganych podpisów i wniesienie projektu ustawy do laski marszałkowskiej. W przypadku obywatelskiego projektu ustawy nie ma zastosowania zasada dyskontynuacji – obywatelski projekt ustawy, w stosunku do którego postępowanie ustawodawcze nie zostało zakończone mimo upływu kadencji Sejmu, w której został wniesiony, jest rozpatrywany przez Sejm następnej kadencji bez potrzeby ponownego wniesienia projektu ustawy.

Ćwiczenie 10

Zapoznaj się z opisem zdjęcia i wykonaj zadanie.

R1JR4fnR8bfAG

Na zdjęciu tablica z wynikiem głosowania. Głosowało 428 osób. Za 352, przeciw 58, wstrzymało się 18. — Tablica z wynikiem głosowania w sejmie.
Źródło: Paweł Supernak, domena publiczna.

RQa6M8VrPnSNT

Słownik

inicjatywa ustawodawcza

konstytucyjnie określone uprawnienie do wniesienia projektu ustawy do sejmu, rozpoczynające procedurę legislacyjną (stanowienia prawa)

monopol inicjatywy ustawodawczej

prawo wyłączności wnioskowania ustawy zmieniającej konstytucję lub projektu budżetu, jakie przysługuje Radzie Ministrów

konsultacje społeczne

forma dialogu, którą prowadzą organy władzy z obywatelami, by zasięgnąć ich opinii na temat różnych istotnych kwestii

ustawa budżetowa

akt prawny będący podstawą gospodarki finansowej państwa w danym roku budżetowym

vacatio legis

okres między ogłoszeniem aktu prawnego w Dzienniku Ustaw a jego wejściem w życie, przeznaczony na zapoznanie się z nowymi przepisami i przygotowanie do ich stosowania