Jaki wpływ mają media tradycyjne i społecznościowe na przekonania i postawy opinii publicznej? - Jaki wpływ mają media tradycyjne i społecznościowe na przekonania i postawy opinii publicznej?

R130CumNfA7ZD

Twoje cele

Wyjaśnisz, w jaki sposób media tradycyjne i społecznościowe kształtują opinię publiczną oraz jakie mechanizmy wpływu wykorzystują.
Przeanalizujesz, dlaczego te same informacje mogą prowadzić do odmiennych ocen i postaw społecznych.
Ocenisz konsekwencje rosnącej roli mediów cyfrowych, w tym odpowiedzialność jednostki za przekazywane treści.

Polecenie 1

Oceń, czy media informują, czy kształtują opinię publiczną, oraz jakie są konsekwencje ich wpływu na postawy i przekonania społeczne.

RbaVpLJXJqqjR

R17CAM9Z7CKDQ

Zdjęcie przedstawia aparat fotograficzny skierowany obiektywem w stronę widza. Aparat jest trzymany przez mężczyznę. — Przekaz medialny jest kształtowany przez zespół osób, a trafia do milionów odbiorców. Zastanów się, z jakim ryzykiem się to wiąże?
Źródło: domena publiczna.

Media w życiu publicznym - informacja czy wpływ?

bg‑gray2

Media stanowią jeden z kluczowych elementów współczesnej przestrzeni publicznej, ponieważ pośredniczą w przekazywaniu informacji i interpretacji rzeczywistości społeczno‑politycznej. Do mediów tradycyjnych zalicza się m.in. prasę, radio i telewizję. Media społecznościowe to cyfrowe platformy umożliwiające użytkownikom tworzenie i rozpowszechnianie treści oraz bezpośrednią komunikację. Ich oddziaływanie ma istotny wpływ na kształtowanie opinii publicznej, rozumianej jako zbiór przekonań, ocen i postaw społeczeństwa wobec spraw publicznych.

Złożoność i wieloznaczność współczesnego przekazu medialnego ilustruje instalacja video Doroty Chilińskiej - inspirowana motywem wieży Babel.

RDRC7ZGODZS1B1

Polecenie 2

Oceń, czy rozwój mediów prowadzi do lepszegom zrozumienia świata, czy raczej do pogłębiania podziałów społecznych.

RbaVpLJXJqqjR

R12KPPKJ1PQF6

Ilustracja przedstawia infografikę złożoną z sześciu piktogramów po trzy na górze i trzy na dole, pod nimi w kwadratowych ramkach są nazwy. Piktogramy oraz kwadraty są koloru niebieskiego, a nazwy białego. Nad piktogramami w niebieskim prostokącie znajduje się biały napis "Szanse i zagrożenia związane z mediami społecznościowymi". Pod każdym z piktogramów pod niebieskimi prostokątami znajdują się obok siebie dwie ramki, po lewej zielona, po prawej czerwona. W środku zielonych ramek jest napis "Szanse", a czerwonych "Zagrożenia". Pierwszy piktogram na górze od lewej przedstawia dwie postacie obok siebie pod nimi jest napis "Kontakty międzyludzkie", piktogram po środku przedstawia głowę człowieka widzianą z boku oraz widoczny jest jego mózg pod nim jest napis "Wiedza", piktogram po prawej stornie przedstawia teczkę, a obok niej monety ułożone w stosach, pod nim jest napis "Marketing". Poniżej są kolejne piktogramy, od lewej piktogram przedstawia okrąg z kreskami w środku przypominający piłkę do koszykówki z jej podziałem, pod nim jest napis "Newsy", w środku piktogram przedstawia dwa dymki jeden nad drugim, pod spodem jest napis "Interaktywność", po prawej jest piktogram przypominający otwarte oko, pod nim jest napis "Personalizacja". Na planszy znajdują się punkty, po których kliknięciu pojawia się ramka z tekstem. Po dwa punkty występują dla każdego piktogramu przy ramkach "Szanse" oraz "Zagrożenia".

Piktogram pierwszy – Kontakty międzyludzkie – Szanse: Media społecznościowe ułatwiły kontakty międzyludzkie. Umożliwiają one szybką i tanią komunikację w każdych okolicznościach z osobami znajdującymi się w dowolnym miejscu na świecie. Dzięki mediom społecznościowym możemy zawierać nowe znajomości, m.in. z osobami o podobnych zainteresowaniach.
Piktogram pierwszy – Kontakty międzyludzkie – Zagrożenia: Gdy poznajemy kogoś w internecie, czerpiemy całą wiedzę na temat tej osoby z jej własnych wypowiedzi. W związki z tym łatwo możemy zostać ofiarami oszustwa, a czasem nawet przestępstwa. Zawierając znajomości przez internet, warto zachowywać szczególną ostrożność.
Piktogram drugi – Wiedza – Szanse: Rozwój blogów, forów, a także kanałów eksperckich na platformach takich jak YouTube czy Instagram sprawia, że dostęp do wiedzy stał się łatwy. Wielu specjalistów dzieli się swoją wiedzą w internecie za darmo, dbając przy tym, by treści były przedstawiane w sposób atrakcyjny.
Piktogram drugi – Wiedza – Zagrożenia: W mediach społecznościowych na dany temat wypowiedzieć może się każdy, niezależnie od tego, czy faktycznie posiada odpowiednią wiedzę. Wielu użytkowników nie weryfikuje informacji, które ktoś im dostarcza. W konsekwencji dokonują wyborów dotyczących np. zdrowia, opierając się na nierzetelnych źródłach.
Piktogram trzeci – Marketing – Szanse: Dla wielu przedsiębiorstw media społecznościowe stały się sposobem na docieranie do potencjalnych klientów. Firmy budują swoje marki nie tylko w oparciu o własne kanały czy korzystając z reklam wyświetlanych przez użytkowników, lecz także wchodzą we współpracę z tzw. influencerami.
Piktogram trzeci – Marketing – Zagrożenia: Media społecznościowe są przesycone reklamami. Odpowiednie algorytmy dobierają treści marketingowe w oparciu o historię wyszukiwań użytkownika, co wpływa na jego przyszłe wybory zakupowe. Dodatkowym aspektem jest działalność części influencerów. Polecają oni swoim obserwatorom produkty takie jak kosmetyki, suplementy, ubrania itp., często nie informując przy tym, że otrzymali za to pieniądze.
Piktogram czwarty – Newsy – Szanse: Współcześnie informacje o wydarzeniach docierają do nas błyskawicznie. Wiele z nich możemy śledzić na żywo dzięki relacjom osób biorących w nich udział. Nigdy wcześniej wiedza o tym, co się dzieje, nie była tak powszechnie dostępna.
Piktogram czwarty – Newsy – Zagrożenia: Użytkownikom mediów społecznościowych często trudno jest zweryfikować prawdziwość informacji, które otrzymują. Ogromnym współczesnym problemem są tzw. "fake newsy", czyli wiadomości, które celowo wprowadzają w błąd internautów.
Piktogram piąty – Interaktywność – Szanse: Media społecznościowe dają możliwość rozmowy twórcy z odbiorcami. Pod każdym zamieszczonym postem, filmem, zdjęciem itd. można zostawić komentarz, dzięki któremu twórca otrzymuje informację zwrotną. Wie, co podoba się odbiorcom, co jest jego mocną stroną, a nad czym powinien popracować.
Piktogram piąty – Interaktywność – Zagrożenia: Twórcy internetowi często muszą mierzyć się ze zjawiskiem hejtu. Hejterzy krytykują w sposób krzywdzący, obraźliwy i agresywny. Niemal zawsze są to osoby, które czują się w sieci anonimowe, a nienawistne komentarze zostawiają, nie podpisując ich imieniem i nazwiskiem.
Piktogram szósty – Personalizacja – Szanse: Algorytmy mediów społecznościowych zapamiętują treści, z którymi najchętniej się zapoznajemy, które komentujemy, zapisujemy na później. Dzięki temu wyświetlają materiały potencjalnie atrakcyjne, mające szanse nam się spodobać.
Piktogram szósty – Personalizacja – Zagrożenia: Personalizacja treści powoduje, że poruszamy się w bańce informacyjnej. Oglądając i czytając treści dopasowane do nas, utwierdzamy się w swoich przekonaniach o świecie, nie przyjmujemy do wiadomości, że istnieją ludzie żyjący i myślący inaczej od nas.

Piktogram pierwszy – Kontakty międzyludzkie – Szanse: Media społecznościowe ułatwiły kontakty międzyludzkie. Umożliwiają one szybką i tanią komunikację w każdych okolicznościach z osobami znajdującymi się w dowolnym miejscu na świecie. Dzięki mediom społecznościowym możemy zawierać nowe znajomości, m.in. z osobami o podobnych zainteresowaniach.
Piktogram pierwszy – Kontakty międzyludzkie – Zagrożenia: Gdy poznajemy kogoś w internecie, czerpiemy całą wiedzę na temat tej osoby z jej własnych wypowiedzi. W związki z tym łatwo możemy zostać ofiarami oszustwa, a czasem nawet przestępstwa. Zawierając znajomości przez internet, warto zachowywać szczególną ostrożność.
Piktogram drugi – Wiedza – Szanse: Rozwój blogów, forów, a także kanałów eksperckich na platformach takich jak YouTube czy Instagram sprawia, że dostęp do wiedzy stał się łatwy. Wielu specjalistów dzieli się swoją wiedzą w internecie za darmo, dbając przy tym, by treści były przedstawiane w sposób atrakcyjny.
Piktogram drugi – Wiedza – Zagrożenia: W mediach społecznościowych na dany temat wypowiedzieć może się każdy, niezależnie od tego, czy faktycznie posiada odpowiednią wiedzę. Wielu użytkowników nie weryfikuje informacji, które ktoś im dostarcza. W konsekwencji dokonują wyborów dotyczących np. zdrowia, opierając się na nierzetelnych źródłach.
Piktogram trzeci – Marketing – Szanse: Dla wielu przedsiębiorstw media społecznościowe stały się sposobem na docieranie do potencjalnych klientów. Firmy budują swoje marki nie tylko w oparciu o własne kanały czy korzystając z reklam wyświetlanych przez użytkowników, lecz także wchodzą we współpracę z tzw. influencerami.
Piktogram trzeci – Marketing – Zagrożenia: Media społecznościowe są przesycone reklamami. Odpowiednie algorytmy dobierają treści marketingowe w oparciu o historię wyszukiwań użytkownika, co wpływa na jego przyszłe wybory zakupowe. Dodatkowym aspektem jest działalność części influencerów. Polecają oni swoim obserwatorom produkty takie jak kosmetyki, suplementy, ubrania itp., często nie informując przy tym, że otrzymali za to pieniądze.
Piktogram czwarty – Newsy – Szanse: Współcześnie informacje o wydarzeniach docierają do nas błyskawicznie. Wiele z nich możemy śledzić na żywo dzięki relacjom osób biorących w nich udział. Nigdy wcześniej wiedza o tym, co się dzieje, nie była tak powszechnie dostępna.
Piktogram czwarty – Newsy – Zagrożenia: Użytkownikom mediów społecznościowych często trudno jest zweryfikować prawdziwość informacji, które otrzymują. Ogromnym współczesnym problemem są tzw. "fake newsy", czyli wiadomości, które celowo wprowadzają w błąd internautów.
Piktogram piąty – Interaktywność – Szanse: Media społecznościowe dają możliwość rozmowy twórcy z odbiorcami. Pod każdym zamieszczonym postem, filmem, zdjęciem itd. można zostawić komentarz, dzięki któremu twórca otrzymuje informację zwrotną. Wie, co podoba się odbiorcom, co jest jego mocną stroną, a nad czym powinien popracować.
Piktogram piąty – Interaktywność – Zagrożenia: Twórcy internetowi często muszą mierzyć się ze zjawiskiem hejtu. Hejterzy krytykują w sposób krzywdzący, obraźliwy i agresywny. Niemal zawsze są to osoby, które czują się w sieci anonimowe, a nienawistne komentarze zostawiają, nie podpisując ich imieniem i nazwiskiem.
Piktogram szósty – Personalizacja – Szanse: Algorytmy mediów społecznościowych zapamiętują treści, z którymi najchętniej się zapoznajemy, które komentujemy, zapisujemy na później. Dzięki temu wyświetlają materiały potencjalnie atrakcyjne, mające szanse nam się spodobać.
Piktogram szósty – Personalizacja – Zagrożenia: Personalizacja treści powoduje, że poruszamy się w bańce informacyjnej. Oglądając i czytając treści dopasowane do nas, utwierdzamy się w swoich przekonaniach o świecie, nie przyjmujemy do wiadomości, że istnieją ludzie żyjący i myślący inaczej od nas.

Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Jakie są funkcje współczesnych mediów?

R1ADL1GAMK7QM

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z poniższymi cytatami na temat mediów i zinterpretuj jeden z nich.

RV9E1UM53FUUH

Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

RH67fcdbJh1S2

Czy media to rzeczywiście „czwarta władza”?

Zapoznaj się z miniwykładami doktor habilitowanej Karoliny Wigury na temat wyzwań, które stoją przed mediami oraz rządów opinii publicznej.

RN5qV4XOMJtG6

Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Polecenie 3

R1U5LPS7BP3UA

R1D6GFQGQBHTU1

Ćwiczenie 2

R1GJ3UMQLT19M

Na zdjęciu pomieszczenie tzw. reżyserki w telewizji w Kanadzie: U góry od połowy ściany aż do sufitu umieszczone są monitory z podglądem na transmisję z różnych kamer. W pomieszczeniu stoją dwa długie rzędy stołów, na których znajdują się włączone komputery. W jednym rzędzie przy jednym z komputerów siedzi pracownik reżyserki, w drugim rzędzie - inny. Na suficie są umieszczone reflektory ze strumieniem światła skierowanym na miejsca siedzące. Na dalszym planie znajdują się kolejne stanowiska komputerowe i dość duża grupa pracowników. — Reżyserka telewizji w Kanadzie.
Źródło: Nayu Kim, licencja: CC BY 2.0.

Czy opinia publiczna może być źródłem zagrożenia?

R1Q9jaEEShXel

Polecenie 4

R24rA1HYNLGls

Polecenie 5

RWWYpvaTIItqk

Polecenie 6

RWdnUJH7gWHsF

Polecenie 7

RoQ6VWiPm8JvV

Polecenie 8

RmgbUDVAmnSMw

RNMUKQNC25C6N

Na ilustracji przedstawiono manipulacje ze strony mediów: kobieta i mężczyzna są sterowani za pomocą sznurków przez wielkiego człowieka (bez głowy), jak marionetki w teatrze kukiełkowym. Na scenie teatru kukiełkowego znajdują się symbole związane z poszczególnymi mediami: telewizor, radio, komputer, gazeta, telefon komórkowy. — Manipulacja przez media. Na ile twoje poglądy są wynikiem własnych przekonań, a na ile efektem sposobu, w jaki media przedstawiają rzeczywistość.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.

Podsumowanie

bg‑gray2

Media współcześnie pełnią nie tylko funkcję informacyjną, lecz istotnie wpływają na sposób postrzegania rzeczywistości społeczno‑politycznej. Różnorodność przekazów, ich selekcja oraz sposób interpretacji sprawiają, że odbiorcy formułują odmienne opinie na temat tych samych zjawisk. Szczególną rolę odgrywają w tym procesie media społecznościowe, które przyśpieszają obieg informacji, ale jednocześnie sprzyjają uproszczeniom i polaryzacji. W rezultacie wpływ mediów na opinię publiczną ma charakter ambiwalentny - z jednej strony umożliwia dostęp do informacji i uczestnictwo w debacie publicznej, z drugiej może pogłębiać podziały społeczne oraz utrudniać osiągnięcie wspólnego stanowiska. W dobie mediów społecznościowych każdy może stać się nadawcą informacji, dlatego odpowiedzialność za słowo przestaje być domeną wyłącznie dziennikarzy i staje się obowiązkiem każdego uczestnika życia publicznego.

RF3V3KL74E9SH1

Ćwiczenie 3

RV3ETUBDUJC7S

Ćwiczenie 3

Ćwiczenie 4

Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.

W PE o mediach. „Kto kontroluje czwartą władzę?”
– Media stały się władzą. Wpływają na polityków, same są też przez nich chętnie manipulowane. Jest też trzeci podmiot w tym wszystkim, czyli odbiorca, ten, który czyta, słucha i ogląda. Z jednej strony jest on panem, z drugiej niewolnikiem. Panem, bo pod jego gust robione są przekazy, a niewolnikiem, ponieważ pada ofiarą różnych zabiegów, kombinacji polityczno‑medialnej – podkreśla w rozmowie z TVP Info prof. Ryszard Legutko.
CART1 Źródło: W PE o mediach. „Kto kontroluje czwartą władzę?”, dostępny w internecie: tvpparlament.pl [dostęp 29.08.2019].

R1ZsaTYINaiTK

Słownik

opinia publiczna

zbiór przekonań, ocen i postaw społeczeństwa wobec spraw publicznych

polaryzacja społeczna

proces narastania podziałów w społeczeństwie, prowadzący do powstawania skrajnych i przeciwstawnych opinii

bańka informacyjna

sytuacja, w której odbiorca styka się głównie z informacjami zgodnymi z jego poglądami, co ogranicza dostęp do odmiennych opinii