R3zrl3jI3yrKS
Grafika przedstawia symbol serca w kolorach polskiej flagi.

Co to znaczy być patriotą?

Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Twoje cele
  • Wyjaśnisz, czym jest patriotyzm.

  • Sformułujesz opinię o różnych formach i sposobach wyrażania identyfikacji z ojczyzną i troski o ojczyznę.

  • Rozważysz, co to znaczy być dobrym obywatelem (w przeszłości i obecnie).

Polecenie 1

Burza mózgów

R1GK4QUVHC95N
Na zdjęciu przedstawiono polską flagę. Posiada narodowe barwy: biało‑czerwone. Jest zawieszona na maszcie i łopocze na wierze. W tle niebo i chmury.
Polska XIX i XXI wieku
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 1

Burza mózgów

Wymyśl i wypisz słowa klucze związane z tematem: Ojczyzna XIX wieku i ojczyzna XXI wieku.

R1IY8Fw5YemCc
(Uzupełnij).

Patriotyzm. Czy można go zamknąć w definicji?

bg‑gray2

Słowo „patriotyzm” wywodzi się od greckiego patria, czyli ojczyzna. Pojęcie to oznacza postawę szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz gotowości ponoszenia za nią ofiar. Patriota przedkłada dobro swojego kraju nad partykularne interesy własne, swojej klasy społecznej, grupy zawodowej czy partii.

RLL41R3315GXZ
Przygotowania do przejścia Parady Niepodległości w Gdańsku. 
Źródło: Starscream, licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 1

Zapoznaj się z materiałami źródłowymi i wykonaj polecenie.

1
Szymon Piegza Wywiad z Krzysztofem Zanussim

Każdy człowiek, który ceni swój kraj, musi być wobec niego krytyczny i przyjmować krytykę. Będąc patriotą, muszę być krytyczny wobec swojego kraju, tak samo, jak muszę być krytyczny wobec samego siebie.

CART1 Źródło: Szymon Piegza, Wywiad z Krzysztofem Zanussim, dostępny w internecie: wiadomosci.onet.pl [dostęp 26.05.2020].
RgjNFyx0s6isG
Rozstrzygnięcie: (Wybierz: tak, nie) Uzasadnienie: (Uzupełnij).
bg‑gray2

Encyklopedia PWN definiuje pojęcie patriotyzmu jako wszelkie umiłowanie ojczyzny jako miejsca swojego pochodzenia i/lub zamieszkania. Oznacza to, że ojczyzną, do której czujemy miłość, może być zarówno cały kraj zamieszkany przez naród, z którym się identyfikujemy, jak i każda okolica lub region, do którego czujemy się szczególnie przywiązani – mówimy wówczas o małej ojczyźnie (ojczyźnie prywatnej) i patriotyzmie lokalnym.

R1LQ11G94BMF31
Zdjęcie przedstawia kolorowy mural. Znajduje się na nim scena związana z powstaniem warszawskim. Na tle muru ukazany jest biegnący do bramy powstaniec z karabinem. Na murze widnieje symbol Polski Walczącej.
Graffiti przedstawiające warszawskich powstańców na tle współczesnej Warszawy.
Źródło: Patryk Korzeniecki, licencja: CC BY-SA 3.0.
Polecenie 2

Poszukaj patriotycznych graffiti w swojej okolicy lub w internecie i zastanów się, co przedstawiają.

R1GZQHZQROUZH
(Uzupełnij).
bg‑gray2

Patriotyzm powszechnie kojarzy się z gotowością oddania życia w obronie ojczyzny. To jak być patriotą w okresie pokoju? A może słowo patriotyzm straciło na znaczeniu i jest przeżytkiem? Zamieszczony poniżej film spróbuje uzmysłowić Ci co znaczy być patriotą we współczesnym świecie.

R1bfQSN7w4vmr
Film pod tytułem Patriotyzm niejedno ma imię.
1
Polecenie 3

Stwórz mapę myśli, która uporządkuje twoje poglądy na temat tego, czym jest patriotyzm. W mapie tej zawrzyj określenia postaw i zachowań ludzkich, podzielonych na kategorie, które twoim zdaniem świadczą o patriotyzmie

R1AQA71GzxmaK1
Mapa myśli. 1. stosunek do państwa i jego instytucji. 1.1. uczestnictwo w wyborach. 1.2. obywatelskie nieposłuszeństwo w przypadku zagrożenia dla porządku prawnego, jakie stwarza patologia biurokratyczna instytucji. 2. stosunek do tradycji i historii.
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1MkBlonfRX8T
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj ćwiczenie.

1
Bolesław Prus Co to jest patriotyzm?

Miłość ojczyzny jest więc najmocniejszym i najgłębszym czynnikiem patriotyzmu, ale nie jedynym. Ta sama zagranica, która budzi w nas tęsknotę do kraju, ona sama w duszach szlachetniejszych wywołuje wyższy stopień patriotyzmu, mianowicie: zrozumienie i krytykę naszego własnego kraju. Przypatrując się biegowi codziennego życia wśród ludów bardziej ucywilizowanych, spostrzegamy mnóstwo rzeczy i zjawisk lepszych, aniżeli u nas. Domy są ładniejsze, mieszkania i ludzie czystsi, przechodnie grzeczniejsi, zwierzęta lepiej utrzymane, obyczaje łagodniejsze i wytworniejsze. Kto zaś umie i ma sposobność jeszcze głębiej spojrzeć, przekonywa się, że za granicą kipi bez porównania więcej pracy, oświaty, solidarności, że piękna, wynalazków, bezpieczeństwa i sprawiedliwości jest tam daleko więcej, aniżeli u nas. W pierwszej chwili odkrycia te napełniają nas goryczą. Płaczemy już nie tylko z tęsknoty za oddalonym krajem, lecz i sami nad sobą, że urodziliśmy się w barbarzyńskim otoczeniu. Ale gdy nareszcie powrócimy do ojczystych progów, gdy żal przygaśnie, wówczas miejsce nostalgii poczynają zajmować wspomnienia tych pięknych i szczęśliwych krajów, które podziwialiśmy, zaczyna budzić się subtelna tęsknota za niemi i nareszcie chęć, ażeby te wszystkie piękne, mądre i dostojne rzeczy, jakie widzieliśmy gdzieindziej, przeszczepić na grunt nasz własny!

CART3 Źródło: Bolesław Prus, Co to jest patriotyzm?, „Tygodnik Ilustrowany” 29.04.1905, nr 17.
R18XsP6dezyqw
Wskaż, o jakiej ważnej cesze patriotyzmu pisze Bolesław Prus. Wyjaśnij, dlaczego ta postawa jest istotnym elementem patriotyzmu. (Uzupełnij).

Przykłady patriotyzmu w działaniach artystycznych

bg‑gray2

Już wiesz, ze patriotyzm nie jedno ma imię. Poniżej możesz zapoznać się z przykładami patriotyzmu w działaniach artystycznych.

RJ5HgOvIJ7pux1
Prezentacja.
1
Polecenie 4

Przeanalizuj różne obszary, w jakich może przejawiać się patriotyzm i uzupełnij mapę myśli przykładami zachowań, działań, postaw będących przejawami patriotyzmu.

R1NXrDgfOlqr51
Mapa myśli. Lista elementów: Nazwa kategorii: patriotyzm w codziennym życiuElementy należące do kategorii patriotyzm w codziennym życiuNazwa kategorii: społeczeństwoElementy należące do kategorii społeczeństwoNazwa kategorii: Patriotyzm w sensie społecznym oznacza „branie spraw w swoje ręce” – aktywną postawę obywatelską.Elementy należące do kategorii Patriotyzm w sensie społecznym oznacza „branie spraw w swoje ręce” – aktywną postawę obywatelską.Nazwa kategorii: Aktywny obywatel nie czeka, aż ktoś za niego rozwiąże problemy w jego najbliższym otoczeniu.Nazwa kategorii: Aktywny obywatel współpracuje z innymi zainteresowanymi poprawą sytuacji i konkretnie działa na rzecz lokalnej wspólnoty i całego państwa.Elementy należące do kategorii Aktywny obywatel współpracuje z innymi zainteresowanymi poprawą sytuacji i konkretnie działa na rzecz lokalnej wspólnoty i całego państwa.Nazwa kategorii: Koniec elementów należących do kategorii Aktywny obywatel współpracuje z innymi zainteresowanymi poprawą sytuacji i konkretnie działa na rzecz lokalnej wspólnoty i całego państwa.Nazwa kategorii: Aktywny obywatel jest świadomy i czujny – interesuje się życiem publicznym i stara się uzyskać na nie jak największy wpływ.Koniec elementów należących do kategorii Patriotyzm w sensie społecznym oznacza „branie spraw w swoje ręce” – aktywną postawę obywatelską.Koniec elementów należących do kategorii społeczeństwoNazwa kategorii: gospodarkaElementy należące do kategorii gospodarkaNazwa kategorii: Patriotyzm gospodarczy zakłada rozwijanie postawy przedsiębiorczości.Elementy należące do kategorii Patriotyzm gospodarczy zakłada rozwijanie postawy przedsiębiorczości.Nazwa kategorii: Kupowanie polskich produktów i docenianie polskich przedsiębiorców.Elementy należące do kategorii Kupowanie polskich produktów i docenianie polskich przedsiębiorców.Nazwa kategorii: Koniec elementów należących do kategorii Kupowanie polskich produktów i docenianie polskich przedsiębiorców.Nazwa kategorii: Rozwijanie własnej działalności gospodarczej, tworzenie nowych miejsc pracy, dbałość o rozwój gospodarczy i postęp technologiczny kraju.Elementy należące do kategorii Rozwijanie własnej działalności gospodarczej, tworzenie nowych miejsc pracy, dbałość o rozwój gospodarczy i postęp technologiczny kraju.Nazwa kategorii: Koniec elementów należących do kategorii Rozwijanie własnej działalności gospodarczej, tworzenie nowych miejsc pracy, dbałość o rozwój gospodarczy i postęp technologiczny kraju.Koniec elementów należących do kategorii Patriotyzm gospodarczy zakłada rozwijanie postawy przedsiębiorczości.Koniec elementów należących do kategorii gospodarkaNazwa kategorii: kulturaElementy należące do kategorii kulturaNazwa kategorii: Patriotyzm w wymiarze kulturalnym zakłada pielęgnowanie polskich tradycji i obyczajów.Elementy należące do kategorii Patriotyzm w wymiarze kulturalnym zakłada pielęgnowanie polskich tradycji i obyczajów.Nazwa kategorii: Dbałość o polski język, historię i sztukę.Nazwa kategorii: Pamięć o tym, skąd pochodzimy i kim jesteśmy.Elementy należące do kategorii Pamięć o tym, skąd pochodzimy i kim jesteśmy.Nazwa kategorii: Koniec elementów należących do kategorii Pamięć o tym, skąd pochodzimy i kim jesteśmy.Nazwa kategorii: Pobudzanie tożsamości naszych wspólnot lokalnych.Koniec elementów należących do kategorii Patriotyzm w wymiarze kulturalnym zakłada pielęgnowanie polskich tradycji i obyczajów.Koniec elementów należących do kategorii kulturaKoniec elementów należących do kategorii patriotyzm w codziennym życiu
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R9V6FFGK5PAGS
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 3

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenie.

1
MO Śmieć wrogiem ojczyzny

Na wiele rzeczy nie mamy wpływu: o pożarach lasów w Amazonii czy katastrofie klimatycznej możemy tylko informować.

Na szczęście są sprawy poniekąd powiązane z tamtymi, w których możemy zrobić coś jeszcze. W miniony weekend podczas redakcyjnego spływu sprzątaliśmy rzekę: 13 kajaków, 20 kilometrów meandrującej Nidy, 7 godzin na wodzie, a przy okazji kilkadziesiąt kilo butelek, wiader, worków, obuwia i szmat. Dziękujemy Zarządowi Zieleni Miejskiej w Krakowie, który wypożyczył nam sprzęt; wójtowi gminy Sobków, który na wieść o akcji zapowiedział sprzątanie nabrzeży; i przewodniczącemu rady gminy, który przyjechał po to, co wyłowiliśmy. Ponieważ po drodze widzieliśmy dżipa z hasłem „Śmierć wrogom ojczyzny”, naszym zawołaniem było „Śmieć wrogiem ojczyzny”.

CART2 Źródło: MO, Śmieć wrogiem ojczyzny, 26.08.2019, dostępny w internecie: tygodnikpowszechny.pl [dostęp 14.11.2019].
Rzoa3bfnzdevm
Dokończ zdanie.
Przedstawiony artykuł jest opisem przejawów patriotyzmu... Możliwe odpowiedzi: 1. społecznego., 2. sportowego., 3. kulturalnego., 4. gospodarczego.

Dobry obywatel – kto to taki?

bg‑gray2

Pojęcie cnót obywatelskich sięga swoimi korzeniami czasów starożytności, a zwłaszcza tradycji republiki rzymskiej. Podstawową cnotą dla Rzymian była zdolność do przedkładania dobra publicznego nad dobro jednostki. Istotne znaczenie miało także męstwo i odwaga, lojalność oraz grupowa solidarność. Obecnie pod pojęciem cnoty obywatelskiej rozumie się skłonność i gotowość do czynów moralnie pozytywnych. Główne znaczenie uzyskały takie wartości jak uczciwość, odpowiedzialność, uczestnictwo w życiu publicznym, odwaga przejawiana w obronie ojczyzny czy współobywateli. Kolejną istotną cnotą obywatelską jest tolerancja, która mówi o poszanowaniu praw i wolności, odmienności poglądów oraz przekonań innych ludzi.

1
Ćwiczenie 4

Wyjaśnij, co to znaczy być dobrym obywatelem. Ułóż listę przymiotów, które powinny charakteryzować dobrego obywatela. Odpowiedź uzasadnij.

R14hV9Jkalocm
(Uzupełnij).
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.

Podsumowanie

bg‑gray2

Aby móc czuć się dumnymi z własnej ojczyzny, musimy uczyć się jej historii, tradycji i zwyczajów. Jednak równie ważne, jak celebrowanie państwowych świąt i rocznic jest codzienne dbanie o rozwój naszego kraju i społeczeństwa. Współcześnie patriotyzm oznacza nie tylko gotowość do poświęcenia życia w sytuacji zagrożenia losów państwowości. Dzisiaj, w czasach pokoju, patriotyzm stanowi połączenie rozmaitych działań na rzecz dobra naszej ojczyzny – od celebrowania ważnych dla naszej historii uroczystości, przez aktywność polityczną, społeczną i gospodarczą, aż po wspólne przeżywanie podniosłych momentów sportowych i rozmaite formy artystycznego wyrazu miłości i przywiązania do Polski.

Polecenie 5

Projekt edukacyjny

RAERf7r6wHFoX
Nazwa projektu: (Uzupełnij) Grupa docelowa: (Uzupełnij) Diagnoza sytuacji (uzasadnienie projektu): (Uzupełnij) Planowane działania: (Uzupełnij) Oczekiwane efekty: (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 5

Zapoznaj się z tekstem i wykonaj polecenia.

1
Dominik Krakowiak Patriotyzm po polsku

Dziś w dużo mniejszym stopniu potrzebujemy tradycyjnego rozumienia patriotyzmu, który miał być chroniącą nas tarczą przed zewnętrznymi zagrożeniami, a dużo bardziej jego nowoczesnego wymiaru, który powinien nas zachęcać do otwartości, do poświęcania się na rzecz drugiego człowieka, promowania bliskich nam postaw, ale i rozumienia odmienności. Dziś to, co patriotyczne, nie musi koniecznie zatrzymywać się tam, gdzie istnieją granice naszego państwa czy orzełek w koronie w dokumencie tożsamości.

CART4 Źródło: Dominik Krakowiak, Patriotyzm po polsku, 9.06.2010, dostępny w internecie: wyborcza.pl [dostęp 16.12.2019].
R1ZN3D7w1rjCm
1. Wskaż, do czego odnosi się autor przytoczonego artykułu mówiąc, że dziś w dużo mniejszym stopniu potrzebujemy tradycyjnego rozumienia patriotyzmu. Wyjaśnij, z czego wynika taka opinia. (Uzupełnij).
Ru4wHfVxL6eSy
2. Wyjaśnij, dlaczego nowoczesny wymiar patriotyzmu powinien nas zachęcać do otwartości (...), rozumienia odmienności. (Uzupełnij).

Słownik

archaiczny
archaiczny

typowy dla dawnych czasów, przestarzały

krytycyzm
krytycyzm

zdolność rozsądnej i pozbawionej emocji oceny otaczających zjawisk i ludzi, a także własnego postępowania

megalomania
megalomania

skupienie na własnej doskonałości, samozadowoleniu oraz świadomości własnej wartości, znaczenia i możliwości; potocznie – zawyżona, nieprawidłowa samoocena

partykularyzm
partykularyzm

dbanie jedynie o interesy własne lub własnej grupy, bez uwzględniania potrzeb i problemów całej społeczności, w której funkcjonujemy

R15PQJ8P1C7DE
(Uzupełnij).