Po ci mi grupa społeczna?

Podstawą funkcjonowania każdej grupy jest zdolność jej członków do komunikacji. Rozumiemy przez to nie tylko prostą wymianę informacji i dbanie o ich stały przepływ. Komunikacja to także jasne formułowanie wypowiedzi, określenie swoich potrzeb czy precyzowanie wymagań. Takie postępowanie pozwala zapobiegać nieporozumieniom. Warunkiem skutecznej komunikacji jest używanie języka jasnego i zrozumiałego dla wszystkich członków grupy. Jeśli zaś mimo wszystko zajdą nieporozumienia, należy, korzystając z tego prostego języka, uściślić lub uzupełnić informację. Komunikacja to także aktywne słuchanie rozumiane jako szczególne nastawienie na rozmówcę, zainteresowanie tym, co mówi i dążenie do zrozumienia komunikatu wysyłanego w naszą stronę.

Skuteczność każdej grupy bierze swój początek we właściwej organizacji. Grupa powinna mieć wyrazistego kierownika, który będzie odpowiadał za realizację zadania i uchroni pracę zespołową przed chaosem. Przywódca grupy musi charakteryzować się charyzmą, doskonałym opanowaniem umiejętności komunikacji i dobrą znajomością członków grupy. Dobry lider nie myśli wyłącznie o rządzeniu, a o wykonaniu zadania. Jego zadaniem jest wspieranie członków zespołu, chwalenie, motywowanie i konstruktywne rozwiązywanie pojawiających się problemów i konfliktów. Szef grupy musi też umieć przekazywać polecenia i rozdzielać zadania pomiędzy członków grupy, a następnie egzekwować ich wykonanie.

Warunkiem dobrej współpracy w zespole jest wiedza każdego członka o tym, jakie jest jego miejsce w  drużynie. Obok miejsca, członek zespołu powinien mieć jasno i klarownie określone zadania do wykonania. Jest to zadanie lidera, który powinien wiedzieć, jak podzielić obowiązki, aby były one rozdzielone sprawiedliwe i adekwatnie do kompetencji każdego członka zespołu.

Grupa, która chce osiągnąć sukces, musi wiedzieć i czuć, że zmierza w wyznaczonym i wspólnie ustalonym kierunku. Każdy członek zespołu powinien mieć świadomość, że jego praca to krok w stronę realizacji wspólnie przyjętego celu. Idąc w tym kierunku, członkowie zespołu powinni też patrzeć na siebie i wspólnie dbać o odpowiednią motywację i wysokie morale. W dobrej grupie nie ma wyścigu szczurów – nikt nie kopie pod sobą dołków, ani nie podkłada nóg.

Zespół, który chce osiągnąć sukces, musi składać się z osób, które będą w stanie przyczynić się do jego osiągnięcia. Tworząc grupę, warto wziąć pod uwagę charakter i umiejętności jej przyszłych członków. Każdy z nich powinien wiedzieć, jaką funkcję pełni i dlaczego otrzymał takie, a nie inne zadanie. Tylko w ten sposób członkowie zespołu będą mieli poczucie sensu realizacji określonego celu i będą wiedzieli, dokąd i po co idą.

Żaden zespół nie osiągnie sukcesu, jeśli między jego członkami nie będzie zaufania. Jest to o tyle trudne w początkowej fazie istnienia zespołu, że jego członkowie mogą nie znać się zbyt dobrze. Dlatego konieczne jest coś, co określamy jako dawanie sobie nawzajem kredytu zaufania. Jeżeli go zabraknie, jego miejsce zajmie podejrzliwość, ostrożność i brak ufności, co z kolei przełoży się na wybuch konfliktów i napięć, a w konsekwencji zniszczy potencjalną efektywność zespołu. Nie mniej istotny jest klimat panujący w zespole. Dobre relacje między członkami grupy, bazujące także na wzajemnym zaufaniu, staną się receptą na sukces.

Zespół można porównać do maszyny, w której każda część, aby sprawnie działać, musi być dobrze naoliwiona i zakonserwowana. W takiej maszynie każdy element ma znaczenie, gdyż awaria jednego z nich może doprowadzić do awarii całej konstrukcji. Warto pamiętać, że praca w grupie bazuje na odpowiedzialności zbiorowej. Każdy członek grupy musi mieć świadomość, że nie pracuje tylko dla siebie, ale jest też odpowiedzialny za innych.

Każda grupa, realizując określone zadania, prędzej czy później natyka się na problemy. Dobry zespół musi umieć sobie radzić z takim zagrożeniem. W rozwiązywaniu problemów sprawdza się zarówno technika indywidualnego myślenia, jak i burzy mózgów. W obu przypadkach zaangażowani są wszyscy członkowie grupy, a każdy z nich ma świadomość, że od jego pomysłowości i kreatywności może zależeć znalezienie potrzebnego rozwiązania.

Każdy zespół, choćby był najbardziej zgrany i efektywny, może napotkać na swojej drodze przeszkodę w postaci konfliktu. To jedna z najbardziej niebezpiecznych sytuacji, w których może się znaleźć grupa. Konflikt może bowiem nie tylko zatrzymać realizację zadania, ale też doprowadzić do rozpadu zespołu. Koniecznym jest więc, aby grupa, jako całość, a także każdy z jej członków z osobna, potrafili przezwyciężyć wzajemne animozje i skupić się na znalezieniu rozwiązania sytuacji konfliktowej.