Jakie reguły obowiązują w szkole?
Wymienisz źródła praw ucznia i przykładowe prawa ucznia.
Rozpoznasz instytucje, do których może się zgłosić uczeń, gdy jego prawa są łamane.
Opiszesz znaczenie szkolnych reguł określonych w statucie.
Zareagujesz w sytuacjach naruszenia reguł obowiązujących w szkole.
Jakie reguły określa statut szkoły?
Najważniejszym dokumentem obowiązującym w szkole jest statut szkoły, w którym zapisane zostały m. in. najważniejsze prawa i obowiązki uczniów. Zawarte są w nim także zapisy, które określają, jakie organy funkcjonują w danej szkole i jakie są ich uprawnienia. Organami szkoły są:
dyrektor,
rada pedagogiczna,
samorząd uczniowski,
rada rodziców,
rada szkoły.
Wymień organy szkoły o charakterze kolegialnym.
Statut Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 1 w GdańskuRozdział 2
Informacje ogólne§ 2
1. Szkoła nosi nazwę: Zespół Szkolno‑Przedszkolny Nr 1 w Gdańsku. (…)
10. Organami szkoły są: Dyrektor Szkoły, Rada Pedagogiczna, Rada Rodziców, Samorząd Uczniowski.
11. Organem prowadzącym Szkołę jest Gmina Miasto Gdańsk z siedzibą: Urząd Miejski w Gdańsku, ul. Nowe Ogrody 8/12, 80‑803 Gdańsk. (…)
14. Organem sprawującym nadzór pedagogiczny nad Szkołą jest Pomorski Kurator Oświaty.
§ 4.
1. Nauka w zakresie szkoły podstawowej jest obowiązkowa i trwa 8 lat, a jej struktura organizacyjna obejmuje klasy I‑III (pierwszy etap edukacyjny – edukacja wczesnoszkolna), klasy IV‑VIII (drugi etap edukacyjny) oraz oddziały rocznego przygotowania przedszkolnego. (...)
9. Świadectwo ukończenia szkoły podstawowej uprawnia do ubiegania się o przyjęcie do szkoły ponadpodstawowej.
Źródło: Statut Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 1 w Gdańsku.
Dokonaj analizy statutu twojej szkoły. Ustal jakie określa on reguły, które obowiązują uczniów i pracowników szkoły.
Jakie dokumenty to źródła praw ucznia?
Prawa ucznia wynikają z różnych dokumentów. Możemy je odnaleźć w wielu międzynarodowych paktach, deklaracjach, konwencjach.
Dokumenty określające przykładowe prawa i obowiązki ucznia: |
|---|
- Deklaracja praw człowieka i obywatela; |
- Konwencja o prawach dziecka; |
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej; |
- Statut szkoły; |
- Program wychowawczy szkoły. |
Jakie prawa mają uczniowie?
Prawami ucznia nazywamy określony katalog czynności, które uczniowie mogą wykonywać, a także uprawnień, które im przysługują.
Prawa ucznia nie są w pełni określone w polskim ustawodawstwie. Art. 98 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo oświatowego wskazuje bowiem, że: „Statut szkoły zawiera w szczególności: [...] prawa i obowiązki uczniów, w tym przypadki, w których uczeń może zostać skreślony z listy uczniów szkoły, a także tryb składania skarg w przypadku naruszenia praw ucznia”.
Oznacza to, że określenie pełnego zakresu praw ucznia jest prerogatywą każdej szkoły z osobna.
Nie oznacza to, że polskie prawodawstwo dopuszcza pełną dowolność w tej kwestii. Poszczególne zapisy zawarte w aktach prawnych obowiązujących na terenie Rzeczpospolitej wskazują, że dane prawo uczniom przysługuje. Dlatego można wyodrębnić określony katalog praw ucznia. Wśród tych praw znajdują się m.in:
Prawo do nauki.
Prawo do informacji i sprawiedliwej oceny.
Prawo do rozwijania zainteresowań.
Prawo do bezpieczeństwa, wiedzy o bezpieczeństwie i uzyskania pomocy.
Prawo do swobody wypowiedzi, myśli, sumienia i wyznania.
Prawo do prywatności.
Prawo do czasu wolnego (właściwej organizacji życia szkolnego).
Prawo do godności.
Prawo do angażowania się w życie szkoły.
Prawo do złożenia skargi.
Prawo do uzyskania pomocy materialnej.
Prawo do skonsumowania ciepłego posiłku.
A co z obowiązkami ucznia?
Katalog obowiązków różni się w poszczególnych placówkach. Nie ma jednego „uniwersalnego”. Natomiast najczęściej powtarzają się następujące obowiązki:
systematyczne i aktywne uczestnictwo w zajęciach lekcyjnych i w życiu szkoły;
noszenie wymaganych podręczników i przyborów szkolnych;
przestrzeganie zasad kultury współżycia w odniesieniu do kolegów, nauczycieli i innych pracowników szkoły;
odpowiedzialność za własne życie, zdrowie i higienę;
bycie uczciwym i prawdomównym;
dbałość o wspólne dobro, ład i porządek w szkole;
dbałość o estetyczny wygląd szkoły i otoczenia;
dbałość o honor klasy i szkoły;
noszenie na zajęcia kultury fizycznej stroju gimnastycznego;
udział w uroczystościach i imprezach organizowanych przez szkołę.
Wymień swoje prawa i obowiązki jako ucznia, które wynikają ze statutu szkoły, do której uczęszczasz.
Co zrobić gdy prawa są łamane?
Jednym z praw ucznia jest prawo do skargi. Może on z niego skorzystać w sytuacji, gdy jego prawa są łamane. Za zadbanie o to, żeby w szkole prawa każdego członka społeczności szkolnej były przestrzegane, a także o to, by, zapewnione były odpowiednie warunki edukacji, odpowiedzialne są organy nadzoru pedagogicznego.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1HG4SqP8dkYx
Film pt. "W jaki sposób dochodzić praw, które zostały naruszone?"
Podsumowanie
Najważniejszym dokumentem obowiązującym w szkole jest statut szkoły, który reguluje zasady jej funkcjonowania. Sprawne funkcjonowanie szkoły wynika z tego, że każdy z jej członków (nauczyciele, uczniowi, rodzice) ma określone zadania do wykonania. Jej działalność nadzorują władze szkolne, do których należy dyrektor szkoły, rada pedagogiczna (wszyscy nauczyciele uczący w szkole) oraz rada szkoły (należą do niej reprezentanci nauczycieli, rodziców i uczniów). Wszyscy uczniowie należą do samorządu uczniowskiego. Prawa ucznia są regulowane nie tylko w dokumentach wewnętrznych szkoły, jak np. statut szkoły, ale w dokumentach prawa krajowego – konstytucji i ustawach.
Na podstawie analizy tekstu zaznacz instytucje, które mogłyby zająć się rozpatrzeniem przedstawionej sprawy.
9‑latek na wózku inwalidzkim nie może wjechać do szkoły. Dlaczego? – zapytał Rzecznik.
Sprawę zgłosił telefonicznie do Biura Pełnomocnika Terenowego we Wrocławiu znajomy rodziców chłopca, potem wpłynął wniosek. Pisały o niej też lokalne media. Rzecznik będzie badał, dlaczego dyrektor Szkoły Podstawowej w J., dostosowanej podobno do potrzeb osób niepełnosprawnych, nie pozwolił choremu na dystrofię mięśni chłopcu poruszać się w szkole na wózku. Chłopiec jeździł już po szkole na swoim elektrycznym wózku inwalidzkim w poprzednim roku szkolnym. Nikt wtedy nie zgłaszał żadnych problemów. Dyrektor szkoły wydał zakaz od września, a uzasadniał to względami bezpieczeństwa innych dzieci i faktem że wózek jest większy. Według dyrektora dziecko powinno w szkole spędzać czas w foteliku rehabilitacyjnym. Rzecznik przyjrzy się sprawie.
Źródło: s. 114–115, dostępny w internecie: https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/RPO%20w%20sprawie%20szk%C3%B3%C5%82.pdf [dostęp 25.09.2021].
Słownik
poczucie własnej wartości i szacunek dla samego siebie, co wyraża się w pragnieniu posiadania także szacunku ze strony innych
oparty na współpracy grupy osób; działający i podejmujący decyzje zespołowo
akt prawny regulujący zadania, strukturę organizacyjną oraz sposób działania szkoły