W jaki sposób mogę wykazać się aktywnością obywatelską?
Wyjaśnisz pojęcie aktywności obywatelskiej.
Przeanalizujesz dostępne lokalnie mechanizmy wspierające zaangażowanie mieszkańców w sprawy lokalne.
Ocenisz rolę wolontariatu.
Opiszesz ideę młodzieżowych rad gmin, miast, powiatów i sejmików wojewódzkich.
Po przeczytaniu poniższego tekstu wykonaj zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.
„Znowu, znowu to samo!” Staszek nie umie ukryć zdenerwowania. „Już trzeci raz musimy odwołać trening. Są wszyscy – a na boisku lód i śnieg”. Pan Jan, zajmujący się szkolnym boiskiem, jest ciężko chory. A do tego śnieg spadł już w połowie listopada. Chłopcy martwią się coraz bardziej – za tydzień finałowe rozgrywki. Obiecali wszystkim, że tym razem mistrzowski puchar trafi do ich szkoły.
Wyjaśnij, jak rozwiązać przedstawiony w tekście problem. Zapisz propozycje rozwiązań i przedstaw je pozostałej części klasy.
Wybierzcie jedno z przedstawionych rozwiązań i wskażcie jego słabe i mocne strony.
Po zapoznaniu się z tekstem wykonajcie zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.
1. Zastanówcie się, jak rozwiązać przedstawiony w tekście problem. Zbierzcie propozycje rozwiązań i przedstawcie je pozostałej części klasy.
2. Wybierzcie jedno z przedstawionych rozwiązań i omówcie jego słabe i mocne strony.
Czym jest aktywność obywatelska?
Aktywnością obywatelską jest udział obywateli w życiu politycznym, gospodarczym, kulturalnym i społecznym zarówno państwa, jak i wspólnoty lokalnej. Aktywność ta jest aktywnością świadomą i dobrowolną.

Aktywność obywatelska przejawia się m.in. udziałem w wyborach, kontrolowaniem lub sprawowaniem władzy, przynależnością do organizacji społecznych lub stowarzyszeń, dbaniem o ład i porządek publiczny, reagowaniem na przejawy łamania przyjętych zasad, zaangażowaniem się w pomoc potrzebującym oraz samoorganizowaniem się obywateli w sprawach dotyczących wspólnego dobra.
Na czym polega wolontariat?
Wolontariusz to osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na rzecz organizacji społecznych. Dzięki pracy jako wolontariusze możecie nie tylko pomagać, ale też poznawać nowych ludzi, zwiedzać inne kraje, a także zdobywać doświadczenie zawodowe. To bardzo ceniona przez pracodawców działalność.

Workcamp to wieloletni projekt koordynowany w Polsce przez Stowarzyszenie Promocji Wolontariatu oraz Centrum Międzynarodowej Wymiany Młodzieży i Wolontariatu FIYE Poland. Jego celem jest integrowanie ludzi z różnych krajów dzięki wspólnej pracy na rzecz lokalnej społeczności. Zależnie od projektu wolontariusze wykonują prace ekologiczne, renowacyjne, socjalne, związane z kulturą i wiele innych.

W podobnych przedsięwzięciach na całym świecie może uczestniczyć polska młodzież. Wystarczy wejść na stronę http://www.workcamps.pl/, wybrać kraj,
do którego chcielibyście pojechać, znaleźć bliską waszym zainteresowaniom formę wolontariatu (można m.in. opiekować się dziećmi lub osobami niepełnosprawnymi, organizować różnego rodzaju imprezy, pomagać przy pracach archeologicznych) i zapisać się na wyjazd. W niektórych akcjach mogą uczestniczyć osoby już po ukończeniu 14 roku życia.
Projekt edukacyjny
Przedyskutujcie, jakie są problemy w twojej miejscowości lub otoczeniu.
Wybierzcie taki problem, który moglibyście rozwiązać jako wolontariusze.
Podzielcie się pracą.
Jeśli do realizacji projektu potrzebni są rodzicie, nie wahajcie się poprosić ich o wsparcie. Ale pamiętajcie, to wy jesteście wolontariuszami.
Przygotujcie dokumentację ze swoich działań w postaci zdjęć, reportażu filmowego lub prezentacji. Będziecie mogli pokazać swoją pracę w czasie wizyty w urzędzie gminy lub dzielnicy.
Jakie mogą być formy aktywności obywateli w życiu publicznym?
Zamieszczona poniżej prezentacja przybliży Ci różne formy aktywności obywatelskiej.
Zapoznaj się z ilustracją, a następnie wykonaj polecenie.

Jakie są lokalnie mechanizmy wspierające zaangażowanie mieszkańców?
Budżet obywatelski, zwany również partycypacyjnym, jest demokratycznym procesem, w ramach którego mieszkańcy współdecydują o wydatkach publicznych w mieście w perspektywie kolejnego roku budżetowego.

Budżetu obywatelski to wyjątkowa okazja do rzeczywistego i bezpośredniego współdecydowania o tym, na co zostanie wydana część budżetu miasta/gminy. Daje on możliwość zgłaszania i promowania własnych ciekawych pomysłów na rzecz mieszkańców, przyczyniających się do poprawienia funkcjonowania całego miasta i gminy.

Przykładowy harmonogram budżetu partycypacyjnego
organizacja budżetu partycypacyjnego,
nabór członków do zespołu ds. BP;
spotkania z mieszkańcami;
zgłaszanie projektów;
weryfikacja projektów;
głosowanie;
wybór projektów.
W ramach budżetu obywatelskiego mogą być zgłaszane propozycje projektów o charakterze prospołecznym, kulturalnym, oświatowym, ekologicznym, sportowym, rekreacyjnym, edukacyjnym, modernizacja lub remont elementów infrastruktury miejskiej lub drogowej itp.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1OctRsYNhyBG
Film ilustrujący sposób uchwalania budżetu obywatelskiego i przykłady realizacji inicjatyw mieszkańców
Wyjaśnij, w jaki sposób odbywa się zgłaszanie wniosków projektów do budżetu obywatelskiego.
Wyjaśnij, dlaczego, projekty, które wygrały są realizowane w następnym roku kalendarzowym.
Formą budżetu partycypacyjnego jest także fundusz sołecki. Środki finansowe wyodrębnione w budżecie gminy, są zagwarantowane dla sołectw na wykonanie przedsięwzięć służących poprawie warunków ich życia. To zebranie wiejskie – czyli mieszkańcy danego sołectwa podejmują decyzje na co mają zostać wykorzystane ww. środki finansowe. Dlatego też, to samym mieszkańcom zależy na tym, aby środki były wydawane w sposób prawidłowy i efektywny. Fundusz sołecki jest realizowany od 2009 r.
Jak jest idea młodzieżowych rad gmin, miast, powiatów i sejmików wojewódzkich?
Idea młodzieżowych rad gmin opiera się na budowaniu pomostu między młodymi mieszkańcami a lokalną władzą, co w praktyce oznacza łączenie realnego doradztwa z nauką obywatelskiej aktywności. Młodzi radni nie tylko opiniują projekty uchwał i dokumenty strategiczne dotyczące ich pokolenia, ale mają również prawo składać wnioski oraz zapytania bezpośrednio do wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. Ich praca, odbywająca się podczas formalnych sesji i posiedzeń komisji, polega na diagnozowaniu potrzeb rówieśników i przekuwaniu ich w konkretne inicjatywy, takie jak organizacja wydarzeń kulturalnych, sportowych czy kampanii społecznych. Dzięki temu młodzież zyskuje realny wpływ na kształtowanie lokalnej infrastruktury i oferty edukacyjnej, jednocześnie poznając mechanizmy działania samorządu i przygotowując się do pełnienia ról publicznych w dorosłym życiu.
Zorientuj się, jakie przedsięwzięcia są podejmowane przez młodzieżową radę twojego miasta lub gminy. Wypisz je poniżej.
Podsumowanie
U podstaw społeczeństwa obywatelskiego leży aktywność obywatelska. Działania te mogą przybierać różną formę m.in udział w wyborach, przynależność do organizacji społecznych, dbanie o ład i porządek publiczny, zaangażowanie się w pomoc potrzebującym oraz samoorganizowanie się obywateli w sprawach dotyczących wspólnego dobra.
Zastanów się, jakie lokalne inicjatywy finansowane z budżetów obywatelskich są podejmowane przez mieszkańców twojej miejscowości. Wypisz je poniżej.
Słownik
udział obywateli w życiu politycznym, gospodarczym, kulturalnym i społecznym zarówno państwa, jak i wspólnoty lokalnej; to aktywność świadoma i dobrowolna
zasoby, których wartość opiera się na wzajemnych relacjach i zaufaniu społecznym
uczestnictwo obywateli w życiu społecznym, publicznym i politycznym
ochotnicza, dobrowolna praca na rzecz różnego rodzaju organizacji, która jest wykonywana bez wynagrodzenia