RjhxKoOZwznry
Na zdjęciu są cztery ciemnoskóre osoby: trzy kobiety i jeden mężczyzna. Kobiety ubrane są w długie do kostek sukienki. Na głowie mają sięgające prawie kolan chusty. W rękach trzymają dary z Centrum Pomocy Międzynarodowej.

W jaki sposób mogę wykazać się aktywnością obywatelską?

Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej wspiera uchodźców somalijskich w obozie Dadaab w Kenii
Źródło: U. Świerczyńska, licencja: CC BY-ND 2.0.
Twoje cele
  • Wyjaśnisz pojęcie aktywności obywatelskiej.

  • Przeanalizujesz dostępne lokalnie mechanizmy wspierające zaangażowanie mieszkańców  w sprawy lokalne.

  • Ocenisz rolę wolontariatu.

  • Opiszesz ideę młodzieżowych rad gmin, miast, powiatów i sejmików wojewódzkich.

Polecenie 1

Po przeczytaniu poniższego tekstu wykonaj zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.

„Znowu, znowu to samo!” Staszek nie umie ukryć zdenerwowania. „Już trzeci raz musimy odwołać trening. Są wszyscy – a na boisku lód i śnieg”. Pan Jan, zajmujący się szkolnym boiskiem, jest ciężko chory. A do tego śnieg spadł już w połowie listopada. Chłopcy martwią się coraz bardziej – za tydzień finałowe rozgrywki. Obiecali wszystkim, że tym razem mistrzowski puchar trafi do ich szkoły.

  • Wyjaśnij, jak rozwiązać przedstawiony w tekście problem. Zapisz propozycje rozwiązań i przedstaw je pozostałej części klasy.

  • Wybierzcie jedno z przedstawionych rozwiązań i wskażcie jego słabe i mocne strony.

R1XCXKEZ8VNT8
Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
R1A7G1YDGvfqc
(Uzupełnij).
Polecenie 1

Po zapoznaniu się z tekstem wykonajcie zadanie, pracując w kilkuosobowych grupach.

1. Zastanówcie się, jak rozwiązać przedstawiony w tekście problem. Zbierzcie propozycje rozwiązań i przedstawcie je pozostałej części klasy.

2. Wybierzcie jedno z przedstawionych rozwiązań i omówcie jego słabe i mocne strony.

R1Qyq3pdXu1dy
(Uzupełnij).

Czym jest aktywność obywatelska?

bg‑gray2

Aktywnością obywatelską jest udział obywateli w życiu politycznym, gospodarczym, kulturalnym i społecznym zarówno państwa, jak i wspólnoty lokalnej. Aktywność ta jest aktywnością świadomą i dobrowolną.

RR3OJ4OTH4TU9
Wolontariat jest jedną z form aktywności obywatelskiej. 
Źródło: Roman Synkevych, domena publiczna.
bg‑gray2

Aktywność obywatelska przejawia się m.in. udziałem w wyborach, kontrolowaniem lub sprawowaniem władzy, przynależnością do organizacji społecznych lub stowarzyszeń, dbaniem o ład i porządek publiczny, reagowaniem na przejawy łamania przyjętych zasad, zaangażowaniem się w pomoc potrzebującym oraz samoorganizowaniem się obywateli w sprawach dotyczących wspólnego dobra.

Ćwiczenie 1
RUyTdYwQLX5Xh
Aktywność obywatelska to… (Uzupełnij).
REdmPfTN0Mu9b
Zaznacz odpowiedź najbliższą swojej. Możliwe odpowiedzi: 1. wymuszony prawem udział obywateli w życiu politycznym, gospodarczym, kulturalnym i społecznym zarówno państwa, jak i wspólnoty lokalnej., 2. dobrowolny udział obywateli w życiu politycznym, gospodarczym, kulturalnym i społecznym zarówno państwa, jak i wspólnoty lokalnej., 3. dobrowolny udział obywateli tylko w życiu społeczności lokalnej., 4. jedynie aktywne uczestniczenie w wiecach wyborczych.

Na czym polega wolontariat?

bg‑gray2

Wolontariusz to osoba, która ochotniczo i bez wynagrodzenia wykonuje świadczenia na rzecz organizacji społecznych. Dzięki pracy jako wolontariusze możecie nie tylko pomagać, ale też poznawać nowych ludzi, zwiedzać inne kraje, a także zdobywać doświadczenie zawodowe. To bardzo ceniona przez pracodawców działalność.

RkEh5WOsm530K
Workcamp – logo
Źródło: a. nn., licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

Workcamp to wieloletni projekt koordynowany w Polsce przez Stowarzyszenie Promocji Wolontariatu oraz Centrum Międzynarodowej Wymiany Młodzieży i Wolontariatu FIYE Poland. Jego celem jest integrowanie ludzi z różnych krajów dzięki wspólnej pracy na rzecz lokalnej społeczności. Zależnie od projektu wolontariusze wykonują prace ekologiczne, renowacyjne, socjalne, związane z kulturą i wiele innych.

REeFKifLAKNxz
Ludzie działający w ramach workcamp
Źródło: a. nn., licencja: CC BY 3.0.
bg‑gray2

W podobnych przedsięwzięciach na całym świecie może uczestniczyć polska młodzież. Wystarczy wejść na stronę http://www.workcamps.pl/, wybrać kraj,
do którego chcielibyście pojechać, znaleźć bliską waszym zainteresowaniom formę wolontariatu (można m.in. opiekować się dziećmi lub osobami niepełnosprawnymi, organizować różnego rodzaju imprezy, pomagać przy pracach archeologicznych) i zapisać się na wyjazd. W niektórych akcjach mogą uczestniczyć osoby już po ukończeniu 14 roku życia.

Polecenie 2

Projekt edukacyjny

Przedyskutujcie, jakie są problemy w twojej miejscowości lub otoczeniu. 

  1. Wybierzcie taki problem, który moglibyście rozwiązać jako wolontariusze. 

  2. Podzielcie się pracą.

  3. Jeśli do realizacji projektu potrzebni są rodzicie, nie wahajcie się poprosić ich o wsparcie. Ale pamiętajcie, to wy jesteście wolontariuszami.

  4. Przygotujcie dokumentację ze swoich działań w postaci zdjęć, reportażu filmowego lub prezentacji. Będziecie mogli pokazać swoją pracę w czasie wizyty w urzędzie gminy lub dzielnicy.

RCNFVK59GLE7J
Nazwa projektu: (Uzupełnij) Grupa docelowa: (Uzupełnij) Diagnoza sytuacji (uzasadnienie projektu): (Uzupełnij) Planowane działania: (Uzupełnij) Oczekiwane efekty: (Uzupełnij).

Jakie mogą być formy aktywności obywateli w życiu publicznym?

bg‑gray2

Zamieszczona poniżej prezentacja przybliży Ci różne formy aktywności obywatelskiej.

R1ROO7qZD3jEv1
Prezentacja multimedialna.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
1
Ćwiczenie 2

Zapoznaj się z ilustracją, a następnie wykonaj polecenie.

R1AnxtnmLxAwC
Źródło: Rosemary Ketchum, domena publiczna.
RbS5210uwqj9N
Podaj, jaki rodzaj aktywności obywatelskiej przedstawiono na ilustracji. (Uzupełnij).
Polecenie 3
RHG5NJAES6MX6
Zaproponuj zorganizowanie happeningu na wybrany przez siebie temat społeczno‑polityczny. (Uzupełnij).
Polecenie 4
RXXP5Q4N4U9G8
Napisz petycję. (Uzupełnij).

Jakie są lokalnie mechanizmy wspierające zaangażowanie mieszkańców?

bg‑gray2

Budżet obywatelski, zwany również partycypacyjnym, jest demokratycznym procesem, w ramach którego mieszkańcy współdecydują o wydatkach publicznych w mieście w perspektywie kolejnego roku budżetowego.

R14uUzkOhB2Tl
Historia budżetu obywatelskiego
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
R1GUZdH41zvTY
Ćwiczenie 3
Wskaż, w jakich jednostkach samorządu terytorialnego realizowany jest Budżet Obywatelski: Możliwe odpowiedzi: 1. gmina, 2. powiat, 3. województwo
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
bg‑gray2

Budżetu obywatelski to wyjątkowa okazja do rzeczywistego i bezpośredniego współdecydowania o tym, na co zostanie wydana część budżetu miasta/gminy. Daje on możliwość zgłaszania i promowania własnych ciekawych pomysłów na rzecz mieszkańców, przyczyniających się do poprawienia funkcjonowania całego miasta i gminy.

RrtD0Mws9CspL
Przykładowy harmonogram budżetu partycypacyjnego
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.

Przykładowy harmonogram budżetu partycypacyjnego

  • organizacja budżetu partycypacyjnego,

  • nabór członków do zespołu ds. BP;

  • spotkania z mieszkańcami;

  • zgłaszanie projektów;

  • weryfikacja projektów;

  • głosowanie;

  • wybór projektów.

bg‑gray2

W ramach budżetu obywatelskiego mogą być zgłaszane propozycje projektów o charakterze prospołecznym, kulturalnym, oświatowym, ekologicznym, sportowym, rekreacyjnym, edukacyjnym, modernizacja lub remont elementów infrastruktury miejskiej lub drogowej itp.

R1OctRsYNhyBG
Film ilustrujący sposób uchwalania budżetu obywatelskiego i przykłady realizacji inicjatyw mieszkańców
1
Ćwiczenie 4

Wyjaśnij, w jaki sposób odbywa się zgłaszanie wniosków projektów do budżetu obywatelskiego.

RGN5Cqw2ehQSL
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 5

Wyjaśnij, dlaczego, projekty, które wygrały są realizowane w następnym roku kalendarzowym.

RTEfWB4LqL1I1
(Uzupełnij).
bg‑gray2

Formą budżetu partycypacyjnego jest także fundusz sołecki. Środki finansowe wyodrębnione w budżecie gminy, są zagwarantowane dla sołectw na wykonanie przedsięwzięć służących poprawie warunków ich życia. To zebranie wiejskie – czyli mieszkańcy danego sołectwa podejmują decyzje na co mają zostać wykorzystane ww. środki finansowe. Dlatego też, to samym mieszkańcom zależy na tym, aby środki były wydawane w sposób prawidłowy i efektywny.  Fundusz sołecki jest realizowany od 2009 r.

Rwp1Gnluk9Arp
Ćwiczenie 6
Elementy do uszeregowania: 1. Zgłaszanie projektów, 2. Ułożenie projektów na listach do głosowania, 3. Weryfikacja przez zespół konsultacyjny, 4. Głosowanie
ĆWICZENIE: Porządkowanie elementów
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
R1eRIrJXQF4Ws
Ćwiczenie 7
Dopasuj informacje dotyczące mocnych i słabych stron budżetu partycypacyjnego. Mocne strony Możliwe odpowiedzi: 1. Niechęć do działań lokalnych, 2. Brak pomysłów lub pomysły niewykonalne, 3. Nie wszystkie potrzeby mieszkańców można zrealizować, 4. Poczucie, że robisz coś słusznego1, 5. Promowanie ciekawych pomysłów, 6. Współuczestniczenie w działaniach lokalnych, 7. Zbyt mała wiedza mieszkańców na temat budżetu partycypacyjnego, 8. Rozwijanie postawy kreatywnego działania, 9. Wpływ na wydatki z budżetu państwa Słabe strony Możliwe odpowiedzi: 1. Niechęć do działań lokalnych, 2. Brak pomysłów lub pomysły niewykonalne, 3. Nie wszystkie potrzeby mieszkańców można zrealizować, 4. Poczucie, że robisz coś słusznego1, 5. Promowanie ciekawych pomysłów, 6. Współuczestniczenie w działaniach lokalnych, 7. Zbyt mała wiedza mieszkańców na temat budżetu partycypacyjnego, 8. Rozwijanie postawy kreatywnego działania, 9. Wpływ na wydatki z budżetu państwa
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.

Jak jest idea młodzieżowych rad gmin, miast, powiatów i sejmików wojewódzkich?

bg‑gray2

Idea młodzieżowych rad gmin opiera się na budowaniu pomostu między młodymi mieszkańcami a lokalną władzą, co w praktyce oznacza łączenie realnego doradztwa z nauką obywatelskiej aktywności. Młodzi radni nie tylko opiniują projekty uchwał i dokumenty strategiczne dotyczące ich pokolenia, ale mają również prawo składać wnioski oraz zapytania bezpośrednio do wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. Ich praca, odbywająca się podczas formalnych sesji i posiedzeń komisji, polega na diagnozowaniu potrzeb rówieśników i przekuwaniu ich w konkretne inicjatywy, takie jak organizacja wydarzeń kulturalnych, sportowych czy kampanii społecznych. Dzięki temu młodzież zyskuje realny wpływ na kształtowanie lokalnej infrastruktury i oferty edukacyjnej, jednocześnie poznając mechanizmy działania samorządu i przygotowując się do pełnienia ról publicznych w dorosłym życiu.

1
Polecenie 5
RsSBQbnEMfe2u
zadanie interaltywne
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
uzupełnij treść
1
Polecenie 5

Zorientuj się, jakie przedsięwzięcia są podejmowane przez młodzieżową radę twojego miasta lub gminy. Wypisz je poniżej.

uzupełnij treść

Podsumowanie

bg‑gray2

U podstaw społeczeństwa obywatelskiego leży aktywność obywatelska. Działania te mogą przybierać różną formę m.in udział w wyborach, przynależność do organizacji społecznych, dbanie o ład i porządek publiczny, zaangażowanie się w pomoc potrzebującym oraz samoorganizowanie się obywateli w sprawach dotyczących wspólnego dobra.

Polecenie 6
RN9fwamgGei4q
zadanie interaktywne
Źródło: Learnetic S.A., licencja: CC BY 4.0.
RilbBVnhMQEW2
(Uzupełnij).
1
Polecenie 6

Zastanów się, jakie lokalne inicjatywy finansowane z budżetów obywatelskich są podejmowane przez mieszkańców twojej miejscowości. Wypisz je poniżej.

uzupełnij treść

Słownik

aktywność obywatelska
aktywność obywatelska

udział obywateli w życiu politycznym, gospodarczym, kulturalnym i społecznym zarówno państwa, jak i wspólnoty lokalnej; to aktywność świadoma i dobrowolna

kapitał społeczny
kapitał społeczny

zasoby, których wartość opiera się na wzajemnych relacjach i zaufaniu społecznym

partycypacja
partycypacja

uczestnictwo obywateli w życiu społecznym, publicznym i politycznym

wolontariat
wolontariat

ochotnicza, dobrowolna praca na rzecz różnego rodzaju organizacji, która jest wykonywana bez wynagrodzenia

RY4cgKibiQ3o4
(Uzupełnij).