Dlaczego popadamy w konflikty?
Wyjaśnisz pojęcie „konfliktu społecznego”.
Przeanalizujesz przyczyny powstawania i przebieg konfliktu.
Przeanalizujesz podstawowe metody rozwiązywania konfliktów (mediacje, negocjacje, arbitraż).
Ocenisz skutki konfliktów zarówno dla jednostki, jak i grupy.
Jakie zachowania budują współpracę i zachowanie w grupie?
Zaufanie do innych członków zbiorowości pełni ważną funkcję w tworzeniu więzi między nimi. Jest budowane w ramach interakcji związanych ze wspólnym realizowaniem celów grupy i z pomocą świadczoną wzajemnie, pod warunkiem, że ta pomoc spełnia regułę wzajemności.
Zaufanie
To przypisanie aktualnym i przyszłym działaniom innych ludzi uczciwych zamiarów, intencji.
Kapitał społeczny i jego użytkownicyWzajemne zaufanie w sposób oczywisty jest zarówno warunkiem, jak i efektem grupowej współpracy. Jest ono metaforycznie określane jako ułatwiający je katalizator, a sieci wzajemnego zaufania tworzą emocjonalną podstawę dla osiągnięcia wspólnego sukcesu. W efekcie przyczynia się do umocnienia tzw. team spirit, czyli morale grupy.
Źródło: Maciej Frykowski, Paweł Starosta, Kapitał społeczny i jego użytkownicy, t. 1, „Przegląd Socjologiczny” 2018, nr 57, s. 31–62.
Pomoc
To wsparcie o charakterze materialnym bądź niematerialnym w wykonywaniu czynności wynikających z realizacji wspólnych celów grupowych lub wsparcie udzielane jednostce przy rozwiązywaniu jej indywidualnych problemów wynikających z samego faktu przynależności do grupy.
Reguła wzajemności
Najlepiej wyraża ją zdanie: „Jeśli ty zrobiłeś dla mnie coś dobrego, to ja także zrobię coś dobrego dla ciebie”. Zasada kierująca zachowaniem ludzi, w myśl której należy odwzajemnić się osobie, która nas czymś obdarowała lub coś dla nas zrobiła. Respektowanie tej reguły jest warunkiem tworzenia więzi społecznej. Jest to reguła wiążąca obie strony relacji: ktoś, kto otrzymał dobro, powinien się zrewanżować, a ktoś, kto je wyświadczył, ma prawo oczekiwać rewanżu. Jest to reguła głęboko zakorzeniona w ludzkim postępowaniu, przyswajana na wczesnym etapie socjalizacji. Odwołuje się do przekonania, że zawsze powinniśmy się odwdzięczyć za coś, co otrzymaliśmy od innych. Ten dar może mieć charakter materialny lub nie (np. pomoc) i pochodzić od osób, grup lub instytucji. Reguła ta wiąże obdarowanego zobowiązaniem do wdzięczności, nawet jeśli o nic nie prosił (co jest wykorzystywane do manipulacji, na przykład przez sprzedawców).
Czym jest konflikt społeczny?
Konflikt społeczny jest zjawiskiem, którego trudno uniknąć. Pojawia się tam, gdzie występują sprzeczne interesy między całymi grupami albo jednostkami. Konflikt społeczny jest sytuacją, w której dochodzi do zderzenia sprzecznych interesów, wartości, postaw grup lub poszczególnych jednostek, przy wystąpieniu oporu, czynnego lub biernego, oraz wrogiego nastawienia obu stron.
Do konfliktu dochodzi w sytuacji, gdy… Możliwe odpowiedzi: 1. dwie strony mają sprzeczne interesy., 2. dwie strony mają jednakowe podejście do danej sprawy., 3. jedna ze stron zgadza się we wszystkim z drugą stroną., 4. dwie strony porozumiały się w danej kwestii.
Konfliktów nie da się uniknąć. Powstawały, powstają i będą powstawać, ponieważ ludzie mają różne systemy wartości, charaktery, przekonania, poglądy i chcą narzucać innym swoje racje.
Do konfliktów prowadzą różnice. Można wyróżnić kilka ich typów.
Zapoznaj się z tabelą i wykonaj ćwiczenie.
Czy, Pana(i) zdaniem obecnie sytuacja młodych ludzi w Polsce prowadzi do konfliktu między młodymi ludźmi i starszymi, czy też nie? | Odpowiedzi badanych, którzy uważają, że w porównaniu z rówieśnikami sprzed dwudziestu lat obecnie młodzi ludzie w Polsce mają: | ||
większe szanse na odniesienie sukcesu | takie same szanse | mniejsze szanse na odniesienie sukcesu | |
Tak* | 35 | 31 | 45 |
Nie** | 59 | 58 | 47 |
Trudno powiedzieć | 6 | 11 | 8 |
Źródło: CBOS, O szansach młodych w III RP, Komunikat z badań 135/2014, dostępny w internecie: cbos.pl [dostęp 29.12.2020].
* Połączone odpowiedzi „Zdecydowanie tak” i „Raczej tak”
** Połączone odpowiedzi „Zdecydowanie nie” i „Raczej nie”
Jakie przyjmujemy postawy wobec konfliktów?
Wyróżnia się pięć postaw, jakie zajmują ludzie wobec konfliktu.
W sytuacjach konfliktowych ludzie przyjmują jedną z trzech strategii:
Jak skutecznie rozwiązywać konflikty?
Animacja przybliży Ci najbardziej skuteczne metody rozwiązywania konfliktów.
Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1UwV6HZvVgkw
Film nawiązujący do treści materiału Rozwiązywanie konfliktów bez użycia siły.
Podsumowanie
Historia ludzkości to historia konfliktów. Dzięki nim, a przede wszystkim dzięki umiejętnemu ich rozwiązywaniu, ludzkość regulowała swoje wzajemne relacje, zmieniając normy społeczne, wprowadzając nowe stosunki pomiędzy jednostkami i grupami społecznymi, czy w końcu decydując o równouprawnieniu kolejnych mniejszości. Konflikt, sam w sobie budzący obawy, dobrze i trwale rozwiązany, może przynieść pozytywne i długofalowe skutki społeczne.
Zapoznaj się z tekstami i wykonaj ćwiczenie.
Arbiter1. «osoba będąca znawcą i autorytetem w jakiejś dziedzinie»
2. «osoba powołana przez strony wiodące spór lub przez sąd do rozstrzygnięcia sporu»
3. «sędzia sportowy»
Źródło: Arbiter, dostępny w internecie: sjp.pwn.pl [dostęp 1.04.2020].
Mediator1. «osoba pośrednicząca w sporze, mająca doprowadzić do ugody między spierającymi się stronami»
2. zob. Neuroprzekaźnik
Źródło: Mediator, dostępny w internecie: sjp.pwn.pl [dostęp 1.04.2020].
Słownik
polubowny i pozasądowy sposób rozstrzygania sporów z udziałem tzw. arbitrów, którzy ustalają rozwiązanie konfliktu, a strony mają obowiązek je przyjąć
zbiór jednostek o tożsamości zbiorowej, której towarzyszą kontakty, interakcje i stosunki społeczne w jej obrębie, częstsze i bardziej intensywne niż z osobami z zewnątrz; zbiorowość ludzi (co najmniej trzy osoby), pomiędzy którymi występuje więź, a powiązane w obrębie grupy role służą realizacji wspólnych celów
sytuacja, w której dochodzi do spotkania sprzecznych interesów, wartości czy postaw dwóch stron
rozmowa stron konfliktu w obecności osoby trzeciej – tzw. mediatora
rozmowa stron w celu znalezienia wspólnego rozwiązania; obie strony chcą zrealizować swoje cele i interesy, ale jednocześnie mają na uwadze potrzeby drugiej