Dlaczego powstała Unia Europejska?
Ocenisz kompetencje UE w zakresie polityki zagranicznej.
Przeanalizujesz organy Unii Europejskiej zajmujące się polityką zagraniczną.
Scharakteryzujesz mechanizmy zabezpieczające suwerenność państw członkowskich UE.
Zapoznaj się z ilustracją i odpowiedz na pytanie.

Dlaczego powstała Unia Europejska i jakie są jej cele?
Traktat o Unii Europejskiej1. Celem Unii jest wspieranie pokoju, jej wartości i dobrobytu jej narodów.
2. Unia zapewnia swoim obywatelom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób, w powiązaniu z właściwymi środkami w odniesieniu do kontroli granic zewnętrznych, azylu, imigracji, jak również zapobiegania i zwalczania przestępczości.
3. Unia ustanawia rynek wewnętrzny. Działa na rzecz trwałego rozwoju Europy, którego podstawą jest zrównoważony wzrost gospodarczy oraz stabilność cen, społeczna gospodarka rynkowa o wysokiej konkurencyjności zmierzająca do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego oraz wysoki poziom ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego. Wspiera postęp naukowo‑techniczny.
Zwalcza wykluczenie społeczne i dyskryminację oraz wspiera sprawiedliwość społeczną i ochronę socjalną, równość kobiet i mężczyzn, solidarność między pokoleniami i ochronę praw dziecka.
Wspiera spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz solidarność między Państwami Członkowskimi.
Szanuje swoją bogatą różnorodność kulturową i językową oraz czuwa nad ochroną i rozwojem dziedzictwa kulturowego Europy.
4. Unia ustanawia unię gospodarczą i walutową, której walutą jest euro.
5. W stosunkach zewnętrznych Unia umacnia i propaguje swoje wartości i interesy oraz wnosi wkład w ochronę swoich obywateli. Przyczynia się do pokoju, bezpieczeństwa, trwałego rozwoju Ziemi, do solidarności i wzajemnego szacunku między narodami, do swobodnego i uczciwego handlu, do wyeliminowania ubóstwa oraz do ochrony praw człowieka, w szczególności praw dziecka, a także do ścisłego przestrzegania i rozwoju prawa międzynarodowego, w szczególności zasad Karty Narodów Zjednoczonych.
Źródło: Traktat o Unii Europejskiej, dostępny w internecie: eur-lex.europa.eu [dostęp 18.09.2020].
Powstanie Unii Europejskiej było odpowiedzią na doświadczenia konfliktów zbrojnych XX wieku oraz potrzebę zapewnienia trwałego pokoju i stabilności w Europie. Integracja państw europejskich miała ograniczyć ryzyko kolejnych wojen, a jednocześnie stworzyć warunki dla rozwoju gospodarczego i współpracy politycznej.
Jak Europa próbowała odbudować się po II wojnie światowej?

Film dostępny pod adresem /preview/resource/R1M6H42M8G5CT
Film opowiadający o początkach integracji europejskiej.
Oceń znaczenie współpracy gospodarczej dla kształtowania trwałych relacji między państwami europejskimi.

Film dostępny pod adresem /preview/resource/RAT54JXM5HGUN
Film opowiadający o początkach integracji europejskiej.
Rozstrzygnij, co jest ważniejsze w funkcjonowaniu Unii Europejskiej: szybkość działania czy trwałość i kompromisowość podejmowanych decyzji.
Traktat z Lizbony (2007/2009) zreformował ustrój Unii Europejskiej, znosząc podział na trzy filary (Wspólnoty Europejskie, wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa oraz współpraca policyjna i sądowa w sprawach karnych) - wprowadził przejrzystą klasyfikację kompetencji między UE a państwami członkowskimi:
Dlaczego Unia Europejska rozszerzyła się na Wschód?
Oceń, czy obawy państw „starej” i „nowej” Unii Europejskiej związane z rozszerzeniem na Wschód okazały się uzasadnione.
Opisz stosunek państw Europy Zachodniej do krajów dawnego bloku wschodniego.
Zapoznaj się z mapą i wykonaj polecenie.

Do prawa pierwotnego UE należą także zasady prawne, czyli reguły, które powstały i stały się prawem za sprawą Trybunału Sprawiedliwości UE, oraz prawo zwyczajowe, powstałe w wyniku funkcjonowania UE jako reguły jej działania.
Czy prawo Unii Europejskiej to tylko traktaty?
ABC prawa Unii EuropejskiejPorządek prawny ukształtowany przez Unię Europejską (UE) stał się integralną częścią naszej polityczno‑społecznej rzeczywistości. Każdego roku traktaty unijne stają się źródłem tysięcy decyzji, które mają decydujący wpływ na funkcjonowanie państw członkowskich UE i życie ich mieszkańców.
Źródło: Komisja Europejska, ABC prawa Unii Europejskiej, 2017, dostępny w internecie: op.europa.eu [dostęp 23.06.2020].

Motto UE„Zjednoczona w różnorodności” to motto Unii Europejskiej, którego po raz pierwszy użyto w 2000 r. Oznacza ono, że aby zapewnić pokój i dobrobyt oraz chronić bogactwo kultur, tradycji i języków w Europie, Europejczycy powinni działać wspólnie.
Źródło: Motto UE, dostępny w internecie: europa.eu [dostęp 25.06.2020].
Aby działać wspólnie, Europejczycy potrzebują instytucji, które będą koordynować ich działalność. Należą do nich instytucje międzyrządowe, ponadnarodowe, sądowe i gospodarcze.
Traktat o Unii EuropejskiejArt. 13
1. Unia dysponuje ramami instytucjonalnymi, które mają na celu propagowanie jej wartości, realizację jej celów, służenie jej interesom, interesom jej obywateli oraz interesom Państw Członkowskich, jak również zapewnianie spójności, skuteczności i ciągłości jej polityk oraz działań.
Instytucjami Unii są:
Parlament Europejski;
Rada Europejska;
Rada;
Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”);
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej;
Europejski Bank Centralny;
Trybunał Obrachunkowy.
Źródło: Traktat o Unii Europejskiej, dostępny w internecie: eur-lex.europa.eu [dostęp 25.06.2020].
Poza instytucjami wskazanymi w art.13 TUE w systemie Unii Europejskiej funkcjonują także organy doradcze, takie jak Europejski Komitet Ekonomiczno‑Społeczny i Komitet Regionów, oraz Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, który stoi na straży praw obywatelskich w relacjach z instytucjami UE.
siedziba: Strasburg, Bruksela, Luksemburg
skład: 705 parlamentarzystów, 2. Rada Europejska. Grafika przedstawia logo Rady Europejskiej. To jedenaście poziomych pasów, przypominających kształtem owal i flaga Unii Europejskiej. Zdjęcie przedstawia duży budynek, kształtem przypominający trójkąt z obciętymi wierzchołkami. Siedziba Rady Europejskiej i Rady Unii Europejskiej, budynek Justus Lipsius
siedziba: Bruksela
skład: głowy państw lub szefowie rządów państw członkowskich, Przewodniczący Rady Europejskiej i Przewodniczący Komisji Europejskiej, 3. Rada Unii Europejskiej. Zdjęcie przedstawia duży budynek, kształtem przypominający trójkąt z obciętymi wierzchołkami. Siedziba Rady Europejskiej i Rady Unii Europejskiej Rady Europejskiej i Rady Unii Europejskiej, budynek Justus Lipsius
siedziba: Bruksela
skład: ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich (Rada Ogólna) lub ministrowie określonych resortów (Rada Branżowa), 4. Komisja Europejska. Grafika przedstawia logo Komisji Europejskiej. Nawiązuje ono kształtem do dwóch skrzydeł budynku Komisji Europejskiej i składa się z równolegle położonych względem siebie linii. Pośrodku znajduje się flaga Unii Europejskiej. Źródło: domena publiczna. Zdjęcie przedstawia duży, wielopiętrowy, nowoczesny budynek. Jest on dwuskrzydłowy. Siedziba KE, budynek Berlaymont
siedziba: Bruksela
skład: 27 komisarzy – po jednym z każdego państwa członkowskiego (w tym przewodniczący i wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa), 5. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Grafika przedstawia logo Trybunału Sprawiedliwości UE. To księga, nad którą znajduje się waga szalkowa. Pod księgą widoczny jest napis CVRIA i półkolisty wieniec laurowy. Zdjęcie przedstawia cztery bardzo wysokie i wąskie wieżowce. Siedziba Trybunału Sprawiedliwości UE
siedziba: Luksemburg
skład: 27 sędziów mianowanych przez państwa członkowskie i 11 rzeczników generalnych, 6. Europejski Bank Centralny. Grafika przedstawia logo Europejskiego Banku Centralnego. W okręg wpisania jest flaga UE, a w centralnej części symbol Euro. Górna część tła logo jest biała, dolna granatowa. Źródło: domena publiczna. Zdjęcie przedstawia wysoki, oszklony budynek, o nieregularnej bryle. Siedziba EBC
siedziba: Frankfurt nad Menem
skład: Naczelnym organem decyzyjnym jest 25‑osobowa Rada Prezesów (19 to prezesi banków centralnych krajów strefy euro; a 6 to członkowie Zarządu EBC). Prezeską Rady Prezesów od 2019 r. jest Christine Lagarde., 7. Europejski Trybunał Obrachunkowy. Grafika przedstawia Logo Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. W centralnej jego części znajduje się otwarta książka, na niej widnieje okrąg stworzony z dwunastu żółtych gwiazd. Na górze znajduje się napis CURIA RATINNUM, poniżej książki półokrągły wieniec z dwóch gałęzi. Zdjęcie przedstawia duży, wielopiętrowy budynek, przed którym stoją liczne maszty z powiewającymi na nich flagami państw członkowskich UE. Siedziba ETO
siedziba: Luksemburg
skład: 27 rewidentów, 8. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich. Grafika przedstawia logo Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich. Na okrągłym, błękitnym tle widnieje duża strzałka skierowana w prawą stronę, w którą wpisana jest strzałka skierowana w lewą stronę. Źródło: domena publiczna. Zdjęcie przedstawia dojrzałą kobietę w garsonce. Kobieta ma blond włosy sięgające ramion. Lekko się uśmiecha. Emily O’Reilly
siedziba: Strasburg
Od 2014 r. na stanowisku tym zasiada wybierana na kolejne kadencje Emily O’Reilly., 9. Europejski Komitet Regionów. Grafika przedstawia logo Europejski Komitet Regionów. W centralnej części znajduje się logo UE otoczone szarymi liniami. Źródło: domena publiczna. Zdjęcie przedstawia duży, szklany budynek, w którym odbija się inny, stojący naprzeciw niego budynek. Budynek Jacques'a Delorsa, siedziba EKR i EKES
siedziba: Bruksela
skład: 350 członków, 10. Europejski Komitet Ekonomiczno‑Społeczny. Grafika przedstawia logo Europejskiego Komitetu Ekonomiczno‑Społecznego. W centralnej części znajduje się logo UE otoczone z lewej strony trzema szarymi liniami w półkolu. Źródło: domena publiczna. Zdjęcie przedstawia duży, szklany budynek, w którym odbija się inny, stojący naprzeciw niego budynek. Jacques'a Delorsa, siedziba EKR i EKES
siedziba: Bruksela
skład: 350 członków, 11. Europejski Bank Inwestycyjny. Grafika przedstawia trzy pionowe, szerokie linie. Pierwsza i trzecia linia jest szara, druga granatowa. Źródło: domena publiczna. Zdjęcie przedstawia duży, szklany budynek, którego bryła jest nieregularna. EBI
siedziba: Luksemburg
skład: Rada Gubernatorów EBI składa się z ministrów finansów państw członkowskich, a w skład Rady Dyrektorów EBI wchodzi po jednym przedstawicielu każdego państwa członkowskiego oraz jedna osoba wyznaczona przez Komisję Europejską., 12. Europejski Inspektor Ochrony Danych. Grafika przedstawia logo Europejskiego Inspektora Ochrony Danych. Nad flagą UE unosi się falująca płaszczyzna złożona z kodu zero‑jedynkowego. Zdjęcie przedstawia dojrzałego mężczyznę w garniturze, koszuli i krawacie. Mężczyzna jest lekko łysiejący, nosi okulary. Wojciech Wiewiórkowski
siedziba: Bruksela
Od 2019 r. na stanowisku tym zasiada Wojciech Wiewiórkowski.

Dania, Irlandia i Wielka Brytania: (tu wybierz) 1. 2007, 2. 1981, 3. 1951, 4. 2013, 5. 2004, 6. 1973, 7. 1995, 8. 1986
Grecja: (tu wybierz) 1. 2007, 2. 1981, 3. 1951, 4. 2013, 5. 2004, 6. 1973, 7. 1995, 8. 1986
Hiszpania, Portugalia: (tu wybierz) 1. 2007, 2. 1981, 3. 1951, 4. 2013, 5. 2004, 6. 1973, 7. 1995, 8. 1986
Austria, Finlandia i Szwecja: (tu wybierz) 1. 2007, 2. 1981, 3. 1951, 4. 2013, 5. 2004, 6. 1973, 7. 1995, 8. 1986
Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry: (tu wybierz) 1. 2007, 2. 1981, 3. 1951, 4. 2013, 5. 2004, 6. 1973, 7. 1995, 8. 1986
Bułgaria, Rumunia: (tu wybierz) 1. 2007, 2. 1981, 3. 1951, 4. 2013, 5. 2004, 6. 1973, 7. 1995, 8. 1986
Chorwacja: (tu wybierz) 1. 2007, 2. 1981, 3. 1951, 4. 2013, 5. 2004, 6. 1973, 7. 1995, 8. 1986
Podsumowanie
Proces integracji europejskiej wyrasta ze wspólnych korzeni historycznych i kulturowych państw Europy, które przez stulecia - mimo bliskości - częściej rywalizowały i prowadziły wojny, niż współpracowały. Tragiczne doświadczenia II wojny światowej unaoczniły konieczność przełamania tej logiki konfliktu i stworzenia mechanizmów, które uczynią współpracę bardziej opłacalną niż rywalizację. Początkowo to właśnie gospodarka stała się płaszczyzną integracji - miała budować wzajemne powiązania interesów i pokazać, że współdziałanie przynosi realne korzyści. Z czasem jednak projekt ten znacząco się rozwinął, obejmując także sferę polityczną i społeczną, a Unia Europejska zaczęła oddziaływać na państwa członkowskie w sposób coraz bardziej intensywny, wykraczający poza ich indywidualne możliwości działania. W efekcie stała się jednym z najważniejszych podmiotów współczesnego świata, zdolnym nie tylko do utrzymania pokoju w Europie, lecz także do wspólnego konkurowania i współdziałania na arenie międzynarodowej.
Słownik
dorobek prawny Unii Europejskiej); jest to zbiór zasad prawnych obowiązujących w UE
zwykle dotyczą tych dziedzin, w których następuje ujednolicanie prawa państw będących członkami UE, i obowiązują we wszystkich krajach UE; mają tę samą rangę w Polsce, co ustawy krajowe; nie wymagają implementowania (wdrożenia) do prawa krajowego
nie ujednolicają, ale harmonizują prawo państw członkowskich, pozwalając na swobodę w ich wdrażaniu i wymagają aktu prawa krajowego do ich wdrożenia
poprzedzają zazwyczaj wydanie aktu ustawodawczego, mając na celu przygotowanie danego państwa do jego przyjęcia; najczęściej stosowane przez Komisję Europejską, Radę UE i Europejski Bank Centralny
często poprzedzają wydanie aktów ustawodawczych (rozporządzeń lub dyrektyw); zawierają stanowisko lub ocenę danej sprawy
