Czy należy pogłębiać i poszerzać integrację europejską?
Wyjaśnisz pojęcia poszerzania i pogłębiania w kontekście funkcjonowania Unii Europejskiej.
Przeanalizujesz etapy integracji europejskiej w odniesieniu do procesów poszerzania i pogłębiania współpracy między państwami.
Ocenisz znaczenie procesów poszerzania i pogłębiania integracji dla funkcjonowania Unii Europejskiej.
Rozważ, czy rozwój Unii Europejskiej powinien polegać na przyjmowaniu nowych państw, czy na pogłębianiu współpracy między już istniejącymi członkami.
Poszerzać czy pogłębiać - w jakim kierunku powinna iść Unia Europejska?
Poszerzanie integracji oznacza obejmowanie jej zakresem kolejnych państw członkowskich. Unia Europejska pozostaje otwarta na rozwój w tej kwestii i dokłada wielu starań, by państwa, które chcą przyłączyć się do ugrupowania, były gotowe do przyjęcia wyzwań z tym związanych, przede wszystkim w aspekcie ekonomicznym. W ten sposób potencjał gospodarczy ugrupowania stale wzrasta. Traktat akcesyjny, czyli umowa międzynarodowa, jaką państwo podpisuje, przystępując do Unii Europejskiej, to zawsze niezwykle skomplikowany dokument, obejmujący niemal wszystkie istotne dziedziny funkcjonowania państwa. Jego podpisanie poprzedzają często wieloletnie negocjacje. W ich trakcie przedstawiciele państwa kandydującego i Unii Europejskiej poszukują optymalnych rozwiązań, które pozwolą trwale i korzystnie dla obu stron związać się pod względem gospodarczym, społecznym i politycznym.
Pogłębianie integracji to wszystkie działania, które państwa członkowskie podejmują w celu dalszego zacieśniania współpracy w różnych obszarach. Najskuteczniejszą metodą pogłębiania integracji jest negocjowanie i podpisywanie kolejnych traktatów europejskich, które zobowiązują państwa do podejmowania określonych działań.
Niemcy, Francja, Belgia, Holandia (Niderlandy), Luksemburg, Włochy , 18.4.1951 Zdjęcie przedstawia grupę ośmiu mężczyzn stojących obok siebie. Mężczyźni są dojrzali, ubrani w eleganckie garnitury, rozmawiają ze sobą. Pogłębianie integracji –
traktat paryski Celem podpisanego w Paryżu Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali było stworzenie współzależności na rynku węgla i stali, tak aby jedno państwo członkowskie nie mogło mobilizować sił zbrojnych bez wiedzy pozostałych państw członkowskich (ówcześnie były to strategiczne surowce potrzebne do prowadzenia wojny).Czytaj więcej...
Osiągnięto to poprzez poddanie sektorów węgla i stali wspólnej ponadnarodowej kontroli. Jednocześnie dzięki współpracy, a nie wzajemnie wyniszczającej rywalizacji, udało się w tych dziedzinach gospodarki osiągnąć lepsze rezultaty w porównaniu do tych, które mogliby członkowie osiągać samodzielnie. Było to szczególnie ważne w czasie powojennym, gdy konieczne jest szybkie odbudowanie zniszczonej wojną gospodarki. Dzięki traktatowi paryskiemu osiągnięto więc złagodzenie braku wzajemnego zaufania pomiędzy państwami członkowskimi i pozytywny wpływ na ich rozwój gospodarczy. Oparty na tzw. planie Schumana traktat zawarto na 50 lat, wygasł on w 2002 r., jednak do tego czasu wszystkie jego kompetencje przejęły pozostałe Wspólnoty i Unia Europejska.
traktaty rzymskie , 8.4.1965 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Pogłębianie integracji –
traktat fuzyjny , 1973 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Rozszerzanie integracji
Dania, Irlandia, Wielka Brytania , 1981 Zdjęcie przedstawia powiewające na wietrze flagi Unii Europejskiej i Grecji, umieszczone obok siebie Rozszerzanie integracji
Grecja Współpraca Grecji z UE rozpoczęła się jeszcze na początku lat 60. XX wieku podpisaniem umowy stowarzyszeniowej.
Grecja była wtedy jednak za słabo rozwinięta gospodarczo, by móc w pełni uczestniczyć w integracji. Z końcem lat 60. Grecja pogrążyła się w dyktaturze wojskowej i dalsza integracja i pomoc finansowa zostały zawieszone.Czytaj więcej...
Motywacją Unii Europejskiej do przyjęcia Grecji w poczet członków była chęć rozszerzenia integracji na obszar basenu Morza Śródziemnego, co miało zwiększyć stabilność demokracji w pozostałych państwach europejskich. Przyłączenie Grecji popierała Francja, której zależało na zapewnieniu pokoju na Bałkanach, oraz Niemcy, dla których Grecja była atrakcyjnym partnerem handlowym.
Hiszpania, Portugalia , 17.2.1986 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Pogłębianie integracji
Jednolity Akt Europejski , 1990 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Rozszerzanie integracji
Zjednoczenie Niemiec , 7.2.1992 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Pogłębianie integracji –
traktat z Maastricht , 1995 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Rozszerzanie integracji
Austria, Finlandia, Szwecja , 2.10.1997 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Pogłębianie integracji –
traktat amsterdamski , 26.2.2001 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Pogłębianie integracji –
traktat nicejski , 2004 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Rozszerzanie integracji
Polska, Węgry, Czechy, Słowacja, Słowenia, Litwa, Łotwa, Estonia, Cypr, Malta , 2007 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Rozszerzanie integracji
Bułgaria, Rumunia , 13.12.2007 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Pogłębianie integracji –
traktat lizboński , 2013 Opis WCAG ilustracji przy wydarzeniu Rozszerzanie integracji
Chorwacja
1. Poszerzanie, 2. terytorialny, 3. instytucji, 4. instytucje, 5. członków, 6. formalny, 7. współzawodnictwa, 8. głowy państw, 9. Pogłębianie, 10. współpracy integracji to proces obejmujący wszelkie działania podejmowane przez unijne 1. Poszerzanie, 2. terytorialny, 3. instytucji, 4. instytucje, 5. członków, 6. formalny, 7. współzawodnictwa, 8. głowy państw, 9. Pogłębianie, 10. współpracy i organy z zamiarem prawnego usankcjonowania na poziomie Unii Europejskiej coraz większej liczby aspektów funkcjonowania państw członkowskich i ich 1. Poszerzanie, 2. terytorialny, 3. instytucji, 4. instytucje, 5. członków, 6. formalny, 7. współzawodnictwa, 8. głowy państw, 9. Pogłębianie, 10. współpracy.
Państwa kandydujące i aspirujące
Pięć państw ma współcześnie status kandydata na członka UE i prowadzi negocjacje akcesyjne. Są to: Turcja, Serbia, Czarnogóra, Macedonia Północna oraz Albania. Perspektywa członkostwa tych krajów w UE jest jednak odległa, gdyż wiąże się z koniecznością przeprowadzenia przez nie wielu reform wewnętrznych, w celu spełnienia kryteriów członkostwa w Unii, a także w związku z zakończeniem negocjacji traktatów akcesyjnych oraz ich ratyfikacją przez wszystkie państwa należące do organizacji.
Odrębną kategorię tworzą państwa, które nie są oficjalnymi kandydatami na członków Unii, ale aspirują do integracji z tą organizacją. Możemy wymienić tu Bośnię i Hercegowinę, Kosowo, Ukrainę oraz Gruzję. Sytuacja polityczna każdego z tych państw jest odmienna.
Ukraina miała podpisać umowę stowarzyszeniową z UE podczas szczytu Partnerstwa Wschodniego w Wilnie, ostatecznie zrealizowała ten proces w 2014 roku, po wydarzeniach Euromajdanu i zmianie władzy. Od 2014 roku Rosja okupuje Krym oraz część terytoriów wschodniej Ukrainy, a od 2022 roku prowadzi pełnoskalową wojnę przeciwko temu państwu. W czerwcu 2022 r. Ukraina uzyskała status państwa kandydującego do UE, co oznacza formalne rozpoczęcie długotrwałego procesu akcesyjnego.
Poważnym problemem jest również sytuacja innego z kandydatów – Turcji. Wprawdzie od 1999 r. ma ona status kraju kandydującego do UE, a negocjacje rozpoczęły się w 2005 r., jednak wydaje się, że do ich zakończenia jeszcze daleko. Nierozwiązany pozostaje konflikt cypryjski: Turcy okupują od 1974 r. północną część wyspy, odpowiadają też za czystki etniczne i przesiedlenia cypryjskich Greków. Tymczasem zarówno Republika Cypru, jak i Grecja są państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Stosunki między UE a Turcją uległy pogorszeniu w ostatnich latach, zwłaszcza w związku z polityką prezydenta Recepa Tayyipa Erdoğana i funkcjonowania tamtejszego systemu politycznego. Krytyka ze strony instytucji unijnych dotyczy przede wszystkim ograniczania wolności mediów, osłabienia niezależności sądownictwa, działań podjętych po nieudanej próbie zamachu stanu w 2016 roku oraz problemów z przestrzeganiem zasad państwa prawa i praw człowieka. W konsekwencji negocjacje akcesyjne Turcji z UE pozostają w stanie faktycznego impasu.
Kosowo pozostaje jednym z najbardziej złożonych przypadków w kontekście rozszerzenia Unii Europejskiej. Po jednostronnym ogłoszeniu niepodległości w 2008 roku zostało uznane przez większość państw UE, jednak pięć z nich (Hiszpania, Grecja, Rumunia, Słowacja i Cypr) nadal nie uznaje jego suwerenności, co utrudnia jednoznaczne określenie jego perspektywy członkostwa. Jednocześnie kluczowym warunkiem dalszego zbliżenia z UE pozostaje normalizacja stosunków z Serbią, prowadzona przy mediacji Brukseli. Kosowo jest dziś formalnie „potencjalnym kandydatem”, ale jego integracja z UE zależy zarówno od reform wewnętrznych jak i od uregulowania sytuacji międzynarodowej.
Zwróć uwagę na flagę po lewej stronie. Wyjaśnij jej symbolikę.
Państwa Bałkanów Zachodnich potencjalnie najbliżej przystąpienia do UE
Niemal rok temu Komisja Europejska opublikowała dokument strategiczny w sprawie rozszerzenia, w którym podaje rok 2025 jako przybliżoną datę przystąpienia Serbii i Czarnogóry do UE. Innymi krajami kandydującymi są Albania i Republika Macedonii Północnej. Bośnia i Hercegowina oraz Kosowo (nie wszystkie kraje UE uznają jego niepodległość) uważane są za potencjalnych kandydatów. (...)
„Stabilność, dobrobyt i pokój na kontynencie można zapewnić tylko wtedy, gdy my, Unia Europejska, poprzemy te konkretne kraje, by sprostały różnym wyzwaniom strukturalnym i pokonały różne lokalne problemy” - powiedział sprawozdawca do spraw Serbii, niemiecki eurodeputowany David McAllister (Europejska Partia Ludowa).
Natomiast pochodzący z Wielkiej Brytanii sprawozdawca ds. Czarnogóry Charles Tannock (Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy) podkreślił, że „rok 2025 jest dość oddalony, ale nie możemy ignorować rosnącego sceptycyzmu w niektórych częściach UE wobec wszystkich przyszłych rozszerzeń, ze szczególnym niepokojem w kwestii korupcji i zorganizowanej przestępczości.
/Źródło: M. Kicka, Państwa Bałkanów Zachodnich potencjalnie najbliżej przystąpienia do UE, kurier.pap.pl [online, dostęp: 17.09.2019]./
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.
Unia Europejska od Maastricht do Lizbony. Polityczne aspekty aktywnościDecyzja o rozpoczęciu z końcem marca 1998 r. negocjacji akcesyjnych z sześcioma państwami kandydującymi do Unii Europejskiej, podjęta została przez Radę Europejską na posiedzeniu w Luksemburgu 12 grudnia 1997 r. Były to trudne negocjacje. W dniu 31 marca 1998 r. odbyły się konferencje międzyrządowe z każdym z tych państw na szczeblu ministerialnym, podczas których przedstawiciele państw kandydujących przedstawili swoje cele strategiczne oraz aspiracje polityczne, ekonomiczne i społeczno‑kulturalne, związane z członkostwem w Unii. Przewodniczący Rady Unii Europejskiej ds. Ogólnych, minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Robin Cook, przypomniał ze swej strony zasady, jakimi kieruje się Unia przyjmując nowych członków. Mówił o konieczności akceptacji przez państwa kandydujące pełnego acquis communautaire, o potrzebie wykazania się zdolnością do jego wprowadzenia w życie, o gotowości dostosowania ich polityki zagranicznej do Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB). Stwierdził, że postęp w negocjacjach akcesyjnych każdego kraju zależał będzie tylko od jego sytuacji. Podkreślił, że negocjacje nie powinny spowodować osłabienia struktury instytucjonalnej Unii Europejskiej ani jej możliwości działania.
Źródło: Stanisław Parzymies, Unia Europejska od Maastricht do Lizbony. Polityczne aspekty aktywności, Warszawa 2012, s. 96.
Podsumowanie
Współczesna integracja europejska rozwija się równolegle w dwóch wymiarach: poszerzania oraz pogłębiania. Poszerzanie wzmacnia stabilność i bezpieczeństwo Europy, ale jednocześnie zwiększa jej wewnętrzne zróżnicowanie, co utrudnia podejmowanie decyzji. Pogłębianie integracji - widoczne m.in. w rozwoju wspólnego rynku, polityk sektorowych czy współpracy w obszarze bezpieczeństwa - pozwala Unii skuteczniej reagować na wyzwania globalne, lecz rodzi pytania o zakres suwerenności państw członkowskich. W warunkach współczesnych kryzysów, takich jak wojna w Ukrainie, napięcia geopolityczne czy transformacja gospodarcza i klimatyczna, Unia Europejska staje przed koniecznością znalezienia równowagi między efektywnością działania a poszanowaniem różnorodności państw. To właśnie napięcie między poszerzaniem a pogłębianiem integracji wyznacza dziś kierunki jej dalszego rozwoju i decyduje o jej roli w świecie.
Wybierz dowolny wpis z osi czasu i stwórz „zbliżenie” na ten moment – oś czasu ilustrującą wydarzenia bezpośrednio poprzedzające lub następujące po wybranym przez ciebie momencie.
Zapoznaj się z tekstem źródłowym i wykonaj polecenie.
Słownik
przyjmowanie do ugrupowania integracyjnego kolejnych państw członkowskich
zacieśnianie współpracy pomiędzy państwami członkowskimi i obejmowanie współpracą kolejnych obszarów
zdolność państwa lub regionu do rozwoju ekonomicznego, na którą składają się m.in. aktywność zawodowa mieszkańców i poziom ich dochodów, lokalny rynek pracy, poziom i rodzaj przedsiębiorczości, napływ zagranicznego kapitału, jak również stan środowiska naturalnego