Rosyjscy twórcy neoklasycyzmu: Strawiński, Prokofiew, Szostakowicz.
Intro
Budynki przy Placu Czerwonym, Moskwa.
Moje wolności kończą się tam, gdzie zaczyna się zakaz. Ale to właśnie w granicach zakazu zaczyna się moja wolność twórcza”.
Igor Strawiński. Poetyka muzyczna. Harvard University Press 1942.
Strawiński, wypowiadając te słowa w czasie wykładów harvardzkich, nie odnosił się wprost do polityki- lecz jego myśl w niezwykle trafny sposób oddaje istotę neoklasycyzmu. Gdy pierwsza połowa XX wieku przyniosła Rosji upadek monarchii, rewolucję, emigrację artystów i późniejszą dominację systemu radzieckiego, dawny porządek świata runął. A jednak właśnie wtedy muzyka Strawińskiego, Prokofiewa i Szostakowicza zwróciła się ku formom, które kojarzą się z ładem, równowagą i intelektualną dyscypliną.
Neoklasycyzm w muzyce pierwszej połowy XX wieku był jednym z najbardziej wyrazistych zwrotów estetycznych epoki- powrotem do dawnych form, przejrzystości faktury i równowagi między emocją a intelektem. W twórczości Igora Strawińskiego, Sergiusza Prokofiewa i Dmitrija Szostakowicza prąd ten przybrał różne odcienie, od ironicznej stylizacji po dramatyczny komentarz do współczesności. Rozumienie tych odmiennych postaw pozwala lepiej uchwycić różnorodność rosyjsko‑radzieckiego modernizmu muzycznego.