Przemiany społeczne i kulturowe w II połowie XX wieku

Scenariusz lekcji realizowanej z wykorzystaniem modułowego e‑podręcznika opracowany w ramach projektu „Pilotażowe wdrożenie modułowych e‑podręczników oraz opracowanie założeń do zaawansowanych technologicznie e‑materiałów wspierających nowoczesne metody nauczania i uczenia się”

Imię i nazwisko autora: Anna Zacharzyńska

Etap edukacyjny i klasa: szkoła podstawowa - klasa VIII

Przedmiot: historia

Czas potrzebny na realizację lekcji: 45 min.

Lekcja poświęcona jest przemianom społecznym i kulturowym, które zaszły
w II połowie XX wieku. Jej celem jest ukazanie wpływu tych zmian na codzienne życie ludzi. Uczniowie, pracując w parach, analizują teksty źródłowe i materiały ikonograficzne z modułowego e‑podręcznika. Efekty swojej pracy przedstawią
w formie mapy myśli. Dzięki temu uczniowie zidentyfikują kluczowe obszary przemian oraz zrozumieją ich znaczenie dla współczesności.
Na zakończenie uczniowie pisemnie odpowiedzą na pytanie utrwalające kluczowe informacje: wymień 5 zmian, które według ciebie miały wpływ na losy świata, i uzasadnij swój wybór. 

Ewaluacja – uczniowie odpowiadają na pytania: Co was zaskoczyło?,
Co dziś wygląda podobnie?, karta samooceny.

Tematy modułów z e‑podręcznika, w oparciu o które prowadzona jest lekcja:

Podzieleni „żelazną kurtyną” i „zimną wojną” – Przemiany polityczne, gospodarcze i kulturowe po II wojnie światowej – moduł wprowadzający.
Temat:  Przemiany polityczne, gospodarcze i kulturowe po II wojnie światowej. Podsumowanie.

Cel ogólny lekcji:

Dowiesz się, jakie zmiany społeczne i kulturowe nastąpiły w II połowie XX wieku i jak wpłynęły na życie codzienne ludzi.

Cele operacyjne w sferze kognitywnej zgodnie z taksonomią Blooma

1. Z zakresu pamiętania informacji (przywoływanie istotnych informacji). Uczeń: 

• wymienia kluczowe wydarzenia społeczne i kulturowe po II wojnie światowej;

• identyfikuje postacie historyczne związane z przemianami społecznymi;

• wskazuje daty ważnych reform społecznych i kulturowych. 

2. z zakresu rozumienia informacji (wyjaśnienie istotnych informacji). Uczeń:

• wyjaśnia, na czym polegały zmiany obyczajowe w latach 60. i 70.;

• interpretuje znaczenie rewolucji technologicznej dla życia codziennego;

• porównuje sytuację społeczną przed i po II wojnie światowej.

3. Z zakresu zastosowania informacji (rozwiązywanie problemów o zamkniętej strukturze, o jednoznacznym rozwiązaniu).
   Uczeń:

• wykorzystuje zdobytą wiedzę do analizy materiałów ikonograficznych;

• stosuje pojęcia historyczne w opisie współczesnych zjawisk;

• wskazuje przykłady wpływu tych przemian na życie codzienne.

4. Z zakresu analizowania, oceniania i tworzenia informacji (rozwiązywanie problemów o otwartej strukturze, tworzenie własnych rozwiązań zadanych problemów, ocena dotycząca wartości idei lub materiałów). Uczeń:

• tworzy mapę myśli przedstawiającą skutki przemian społecznych;

• formułuje własne opinie na temat skutków rewolucji obyczajowej;

• ocenia wpływ przemian społecznych na współczesne społeczeństwo;

• argumentuje, które zmiany były najważniejsze dla rozwoju społeczeństwa.

Sposób realizacji zaplanowanych celów przez nauczyciela:

Nauczyciel wspólnie z uczniami usytuowuje omawiany temat na osi czasu. Informuje, że uczniowie podczas zajęć będą badać zmiany, jakie zaszły w życiu codziennym ludzi w II połowie XX wieku. Podczas lekcji uczniowie pracują metodą pracy w parach, nauczyciel przydziela uczniom zadania.
Uczniowie prezentują efekty swojej pracy na forum klasy, tworząc wspólna mapę myśli. Na podsumowanie uczniowie pisemnie odpowiedzą na pytanie: Wymień zmiany, które według ciebie miały największy wpływ na losy świata, i uzasadnij swój wybór. Ewaluacja – uczniowie odpowiadają na pytania: Co was zaskoczyło?, Co dziś wygląda podobnie?; wykonują krótką kartę samooceny, która sprawdza stopień zrozumienia tematu.

Przygotowanie nauczyciela

• Zapoznanie się z materiałem na platformie ZPE, dostosowanie materiału informacyjnego modułowego e‑podręcznika do potrzeb uczniów.

• Przygotowanie pytań dla każdej pary.

• Przygotowanie mapy myśli, która będzie uzupełniana podczas lekcji.

•  Wyszukanie utworów muzycznych z omawianego okresu historycznego np. zespołu The Beatles.

• Przygotowanie sali do pracy w parach.

Co zrobić, aby lekcja była dostępna dla wszystkich uczniów?

• Dostosowanie treści z modułowego e‑podręcznika do możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

• Wsparcie ze strony nauczyciela.

• Proste i krótkie pytania.

• Materiały w wersji dostosowanej do uczniów SPE.

Przygotowanie uczniów

Uczniowie przypominają sobie informacje, które będą stanowić tło historyczne omawianej lekcji:

• Kiedy zakończyła się II wojna światowa i jakie były jej skutki wojny dla świata?

• Podział świata na blok wschodni i zachodni, zimna wojna.

Przedstawiony w punktach przebieg lekcji, uwzględniający podział na działania wykonywane przez nauczyciela i uczniów.

Faza wprowadzająca

Faza realizacyjna

Faza podsumowująca

Propozycja działań dla uczniów, które mają na celu integrację i utrwalenie zdobytej wiedzy.

Nauczyciel zadaje pytania podsumowujące: Co was zaskoczyło?,
Co dziś wygląda podobnie?
Uczniowie odpowiadają, porównują z dzisiejszym życiem ludzi.
Oglądają wspólnie fragment utworu muzycznego z omawianego okresu
np. The Beatles.

Propozycja ewaluacji lekcji i stopnia realizacji zaplanowanych celów edukacyjnych

Karta samooceny. Uczniowie uzupełniają kartę samooceny, oceniając swoje zaangażowanie i przyswojenie wiedzy.

Linki do wykorzystanych stron z modułowego e‑podręcznika:

Przemiany polityczne, gospodarcze i kulturowe po II wojnie światowej. Podsumowanie

Materiały na ZPE:

Zmiany kulturowe i społeczne po II wojnie światowej

Inne niezbędne środki i pomoce dydaktyczne

• karton A1,

• flamastry.