Polska pod okupacją
Powtórka z historii. Polska pod okupacją.
Odwołując się do ustaleń teherańskich i jałtańskich w kwestii Polski, oceń, czy koncepcja „kapitału krwi” w realistyczny sposób uwzględniała międzynarodowe uwarunkowania.
Pułapka 1944Nadal realizowaliśmy naszkicowaną przez generała Sikorskiego koncepcję „kapitału krwi”, zakładająca, że po pokonaniu Niemiec państwa koalicji antyhitlerowskiej wynagrodzone zostaną w proporcji do wysiłku włożonego w wojnę, mierzonego poniesionymi ofiarami. Polacy starali się więc wzmożonym wysiłkiem i spektakularną ofiarnością (…) przekonać sojuszników, że ich oskarżenia o wycofywanie się Polski z walki z Niemcami są bezpodstawne. Do tych samych argumentów odwoływali się także inicjatorzy powstania w Warszawie. Krańcowe poświęcenie okazane w walce z Niemcami miało wzruszyć zachodnią opinię publiczną i skłonić zachodnie rządy, żeby jakoś wzięły nas w obronę przed Sowietami.
Źródło: R. Ziemkiewicz, Pułapka 1944, dostępny w internecie: fakty.interia.pl [dostęp 16.06.2020].
Wyjaśnij, dlaczego zawarcie okładu z ZSRS wzbudziło sprzeciw części Rządu RP.
Źródło 1.
Układ Sikorski-Majski, 30 lipca 1941 roku (fragment)Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad oświadcza swą zgodę na tworzenie na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Rad Armii Polskiej, której dowódca będzie mianowany przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej w porozumieniu z rządem Związku Socjalistycznych Republik Rad. (…) Z chwilą przywrócenia stosunków dyplomatycznych rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad udzieli amnestii wszystkim obywatelom polskim, którzy są obecnie pozbawieni swobody na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Rad bądź jako jeńcy wojenni, bądź z innych odpowiednich powodów.
Źródło: Układ Sikorski-Majski, 30 lipca 1941 roku (fragment). Cytat za: Artykuł dostępny na wikipedia.org.
Źródło 2.
Minister August Zaleski w sprawie układu z ZSRRSkonstruowany projekt układu nie daje Polsce „żadnych zysków”; to, co wyglądać może na zysk – zgoda Rosji na unieważnienie traktatów, zawartych z Hitlerem – zyskiem wcale nie jest, gdyż już sam wybuch wojny niemiecko‑sowieckiej traktaty te przekreślił; Rosja mówi o Polsce niepodległej „w granicach etnograficznych” - jest to wyraźna próba powrotu do roku 1920, do sytuacji sprzed zwycięstwa polskiego, powrotu do „koncepcji Curzona”.
Źródło: Minister August Zaleski w sprawie układu z ZSRR, [w:] W. Pobóg-Malinowski, Najnowsza historia polityczna Polski. Tom trzeci. 1939-1945, cz. 1, Gdańsk 1989, s. 191.
Udowodnij, że akceptacja sformułowania podkreślonego w źródle 1 mogła narazić premiera Sikorskiego na krytykę ze strony opozycji.
Podaj nazwę kategorii działań konspiracyjnych Polskiego Państwa Podziemnego, których przykład ukazano na fotografii.
Rozważ, czy walka żołnierzy podziemia niepodległościowego po 1945 r. miała sens, podając po jednym argumencie i kontrargumencie.
Raport ppłk. Władysława Liniarskiego, 1945 rokNKWD z całą pasją wściekłości przeprowadza aresztowania dowódców AK. Bada w bestialski sposób, bije drutem kolczastym, kłuje szpilki za paznokcie, łamie żebra i wszystkich wywozi do Rosji. Za linią Curzona NKWD organizuje obławy na Polaków i morduje ich na miejscu bądź wywozi mężczyzn i kobiety zdolnych do pracy lub wojska. Siłą wyrzucają rodziny polskie na zachód poza linię Curzona. (…) Krwawa okupacja sowiecka bestialstwem przewyższyła niemiecką. Aresztowania w każdej wsi, mordy, gwałcenie dziewcząt, grabież. Aresztowanych dziesiątki tysięcy; wywożą w nieznanym kierunku na amerykańskich samochodach lub torturują nagich w lochach z wodą.
Źródło: Raport ppłk. Władysława Liniarskiego, 1945 rok, [w:] A. Gella, Zagłada Drugiej Rzeczypospolitej 1945–1947, Warszawa 1998, s. 91–95.
