R1JQAN5MUGOB4
Fotograf robiący zdjęcie miasta z wieżowca

I_P_W05_M03 Fotografia cyfrowa

Źródło pixabay.com; Licencja CC0

W tym e‑materiale poznamy podstawowe informacje związane z fotografią cyfrową, które – być może – pozwolą ci następnym razem nie tylko uchwycić moment, ale i świadomie zastosować konkretne ustawienia czy parametry.

Polecenie 1

Zapoznaj się z animacją i wykonaj ćwiczenia.

R1RpwDEbaSnch
Film opisujący światło, kompozycję i moment w fotografii.
Ćwiczenie 1

Wykonaj zdjęcia, wykorzystując różne sposoby oświetlenia.

Ćwiczenie 2

Poszukaj przykładu fotografii, która stanowi przykład uchwycenia chwili.

Podsumowanie

Światło

Fotografia to słowo z języka greckiego – oznacza „rysowanie światłem”. Światło dzielimy na naturalne (słoneczne) i sztuczne. Często najlepszy rezultat osiągamy, stosując jednocześnie oba rodzaje oświetlenia.

Ponadto wyróżniamy rodzaje światła ze względu na ich kierunek. Mamy więc światło:

  • przednie (płaskie), gdzie źródło światła znajduje się bezpośrednio przed obiektem, w wyniku czego cienie są ograniczone, a ekspozycja zbliżona na całym obiekcie,

  • tylne (kontrowe), które poprzez oświetlenie obiektu od tyłu podkreśla jego kontur, a przy dużym natężeniu światła pozostawia widoczny jedynie zarys sylwetki,

  • boczne, a więc padające z boku, dzięki czemu wyraźne stają się oświetlone oraz zacienione fragmenty kompozycji.

Oprócz tego mamy również światło punktowe, czyli twarde (bezpośrednie), które charakteryzuje się wyrazistymi cieniami i mocnym kontrastem. Wyróżniamy także światło miękkie (odbite), które dzięki padaniu na obiekt z wielu stron, daje wrażenie delikatniejszego przejścia między strefami jasnymi i ciemnymi.

Polecenie 2

Poszukaj informacji w internecie  czym są złote godziny. Zebrane informacje wpisz w polu tekstowym poniżej.

ROQ8VR6MXJCLT
Tu wpisz zebrane informacje na temat złotej godziny.
Stanisław Szaley VIII. Pora roku i dnia

W lecie, od maja do końca sierpnia, można robić zdjęcia migawkowe od godziny 9 rano do 5 po południu; w jesieni, zimie i wczesną wiosną, to jest od września do końca kwietnia, tylko od 12 do 2 w południe, a i to wyłącznie w jasne dnie. Bardzo dobre zdjęcia migawkowe można robić na śniegu w słoneczny dzień, np. na ślizgawce. Wogóle [sic!] działanie światła na płytę emulsyjną jest o wiele słabsze w zimie, aniżeli w lecie. Najgorszemi pod względem natężenia światła są w naszym klimacie listopad i grudzień. Powiedzieliśmy wyżej, że w lecie można fotografować migawkowo tylko do 5 po południu; powodem tego jest żółtość barwy promieni słonecznych w porze, poprzedzające zachód słońca; światło żółte działa słabo na płyty uczulone, jest nieaktyniczne.

CART1 Źródło: Stanisław Szaley, VIII. Pora roku i dnia, [w:] tegoż, Jak fotografować?, Warszawa 1930, s. 18–19, domena publiczna.
Polecenie 3

Zapoznaj się z tekstem powyżej. Czy współcześnie światło ma podobną wagę dla fotografii? Swoje uzasadnienie wpisz w pole tekstowe.

RKTO8XMBMZ3K4
Wpisz poniżej swoją notatkę.

Decydujący moment

Termin wprowadzony został przez Cartiera‑Bressona. Oznacza ułamek sekundy, w którym – dzięki szybkości i intuicji fotografa – możliwe jest uchwycenie na zdjęciu idealnego momentu.

Polecenie 4

Poszukaj przykładów fotografii, które – według ciebie – są realizacją założeń francuskiego fotografa.

Słownik

AE
AE

automatyczna ekspozycja, czyli automatyczne dobranie wartości ekspozycji do otaczających warunków

balans bieli (WB)
balans bieli (WB)

z ang. white balance, balansem kolorów nazywamy proces kompensacji kolorów obrazu dla temperatury barwowej oświetlenia, którym dysponujemy podczas wykonywania zdjęcia

bokeh
bokeh

rozmycie obiektów znajdujących się poza głębią ostrości

czułość
czułość

wskaźnik stopnia reagowania filmu fotograficznego na światło; odpowiednie dobranie filmu do fotografowanej sceny może być kluczowe w uzyskaniu pożądanego efektu; wiodącym standardem jest ISO; im wyższa wartość, tym film jest bardziej czuły na światło

histogram
histogram

wykres odzwierciedlający liczbę punktów o danej jasności w trzech kategoriach: czerń (lewa strona wykresu), szarość (środek) i biel (prawa strona); w prawidłowo wykonanym zdjęciu wykres powinien rosnąć od zera, osiągać szczytowy poziom w okolicy środka i opadać do zera po prawej stronie; odstępstwa od tego wskazania mogą być sygnałem o błędzie w oświetleniu lub o nieprawidłowych ustawieniach aparatu

kompozycja
kompozycja

układ elementów zestawionych ze sobą w taki sposób, aby tworzyły harmonijną całość

migawka
migawka

element obiektywu odpowiedzialny za precyzyjne odmierzanie czasu, przez jaki światło pada na materiał światłoczuły

niedoświetlenie
niedoświetlenie

fotografie wykonane w warunkach niewystarczającego oświetlenia są zbyt ciemne, pozbawione rzeczywistych kolorów, a zawarte na nich szczegóły zlewają się ze sobą i są niewidoczne dla odbiorcy

obiektyw
obiektyw

układ optyczny przenoszący obraz sceny do dalszej części urządzenia

perspektywa
perspektywa

sposób oddania trójwymiarowych obiektów i przestrzeni na płaszczyźnie

prześwietlenie
prześwietlenie

fotografie wykonane w warunkach nadmiaru światła mogą są zbyt jasne, pozbawione szczegółów i prawidłowego kontrastu barw

temperatura barwowa
temperatura barwowa

obiektywna miara wrażenia barwy określonego źródła światła, wyrażana w kelwinach, np. temperatura barwowa świecy 2000 K, światło dzienne 5200‑5500 K, cień 7000‑8000 K

zoom cyfrowy
zoom cyfrowy

przybliżenie fotografowanej sceny przy wykorzystaniu oprogramowania aparatu; korzystając z tej funkcji należy pamiętać, że uzyskany obraz jest jedynie powiększeniem tego już uchwyconego na matrycy, co może powodować, że fotografia będzie nieostra

zoom optyczny
zoom optyczny

możliwość przybliżania fotografowanej sceny przy pomocy przesunięcia soczewek obiektywu aparatu; to najlepsza dostępna metoda przybliżania, ponieważ gwarantuje zapis fotografii z pełnym wykorzystaniem potencjału matrycy