R1R2DQK95LKLQ
Futurystyczny obraz przedstawiający uporządkowane zbiory informacji jako wykres kolumnowy i siatkę punktów w przestrzeni.

I_R_W08_M12 Analiza dużych zbiorów danych cz. II

Źródło: Ilustracja wygenerowana za pomocą narzędzia Leonardo.ai. Opublikowana na licencji CC0 (Public Domain).

Grupowanie danych w tabelach przestawnych

W tabeli przestawnej część informacji jest automatycznie rozpoznawana przez arkusz kalkulacyjny, przez co łatwo możemy wyciągnąć potrzebne informacje, np. data – za pomocą polecenia Grupuj łatwo możemy wyróżnić miesiące, kwartały czy lata, których szukamy. Co jednak w przypadku, gdy tabela przestawna zawiera wartości, których program nie jest w stanie pogrupować automatycznie? W takim wypadku możemy ręcznie łączyć elementy znajdujące się w tabeli przestawnej w grupy, co zdecydowanie ułatwi pracę.

Przeanalizujmy poniższy arkusz z przykładowymi danymi:

R1CJRO6B9QM1Q
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Załóżmy, że jest to fragment zestawienia zawierającego ilości i wartości zamówień towarów z hurtowni, w podziale na uogólnione obszary geograficzne kraju w ciągu roku. W kolumnie Miasto znajduje się nazwa miasta, a w kolumnie Obszar znajduje się część miasta, do jakiej ma zostać dostarczony towar.

W tabeli przestawnejtabela przestawnatabeli przestawnej chcemy przedstawić dla każdego miasta liczbę oraz wartość zamówień dla każdego obszaru. Miasta Gdynia oraz Wrocław nadzorowane są przez pracownika o nazwisku Kowalski, a miasta Warszawa oraz Kraków przez pracownika o nazwisku Nowak. Chcemy, aby te informacje znalazły się w tabeli.

Pobierz dane:

R1GzFFnviQ9li

Przycisk do pobrania plików z przykładowymi danymi. Jeden plik w formacie ODS, drugi plik w formacie XLSX.

Plik ZIP o rozmiarze 10.20 KB w języku polskim

Przeanalizuj przykładowe rozwiązanie problemu w arkuszu kalkulacyjnym:

Microsoft Excel

Zbudujmy tabelę przestawną w następujący sposób:

  1. Kliknijmy dowolną komórkę obszaru danych i na karcie Wstawianie, w grupie poleceń Tabele, kliknijmy przycisk Tabela przestawna.

R1TS8QVOD4FC3
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Po sprawdzeniu poprawnego rozpoznania obszaru danych w wyświetlonym oknie dialogowym pozostawmy domyślne opcje bez zmian i wybierzmy przycisk OK.

RFX9AMQM5HQ7B
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Kliknijmy element Miasto i przesuńmy go na pole Wiersze w menu Pola tabeli przestawnej.

RQL8L3QAJNGQ9
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Obszar przeciągnijmy na pole Kolumny.

R1NV5XBTQDGXL
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Ilość przeciągnijmy na pole Wartości.

RUGKE2VHH3Q71
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Wartość przeciągnijmy i upuśćmy na ten sam obszar tabeli, w którym umieściliśmy element Ilość.

RF97JA2AVZRHN
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Utworzony element sigma Wartości przeciągnijmy z pola Kolumny do Wiersze.

R79NUURXN3VTQ
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RFR2BUPZK4V17
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zbudowana w ten sposób tabela przestawna nie spełnia jednak naszych oczekiwań. Chcielibyśmy zgrupowaćgrupowaniezgrupować dane dla miast Wrocław i Gdynia, gdyż będą one opracowywane przez tę samą grupę pracowników, nadzorowaną przez pana Kowalskiego.

Aby to wykonać:

  1. Zaznaczmy, przy wciśniętym klawiszu [Ctrl], komórki obejmujące nazwy miast, które chcemy zgrupować, czyli A5 oraz A14.

R11HVEH86HO45
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Kliknijmy prawym przyciskiem myszy w obszarze zaznaczenia i z menu kontekstowego myszy wybierzmy polecenie Grupuj.

R19U7R6SC8G2P
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Operację powtórzmy dla miast Kraków i Warszawa.

  2. Jeśli utworzyły się nam dla tej grupy sumy częściowe, to ukryjmy je, ponieważ w tym przypadku pogarszają czytelność tabeli przestawnej. Naciśnijmy prawym przyciskiem myszy na jedną z sum częściowych i odznaczmy opcję Suma częściowa Miasto2.

RX8XRQF78XQJV
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zmieńmy domyślny opis Grupa1 na nazwisko nadzorującego, czyli Kowalski.

R194BENL6HPXF
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zmieńmy domyślny opis Grupa2 na nazwisko nadzorującego, czyli Nowak.

R1VTJ1924BA6V
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zaznaczmy komórkę A5 i ze wstążki wybierzmy Analiza tabeli przestawnej. W obszarze Aktywne pole zmieńmy nazwę pola Miasto2 na Pracownik.

RFK7GMR1U4CG5
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R411KAPNN92NM
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tym samym pierwotny układ tabeli przestawnej został zmodyfikowany. Jeśli chcemy wyświetlić w tabeli tylko elementy dotyczące grupy obsługiwanej przez pracownika o nazwisku Kowalski, rozwińmy pole listy z komórki A4 i zostawmy zaznaczenie tylko przy opcji Kowalski.

R12CR3T9J3258
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1CKL8FFJB75C
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

2

LibreOffice Calc

Zbudujmy tabelę przestawną w następujący sposób:

  1. Kliknijmy dowolną komórkę obszaru danych i z menu głównego wybierzmy Wstaw, a następnie Tabela przestawna.

R1T665J5SADH7
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Po sprawdzeniu poprawnego rozpoznania obszaru danych w wyświetlonym oknie dialogowym pozostawmy domyślne opcje bez zmian i wybierzmy przycisk OK.

R835MDHT2F8VD
LibreOffice Calc
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. W oknie Układ tabeli przestawnej kliknijmy element Miasto i przesuńmy go na obszar Pola wierszy.

RE2XFC4RUULG5
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Obszar przeciągnijmy na obszar Pola kolumn.

R7PKBPBMC98ZX
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Ilość przeciągnijmy na obszar Pola danych.

R1T528RF23POM
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Element Wartość przeciągnijmy i upuśćmy na ten sam obszar tabeli, w którym umieściliśmy element Ilość.

RX6PU16VJMQRS
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Przenieśmy element Dane z obszaru Pola kolumn do Pola wierszy.

R1C4HUE76BBO2
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1UQ3575XOVAN
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tak prezentuje się stworzona przez nas tabela przestawna:

R1GMOQAO7MQ12
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Zbudowana w ten sposób tabela przestawna nie spełnia jednak naszych oczekiwań. Chcielibyśmy zgrupowaćgrupowaniezgrupować dane dla miast Wrocław i Gdynia, gdyż będą one opracowywane przez tę samą grupę pracowników, nadzorowaną przez pana Kowalskiego.

Aby to wykonać:

  1. Zaznaczmy, przy wciśniętym klawiszu [Ctrl], komórki obejmujące nazwy miast, które chcemy zgrupować, czyli A3 oraz A9.

R1RZ3BN3JCVJ6
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Z menu głównego wybieramy Dane, następnie Grupa i konspekt... i z rozwiniętej listy wybieramy Grupuj. Możemy też zamiennie użyć klawisza [F12].

R12HXSZO24O38
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Operację powtórzmy dla miast Kraków i Warszawa. Po stworzeniu grup, pamiętajmy o ponownym przeniesieniu pola Dane do obszaru Pola wierszy.

  2. Zmieńmy domyślny opis Grupuj1 na nazwisko nadzorującego, czyli Kowalski.

R1MC577TZP2M8
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zmieńmy domyślny opis Grupa2 na nazwisko nadzorującego, czyli Nowak.

RJS1RVODX8PGF
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
  1. Zaznaczmy komórkę A2 i w pasku formuły zmieńmy nazwę pola Miasto2 na Pracownik.

R1EO92DQK8QF6
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Tym samym pierwotny układ tabeli przestawnej został zmodyfikowany. Jeśli chcemy wyświetlić w tabeli tylko elementy dotyczące grupy obsługiwanej przez pracownika o nazwisku Kowalski, rozwińmy pole listy z komórki A2 i zostawmy zaznaczenie tylko przy opcji Kowalski.

R1AMR3VCEFBUJ
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1DZ62CKV7ODC
Źródło: Contentplus.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Słownik

grupowanie
grupowanie

łączenie danych w grupy wyróżniające się określoną cechą

tabela przestawna
tabela przestawna

zaawansowane narzędzie do tworzenia podsumowań, pozwalające wyświetlać porównania, wzorce i trendy wynikające z danych