Grafika przedstawia wzór strukturalny związku chemicznego – adrenaliny, zawierającego w swojej budowie grupę aminową oraz hydroksylową. W tle można zauważyć chaotycznie rozmieszczone wzory strukturalne i sumaryczne innych związków.
Grafika przedstawia wzór strukturalny związku chemicznego – adrenaliny, zawierającego w swojej budowie grupę aminową oraz hydroksylową. W tle można zauważyć chaotycznie rozmieszczone wzory strukturalne i sumaryczne innych związków.
Składniki organiczne
Wzór strukturalny adrenaliny, której cząsteczka zawiera grupę aminową oraz grupy hydroksylowe.
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
Sprawdź co umiesz
Ćwiczenie 1
R1GZ1VRFZOQGX
Na powierzchni skórki wielu owoców występują substancje zbudowane z jednowodorotlenowego alkoholu zestryfikowanego wyższym kwasem kwasem tłuszczowym. Wskaż, których substancji dotyczy opis.
Ćwiczenie 2
R11DGAGU3PAD9
Z tkanek pewnego organizmu wyizolowano frakcję lipidową. Stwierdzono w niej obecność glicerolu oraz wysoką zawartość kwasów tłuszczowych z ugrupowaniami typu -CH=CH-. Na tej podstawie wskaż, które lipidy były dominującymi w badanej tkance.
Ćwiczenie 3
R1Z2SGSA3ZS4M
Wskaż te wiązania chemiczne, które występują w tłuszczach właściwych:
Ćwiczenie 4
R1AU4HLGEJECM
Wskaż substancje, które NIE są materiałem zapasowym w organizmie człowieka i zwierząt:
Ćwiczenie 5
RTUQRN487NLVK
W wyniku częściowej hydrolizy (rozkładu w obecności wody) pewnego cukru złożonego otrzymano maltozę. Podaj dokończenie zdania. Cukrem poddanym hydrolizie była:
Ćwiczenie 6
RL7FTVK3T184A
Wskaż poprawne dokończenie zdania wybierając z podanych propozycji. Głównym cukrem transportowym roślin jest:
Ćwiczenie 7
R1162SN68D3HB
Wskaż, ile cząsteczek wody powstaje w wyniku syntezy pentapeptydu?
R1XP9J6V4B2D2
Ćwiczenie 8
Uzupełnij tekst, zaznaczając prawidłowe sformułowania. Cukry proste składają się z łańcuchów węglowych z licznyminielicznymi grupami hydroksylowymi (-OH)karboksylowymi (-COOH) i pojedynczą inną grupą funkcyjną: aldehydową ilub ketonową. Cukry, zawierające grupę aldehydową –C=O‑CHO na początku łańcucha zwane są aldozami, a te z grupą ketonową -C=O‑CHO przy drugimtrzecim węglu to ketozy. Numerację atomów wodoruwęgla zaczyna się od tego końca łańcucha węglowego, przy którym występuje grupa aldehydowa lub ketonowaktóry znajduje się najwyżej.
Uzupełnij tekst, zaznaczając prawidłowe sformułowania. Cukry proste składają się z łańcuchów węglowych z licznyminielicznymi grupami hydroksylowymi (-OH)karboksylowymi (-COOH) i pojedynczą inną grupą funkcyjną: aldehydową ilub ketonową. Cukry, zawierające grupę aldehydową –C=O‑CHO na początku łańcucha zwane są aldozami, a te z grupą ketonową -C=O‑CHO przy drugimtrzecim węglu to ketozy. Numerację atomów wodoruwęgla zaczyna się od tego końca łańcucha węglowego, przy którym występuje grupa aldehydowa lub ketonowaktóry znajduje się najwyżej.
Ćwiczenie 9
R19ZUXUVRTJEZ
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.
R1XALZKRX8OAO
Ćwiczenie 10
Przyporządkuj prawidłowe opisy do odpowiednich polisacharydów. Celuloza Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit. Skrobia Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit. Glikogen Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit.
Przyporządkuj prawidłowe opisy do odpowiednich polisacharydów. Celuloza Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit. Skrobia Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit. Glikogen Możliwe odpowiedzi: 1. Cukier zapasowy u roślin., 2. Główne źródło węglowodanów w diecie człowieka., 3. Materiał zapasowy u człowieka., 4. Pełni funkcje strukturalne u roślin., 5. Podczas głodu zapewnia stałe stężenie glukozy we krwi., 6. Poprawia motorykę jelit.
1
Ćwiczenie 11
R1ZPOE49LMF7V
Na ilustracji jest 5 wzorów. 1. wzór glikogenu - zbudowany jest z dwóch rzędów sześcioczłonowych pierścieni. Na ilustracji jest 7 pierścieni. Każdy z nich zbudowany jest między innymi z dwóch grup OH, jednej grupy C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H, atomu tlenu, czterech atomów wodoru. Pierścienie w poziomie łączą się za pośrednictwem atomu tlenu. Dwa rzędy łączą się za pośrednictwem grupy C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H. 2. wzór glukozy - sześcioczłonowy pierścień łączy się między innymi na górze z grupą C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H, na dole z czterema grupami OH, po lewej stronie z atomem wodoru, atom tlenu wchodzi w skład pierścienia. 3. wzór amylozy - zbudowany jest sześcioczłonowych pierścieni. To mery D‑glukozy - od 300 do 600 - połączone ze sobą wiązaniami α‑1,4 glikozydowymi. 4. wzór fruktozy - to pięcioczłonowy pierścień zbudowany między innymi z dwóch grup OH, dwóch grup C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H, dwóch atomów wodoru, atomu tlenu. 5. wzór sacharozy - to dwa połączone ze sobą pierścienie. Pierścień po lewej stronie jest sześcioczłonowy, po prawej pięcioczłonowy. Połączone są za pośrednictwem atomu tlenu. Pierścień sześcioczłonowy zbudowany jest między innymi z trzech grup OH, jednej grupy C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H, dwóch atomów wodoru, jednego atomu tlenu. Pierścień pięcioczłonowy jest zbudowany między innymi z dwóch grup OH, trzech atomów wodoru, dwóch grup C H indeks dolny, dwa, koniec indeksu dolnego, O H oraz atomu tlenu.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R16B8SSLOLU45
Na podstawie przedstawionych wzorów strukturalnych zaklasyfikuj cukry do odpowiednich grup: oligo- lub polisacharydów. (Uzupełnij).
Przypomnij sobie z ilu jednostek monosacharydów składają się oligo- i polisacharydy.
Oligosacharydy: sacharoza.
Polisacharydy: glikogen, amyloza
1
Ćwiczenie 12
R12ASM4H9ED41
Wykaż zależność pomiędzy budową celulozy i jej funkcją. (Uzupełnij).
Zastanów się, jakie wiązania w cząsteczce celulozy wpływają na pełnioną przez nią funkcję strukturalną w komórce roślinnej.
Celuloza pełni w komórce roślinnej funkcję strukturalną. Cząsteczka celulozy jest nierozgałęziona i tworzy wiązania wodorowe z innymi cząsteczkami celulozy ułożonymi równolegle. Dzięki tym wiązaniom łańcuchy celulozy układają się w mikrofibryle, które wykazują dużą wytrzymałość mechaniczną.
11
Ćwiczenie 13
Za wzorzec słodkiego smaku przyjmuje się 10% roztwór sacharozy. Względna słodkość takiego roztworu wynosi 1 i jest to jednostka słodkości.
RCONABL3APVSM
Wykres kolumnowy. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Typ cukru: Laktoza
Względna wartość słodyczy: 16
2. zestaw danych:
Typ cukru: Galaktoza
Względna wartość słodyczy: 32.1
3. zestaw danych:
Typ cukru: Maltoza
Względna wartość słodyczy: 32.5
4. zestaw danych:
Typ cukru: Cuk. inwert.
Względna wartość słodyczy: 50
5. zestaw danych:
Typ cukru: Glukoza
Względna wartość słodyczy: 74.3
6. zestaw danych:
Typ cukru: Miód
Względna wartość słodyczy: 97
7. zestaw danych:
Typ cukru: HFCS
Względna wartość słodyczy: 100
8. zestaw danych:
Typ cukru: Sacharoza
Względna wartość słodyczy: 100
9. zestaw danych:
Typ cukru: Fruktoza
Względna wartość słodyczy: 173
Wykres kolumnowy. Lista elementów:
1. zestaw danych:
Typ cukru: Laktoza
Względna wartość słodyczy: 16
2. zestaw danych:
Typ cukru: Galaktoza
Względna wartość słodyczy: 32.1
3. zestaw danych:
Typ cukru: Maltoza
Względna wartość słodyczy: 32.5
4. zestaw danych:
Typ cukru: Cuk. inwert.
Względna wartość słodyczy: 50
5. zestaw danych:
Typ cukru: Glukoza
Względna wartość słodyczy: 74.3
6. zestaw danych:
Typ cukru: Miód
Względna wartość słodyczy: 97
7. zestaw danych:
Typ cukru: HFCS
Względna wartość słodyczy: 100
8. zestaw danych:
Typ cukru: Sacharoza
Względna wartość słodyczy: 100
9. zestaw danych:
Typ cukru: Fruktoza
Względna wartość słodyczy: 173
HFCS – syrop glukozowo‑fruktozowy (42% fruktozy). Cukier inwertowany zawiera taką samą ilość glukozy i fruktozy oraz niewielką ilość sacharozy.
Źródło: Englishsquare.pl Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R86V4DJB5UTM7
Wyjaśnij, dlaczego syrop glukozowo‑fruktozowy (HFCS) – mimo że zawiera w swoim składzie dwa cukry – nie jest najsłodszą substancją słodzącą. (Uzupełnij).
Zastanów się, jaki jest skład HFCS i jaka jest względna słodycz jego składników.
HFCS jest substancją słodzącą, która składa się z glukozy i fruktozy. Pomimo że względna słodycz fruktozy jest najwyższa spośród cukrów i substancji słodzących, to obecność glukozy w HFCS obniża ten parametr. Wynika to z tego, że glukoza charakteryzuje się znacznie mniejszą względną słodyczą niż fruktoza.
1
Ćwiczenie 14
Cukier buraczany w produktach spożywczych często zastępuje się tak samo słodkim, a wygodniejszym w przetwórstwie syropem glukozowo‑fruktozowym (HFCS), otrzymywanym z kukurydzy.
Cukier (sacharoza) uważany był za wartościowy odżywczo produkt spożywczy, niezalecany tylko osobom chorym na cukrzycę. Odgrywał także istotną rolę przy tworzeniu pożądanej konsystencji produktów. W latach 60. i 70. XX w. stwierdzono jednak, że spożywanie nadmiernych jego ilości predysponuje do rozwoju m.in. otyłości, cukrzycy i próchnicy. (…) Glukoza i fruktoza mają identyczny sumaryczny wzór chemiczny (CIndeks dolny 66HIndeks dolny 1212OIndeks dolny 66), różnią się jednak sposobem wchłaniania i metabolizmem. Wchłanianie monosacharydów zachodzi dość szybko, już w dwunastnicy i w górnym odcinku jelita czczego. Wzrost stężenia glukozy we krwi pobudza komórki βbeta wysepek Langerhansa trzustki do wydzielenia insuliny wpływającej na regulację głodu i sytości oraz aktywującej dokomórkowe transportery dla glukozy i enzymy biorące udział w jej przemianach. Natomiast fruktoza nie wpływa na wydzielanie insuliny. Indeks dolny Źródło: Joanna Sadowska, Magda Rygielska, Technologiczne i zdrowotne aspekty stosowania syropu wysokofruktozowego do produkcji żywności, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2014, 3 (94), 14–26. Indeks dolny koniecŹródło: Joanna Sadowska, Magda Rygielska, Technologiczne i zdrowotne aspekty stosowania syropu wysokofruktozowego do produkcji żywności, Żywność. Nauka. Technologia. Jakość, 2014, 3 (94), 14–26.
RX7HG339SELNO
Na podstawie poniższego tekstu wskaż jakie możliwe skutki może mieć spożywanie HFCS (Uzupełnij).
Zwróć uwagę na skład HFCS.
Spożywanie syropu glukozowo‑fruktozowego może prowadzić do otyłości i cukrzycy typu 2.
R6NJ3QDQ45D95
Ćwiczenie 15
Zaznacz, jakie funkcje pełnią fosfolipidy w organizmie człowieka. Możliwe odpowiedzi: 1. budowa błon biologicznych, 2. emulgacja tłuszczów - składnik żółci, 3. transport wolnych kwasów tłuszczowych, 4. są prekursorami hormonów steroidowych
1
Ćwiczenie 16
R1HMNQSE59LXB
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Amfipatia cechuje się obecnością w cząsteczce dwóch biegunów – polarnego i niepolarnego.
Fosfolipidy są amfipatyczne, co oznacza, że jeden z ich końców ma charakter hydrofobowy, a drugi hydrofilowy. W roztworach wodnych fosfolipidy tworzą uporządkowane struktury, w których końce hydrofilowe cząsteczki ustawiają się w kierunku wody, a części hydrofobowe kierują się ku sobie.
1
Ćwiczenie 17
RHXS868ET62BK
Ser twardy dojrzewający (tzw. ser żółty) zawiera ok. 60% suchej masy. Zawartość tłuszczu w suchej masie sera może wynosić 40%. Aby dowiedzieć się, ile gramów tłuszczu zjadamy w porcji 100 g sera, należy pomnożyć zawartość tłuszczu przez wartość suchej masy i podzielić przez 100. Wykonaj obliczenia dla przedstawionych wartości. (Uzupełnij).
Aby dowiedzieć się, ile gramów tłuszczu zjadamy w porcji 100 g sera, należy pomnożyć zawartość tłuszczu przez wartość suchej masy, a następnie policzyć 40% tej wartości.
W 100 g sera żółtego znajduje się 24 g tłuszczu.
1
Ćwiczenie 18
Roślinne błony komórkowe nie zawierają cholesterolu. Występują w niej natomiast liczne sterole roślinne – fitosterole. Ich pochodne cukrowe (glikozydy) posiadają właściwości bakteriobójcze, a także emulgacyjne (rozbijają duże tłuszcze na mniejsze cząsteczki) – saponiny. Fitosterole z grupy ekdyzonów są także zdolne do zatrzymywania cykli rozwojowych owadów roślinożernych.
RBB5RH8A5RK5M
Na podstawie powyższego tekstu i własnej wiedzy określ, jakie zastosowanie mają fitosterole w przemyśle oraz uprawie roślin. (Uzupełnij).
Zastanów się, w jakim przemyśle można wykorzystać właściwości emulgacyjne fitosteroli. Pomyśl, jak właściwości fitosteroli mogą być wykorzystane w uprawie roślin.
Fitosterole mogą mieć zastosowanie w przemyśle, ze względu na swoje właściwości emulgacyjne. Związki takie jak saponiny potrafią rozbijać krople tłuszczu, co może okazać się przydatne w produkcji naturalnych detergentów pochodzenia roślinnego.
Fitosterole mogą mieć zastosowanie w uprawie roślin ze względu na swoje właściwości bakteriobójcze i zatrzymywanie cyklu rozwojowego owadów roślinożernych. Opryski zawierające glizkozydy mogą zapobiegać chorobom bakteryjnym zmniejszającym plony uzyskane z upraw, a ekdyzony ograniczyć straty spowodowane żerowaniem larw i postaci dorosłych niektórych gatunków insektów roślinożernych.
R1774M9P6E2F3
Ćwiczenie 19
Uzupełnij tekst, wybierając odpowiednie sformułowania spośród podanych poniżej propozycji. Aminokwasy to związki organiczne, mające w swojej cząsteczce przynajmniej jedną grupę 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową –NH2 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową jedną grupę 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową –COOH. Wszystkie aminokwasy tworzące białka człowieka i zwierząt są 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową – mają pierwszorzędową grupę –NH2 związaną z 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową atomem węgla co grupa –COOH. Wyjątkiem jest prolina, która zawiera drugorzędową grupę aminową. Istnieje wiele podziałów aminokwasów. Ze względu na 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową możemy wyróżnić aminokwasy alifatyczne, inaczej 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, w których łańcuch boczny 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, oraz aminokwasy aromatyczne, inaczej 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, z łańcuchem bocznym 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową. Pierścień ten może być pierścieniem aromatycznym lub 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, czyli zawierającym w swojej strukturze jeden lub więcej atomów innych niż 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową. Do aminokwasów łańcuchowych zaliczamy na przykład 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, a do cyklicznych 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową.
Uzupełnij tekst, wybierając odpowiednie sformułowania spośród podanych poniżej propozycji. Aminokwasy to związki organiczne, mające w swojej cząsteczce przynajmniej jedną grupę 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową –NH2 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową jedną grupę 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową –COOH. Wszystkie aminokwasy tworzące białka człowieka i zwierząt są 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową – mają pierwszorzędową grupę –NH2 związaną z 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową atomem węgla co grupa –COOH. Wyjątkiem jest prolina, która zawiera drugorzędową grupę aminową. Istnieje wiele podziałów aminokwasów. Ze względu na 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową możemy wyróżnić aminokwasy alifatyczne, inaczej 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, w których łańcuch boczny 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, oraz aminokwasy aromatyczne, inaczej 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, z łańcuchem bocznym 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową. Pierścień ten może być pierścieniem aromatycznym lub 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, czyli zawierającym w swojej strukturze jeden lub więcej atomów innych niż 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową. Do aminokwasów łańcuchowych zaliczamy na przykład 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową, a do cyklicznych 1. łańcuchowe, 2. alfa‑aminokwasami, 3. innym, 4. polarność, 5. cykliczne, 6. aminową, 7. tyrozynę i fenyloalaninę, 8. tym samym, 9. zawierającym pierścień, 10. niecyklicznym, 11. występuje w formie prostego lub rozgałęzionego łańcucha, 12. wodór, 13. heterocyklicznym, 14. oraz, 15. beta‑aminokwasami, 16. karboksylową, 17. glicynę i alaninę, 18. strukturę łańcucha bocznego, 19. węgiel, 20. lub, 21. karbonylową.
Ćwiczenie 20
RKD5S52UT8VR6
Ilustracja przedstawia powstawianie wiązania peptydowego pomiędzy dwoma aminokwasami.
Ilustracja przedstawia powstawianie wiązania peptydowego pomiędzy dwoma aminokwasami.
1
Ćwiczenie 20
R1NVAVJR6LJ7C
(Uzupełnij).
W odpowiedzi uwzględnij, do jakiej grupy związków należą aminokwasy i z czego są zbudowane.
Aminokwasy to związki organiczne, pochodne węglowodorów zbudowane ze związanych z atomem węgla: grupy aminowej (–NHIndeks dolny 22), grupy karboksylowej (–COOH), atomu wodoru oraz specyficznego łańcucha bocznego (R).
R1UAJMJLRVRGZ
Ćwiczenie 21
Przyporządkuj opisy do danego typu białka. Białka globularne Możliwe odpowiedzi: 1. odporne na działanie kwasów i zasad, 2. są nimi wszystkie enzymy, 3. pełnią funkcje strukturalne, 4. tworzą koloidy, 5. kształt włóknisty, wydłużony, 6. zwykle nierozpuszczalne w wodzie, 7. kształt kulisty lub sferoidalny, 8. regulują przepuszczalność błon komórkowych, 9. są nimi kolagen i keratyna, 10. zwykle rozpuszczalne w wodzie Białka fibrylarne Możliwe odpowiedzi: 1. odporne na działanie kwasów i zasad, 2. są nimi wszystkie enzymy, 3. pełnią funkcje strukturalne, 4. tworzą koloidy, 5. kształt włóknisty, wydłużony, 6. zwykle nierozpuszczalne w wodzie, 7. kształt kulisty lub sferoidalny, 8. regulują przepuszczalność błon komórkowych, 9. są nimi kolagen i keratyna, 10. zwykle rozpuszczalne w wodzie
Przyporządkuj opisy do danego typu białka. Białka globularne Możliwe odpowiedzi: 1. odporne na działanie kwasów i zasad, 2. są nimi wszystkie enzymy, 3. pełnią funkcje strukturalne, 4. tworzą koloidy, 5. kształt włóknisty, wydłużony, 6. zwykle nierozpuszczalne w wodzie, 7. kształt kulisty lub sferoidalny, 8. regulują przepuszczalność błon komórkowych, 9. są nimi kolagen i keratyna, 10. zwykle rozpuszczalne w wodzie Białka fibrylarne Możliwe odpowiedzi: 1. odporne na działanie kwasów i zasad, 2. są nimi wszystkie enzymy, 3. pełnią funkcje strukturalne, 4. tworzą koloidy, 5. kształt włóknisty, wydłużony, 6. zwykle nierozpuszczalne w wodzie, 7. kształt kulisty lub sferoidalny, 8. regulują przepuszczalność błon komórkowych, 9. są nimi kolagen i keratyna, 10. zwykle rozpuszczalne w wodzie
1
Ćwiczenie 22
Poniższy wykres przedstawia zależność aktywności enzymu od temperatury.
RXHNADD3XB95K
Na wykresie przedstawiono zależność aktywności enzymów od temperatury. Widoczna jest krzywa w układzie współrzędnych. Na osi X oznaczono temperaturę, na osi Y oznaczono aktywność. Wraz ze wzrostem temperatury do punktu optimum rośnie aktywność. Po przekroczeniu punktu optimum, wraz z dalszym wzrostem temperatury następuje spadek aktywności enzymów.
Zależność aktywności białek enzymatycznych od temperatury.
Źródło: Szczepan, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
R123POQTER712
Wyjaśnij, dlaczego aktywność enzymów gwałtownie spada po przekroczeniu temperatury optymalnej. (Uzupełnij).
Enzymy są białkami. Zastanów się, co dzieje się z białkami w wysokiej temperaturze.
Aktywność enzymów gwałtowanie spada po przekroczeniu temperatury optymalnej, ponieważ ulegają one denaturacji i tracą swoją aktywność.
RL4VZ9LHDGK2R
Ćwiczenie 23
Zaznacz wszystkie poprawne informacje na temat budowy RNA. Możliwe odpowiedzi: 1. Ryboza jest cukrem zawartym w RNA., 2. Zasadami azotowymi występującymi w RNA są adenina, guanina, cytozyna i tymina., 3. W RNA nukleozyd połączony jest z resztą kwasu fosforowego wiązaniem wodorowym., 4. W RNA jedną z zasad azotowych jest uracyl., 5. RNA może być jednoniciowy lub dwuniciowy.
RG34DACR4G7JX
Ćwiczenie 24
Wskaż poprawną informację dotyczącą guaniny i cytozyny. Możliwe odpowiedzi: 1. Obie są zasadami purynowymi., 2. Łączą się wiązaniem potrójnym., 3. Występują tylko w DNA., 4. Występują tylko w RNA., 5. Łączą się wiązaniem podwójnym., 6. Obie są zasadami pirymidynowymi.
R1BXXOOMO5JNH
Ćwiczenie 25
Łączenie par. Oceń prawdziwość zdań dotyczących DNA wpisując odpowiednią literę P – zdanie prawdziwe, F – zdanie fałszywe.. Kolejność nukleotydów w jednej nici dokładnie wyznacza kolejność nukleotydów w drugiej nici.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Tymina łączy się z cytozyną za pomocą potrójnego wiązania.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Kwas deoksyrybonukleinowy zbudowany jest z helikalnie skręconych łańcuchów polinukleotydowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
Łączenie par. Oceń prawdziwość zdań dotyczących DNA wpisując odpowiednią literę P – zdanie prawdziwe, F – zdanie fałszywe.. Kolejność nukleotydów w jednej nici dokładnie wyznacza kolejność nukleotydów w drugiej nici.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Tymina łączy się z cytozyną za pomocą potrójnego wiązania.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Kwas deoksyrybonukleinowy zbudowany jest z helikalnie skręconych łańcuchów polinukleotydowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
RJ4KBQ429UZ7D
Ćwiczenie 26
Połącz w pary rodzaje RNA z funkcjami, jakie pełnią. mRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy tRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy rRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy
Połącz w pary rodzaje RNA z funkcjami, jakie pełnią. mRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy tRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy rRNA Możliwe odpowiedzi: 1. przenoszenie aminokwasów, używanych podczas translacji, 2. przenosi informację genetyczną, przepisaną z DNA, 3. buduje rybosomy
