RzVrc268uRIMw
Zdjęcie przedstawia szeroką ulicę zimą. Na jezdni i chodnikach leży śnieg. Latarnie i drzewa są ozdobione świecącymi się lampkami. Zmierzcha. Po chodnikach chodzą ludzie.

Moje miasto

Warszawa, Krakowskie Przedmieście, styczeń 2018
Źródło: licencja: CC 0 1.0.

Warto wiedzieć!

Miasto przyciąga, gdyż promuje aktualne trendy dominujące w społeczeństwie, wabi ofertą kin, teatrów, galerii. Można je uznać za przestrzeń rozpoznawaną, ale jednocześnie anonimową. Wiedzie bowiem przechodniów wysprzątanymi traktami reprezentacyjnych ulic i niepokoi wyglądem ciemnych zakamarków. Kusi pięknem parków i egzotyką ogrodów zoologicznych, ale też przeraża truchtem szczurzych łap w pobliżu śmietników. Które miasto uważasz za interesujące? Co zachwyca cię w miejskiej przestrzeni, a co od niej odstrasza?

Polecenie 1
R8Xg8Y2WhqkzB
Wynotuj nazwy twoich trzech ulubionych miast. Przy każdej z nich dopisz ważne, ciekawe, wyjątkowe miejsce, z którym ta miejscowość ci się kojarzy.

„Kiedyś” i „teraz” Warszawy

R1M6wNVuK9cfD
Motyw ze starej Warszawy
Źródło: Władysław Skoczylas, Motyw ze starej Warszawy, 1930, drzeworyt, domena publiczna.
Stare miastoKonstanty Ildefons Gałczyński
Konstanty Ildefons Gałczyński Stare miasto

Jest w Warszawie Stare Miasto,
gdzie od rana kielniakielniakielnia stuka,
Stare Miasto – tak się zowie,
a po warszawsku – Starówka.

Gdy przyjedziesz na wycieczkę
do Warszawy, mój kolego,
wybierz się na Stare Miasto,
tuż nad Wisłą, niedaleko.

Zobaczysz, jak słońce błyszczy
na wieżyczkach, na dachówkach.
Kiedyś mury te wróg zniszczył;
lecz znów stoją. Jest Starówka!

Znów po Rynku Staromiejskim
strojne w pozłociste blaski
spaceruje sobie stadko
srebrnych gołębi warszawskich.

A od samego świtania,
ledwo słońce się ukaże,
na wysokich rusztowaniach
freskifreskfreski malują malarze.

I na ścianach kamieniczek
powstają pod pędzlem wartkim
różne piękne malowidła:
skrzypce, śpiewające ptaki,

owoce, z liści girlandygirlandagirlandy,
księżyc, co się z nieba zwiesza...
Bo piękna była Starówka,
a będzie jeszcze piękniejsza.

1953 rok

j00000002QB2v27_00000_BIB_001 Źródło: Stare miasto, [w:] Konstanty Ildefons Gałczyński, Warszawski wiatr: strofy o Warszawie, Warszawa 1996.
kielnia
fresk
girlanda
Ćwiczenie 1
RHTbFR7FCcRAg1
Ćwiczenie interaktywne polega na przeciągnięciu pól tekstowych z napisami "kiedyś" oraz "dziś" do odpowiednich ilustracji.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 1

Wyszukaj w dostępnych źródłach informacje na temat zniszczenia Warszawy podczas II wojnie światowej. Napisz krótką notatkę.

R1FS7mlUM3Gwn
Miejsce na notatkę ucznia.

Pomnik Syreny na Powiślu w Warszawie - animacja 3D

R1DF0ft9iYTpE
Prezentacja interaktywna przedstawia Pomnik Syreny na Powiślu w Warszawie. Wysoka na dwa metry i siedemdziesiąt pięć centymetrów rzeźba została odlana z brązu. Syrena stoi bokiem do Wisły, wzrok ma skierowany na północ, z prawej strony ma rzekę, z lewej ulice i budynki Warszawy. Obracając i przesuwając ekranem w prawo lub w lewo, można zobaczyć okolice pomnika. Po drugiej stronie Wisły widać Stadion Narodowy i Most Świętokrzyski. W centrum prezentacji znajduje się pomnik Syreny stojący w fontannie. Kobieta z rybim ogonem w prawej ręce trzyma uniesiony w górze miecz, zwany bułatem, w lewej okrągłą tarczę. Postać Syreny umieszczono na wysokim cokole. Na prezentacji znajduje się interaktywny punkt ze zdjęciem samego pomnika, na którym można zobaczyć detale odlewu. U stóp pomnika znajduje się pamiątkowa tablica z napisem: W uznaniu bohaterskiego wytrwałego męstwa dowiedzionego przez ludność stołecznego miasta Warszawy w obronie przeciw najazdowi niemieckiemu w zgodzie z uchwałą Rady Ministrów RP z dnia 2.X.1939 r. nadaję Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari V Klasy Miastu Stołecznemu Warszawie. Naczelny wódz Sikorski generał dywizji, Paryż , dnia 9. XI 1939 r.
Pomnik Syreny na Powiślu w Warszawie
Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.
Rzl3k64Zl07TT1
Źródło: Poznaniak, licencja: CC BY-SA 2.5.
R1AunqMKjIoDo
Zamek Królewski w Warszawie
Źródło: Materiał powstał ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007−2013 oraz Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój 2014−2020), iStockphoto, tylko do użytku edukacyjnego na zpe.gov.pl.
Ćwiczenie 2

Zastanów się i odpowiedz, kim jest podmiot liryczny wiersza K. I. Gałczyńskiego „Stare miasto”?

R9hU9VAYw1Z1f
Ćwiczenie 3
R13Hhv7aoYpUF1
Zadanie interaktywne polega na połączeniu w pary wyrazów z dwóch kolumn - tak aby powstały zestawienia przeciwieństw.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Ćwiczenie 4

Zwróć uwagę na datę powstania utworu Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego. Odszukaj w tekście wiersza fragmenty, które pomogą ci odpowiedzieć na pytanie: Co w tym czasie działo się w Warszawie?

R4ND4ZJ9K7671
Miejsce na notatkę ucznia.
Ćwiczenie 5

Nazwij postawę podmiotu lirycznego w wierszu wobec przemian zachodzących w Warszawie.

RL82GOF5G4CPP
Miejsce na notatkę ucznia.
Ćwiczenie 6

Zastanów się, do czego podmiot liryczny pragnie nakłonić czytelnika? Odpowiedz, wykorzystując cytaty z wiersza.

RKO21RCS8A2QN
Miejsce na notatkę ucznia.
R1VYPzVGgmwJJ
Ćwiczenie 7
Zadanie interaktywne polega na wybraniu prawidłowych odpowiedzi spośród 7 podanych wariantów.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 8

W dostępnych źródłach wyszukaj zdjęcia współczesnej Warszawy lub wpisz w wyszukiwarkę hasło „wirtualny spacer po Warszawie” i zwiedź Starówkę,
nie wychodząc z domu. Opisz wygląd rynku. Wymień, co zwraca twoją uwagę?

RKKXA3HOAG967
Miejsce na notatkę ucznia.
Ćwiczenie 8

W dostępnych źródłach wyszukaj informacje na temat Starówki współczesnej Warszawy - zabytków, atrakcji turystycznych. Wymień, co zwraca twoją uwagę?

R17E3Z1HXl46B
Miejsce na notatkę ucznia.
R9umOsztJlVSY
Stare Miasto w Warszawie
Źródło: a. nn., Wikimedia Commons, domena publiczna.
Ćwiczenie 9

Wyjaśnij termin „rynek miejski”, a następnie określ jego funkcje. Skorzystaj z dostępnych źródeł informacji.

R1N1G1R82PV79
Miejsce na notatkę ucznia.
R1AeTOt3biVTy
Agora, miejsce spotkań zgromadzenia ludowego, w Efezie, znanej greckiej polis. Była otoczona z trzech stron stoami (portykami): długimi, krytymi dachem budowlami od frontu z kolumnadą, których pozostałości widać na zdjęciu. Stoy miały chronić mieszkańców przed słońcem i deszczem. Pełniły także funkcje hal targowych, magazynu, dogodne lokalizacje wielu dzieł sztuki, a w czasie wojen wystawiano w nich na widok publiczny trofea wojenne. Czasem odbywały się w nich sądy.
Źródło: sailko, Wikimedia Commons, licencja: CC BY-SA 3.0.
Ćwiczenie 10

Wykorzystaj dostępne ci źródła informacji i wskaż starożytne korzenie współczesnej funkcji rynku w mieście.

R1MOUQOFJQAD4
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 2

Przyjrzyj się uważnie zamieszczonemu poniżej planowi Rynku Starego Miasta w Warszawie. Następnie w dowolnych źródłach odszukaj plan Starówki jednego z twoich ulubionych miast. Porównaj  je ze sobą. Wskaż zauważone różnice.

R1T4MJGVS8QCK
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 2

W dostępnych źródłach wyszukaj informacje na temat atrakcji turystycznych, zabytków jednego z twoich ulubionych miast. Następnie porównaj je z  warszawskimi. Wskaż różnice/podobieństwa.

R3QkvfePKaEpI
Miejsce na notatkę ucznia.
RIJKLxGo9VucA
Plan Warszawy (Stare Miasto)
Źródło: OpenStreetMap, licencja: CC BY-SA 2.0.

Sen o Warszawiej00000002QB2v27_000tp001Sen o Warszawie

RLn5q75eZeCnE
Warszawa
Źródło: pixabay, fotografia barwna, domena publiczna.
Polecenie 3

Przeczytaj tekst piosenki Sen o Warszawie lub wyszukaj w dostępnych źródłach
i wysłuchaj utworu w wykonaniu Czesława Niemena.

Sen o WarszawieMarek Gaszyński
Marek Gaszyński Sen o Warszawie

Mam, tak samo jak ty, 
Miasto moje, a w nim: 
Najpiękniejszy mój świat, 
Najpiękniejsze dni, 
Zostawiłem tam kolorowe sny. 

Kiedyś zatrzymam czas
I na skrzydłach jak ptak
Będę leciał co sił
Tam, gdzie moje sny
I warszawskie kolorowe dni. 

Gdybyś ujrzeć chciał nadwiślański świt, 
Już dziś wyruszaj ze mną tam. 
Zobaczysz, jak przywita pięknie nas 
Warszawski dzień. 

Mam, tak samo jak ty, 
Miasto moje, a w nim: 
Najpiękniejszy mój świat, 
Najpiękniejsze dni, 
Zostawiłem tam kolorowe sny. 

Gdybyś ujrzeć chciał nadwiślański świt,
Już dziś wyruszaj ze mną tam.
Zobaczysz, jak przywita pięknie nas 
Warszawski dzień 
Warszawski dzień, warszawski dzień.

unikatowy_nr_id_wpisu Źródło: Marek Gaszyński, Czesław Niemen, Sen o Warszawie, 1966, płyta winylowa, Polskie Nagrania, dostępny w internecie: https://bibliotekapiosenki.pl/utwory/Sen_o_Warszawie/tekst [dostęp 28.08.2021].
Ćwiczenie 11

Scharakteryzuj podmiot liryczny utworu Sen o Warszawie.

R1FGPR6DB1XA2
Miejsce na notatkę ucznia.
Ćwiczenie 12

Napisz własnymi słowami, z jakim przekazem podmiot liryczny zwraca się do adresata.

R174CTPAD48ZR
Miejsce na notatkę ucznia.
RGLNYUjOUzvOQ
Ćwiczenie 13
Zadanie interaktywne polega na zaznaczeniu wszystkich prawidłowych odpowiedzi.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 14

Wypisz z tekstu trzy różne środki stylistyczne i wyjaśnij, jakie funkcje pełnią w piosence.

R16KE8XLFKJBK
Miejsce na notatkę ucznia.
R972aQb1oXYcJ
Ćwiczenie 15
Zadanie interaktywne, 14 sformułowań należy przyporządkować do odpowiednich kategorii: synonimy, antonimy oraz wyrazy pokrewne.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Ćwiczenie 16

Wyszukaj w dostępnych źródłach informację na temat określenia „mała ojczyzna”.

R1MQL19JUB42Q
Miejsce na notatkę ucznia.
Ćwiczenie 17

Warszawa jawi się w utworze jako mała ojczyzna, kraj lat dziecinnych. Uzasadnij to stwierdzenie, posługując się cytatami z tekstu.

RFL9Q9VJ9SVD5
Miejsce na notatkę ucznia.
Ćwiczenie 18

Porównaj wiersz Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Stare Miasto z piosenką
Sen o Warszawie. Wskaż podobieństwa w sposobie ukazywania obrazu miasta. O jakich aspektachaspektaspektach życia w stolicy nie ma mowy w obu tekstach?

R15R6THRS5TN3
Miejsce na notatkę ucznia.
idealizacja
Definicja: idealizacja

nadanie miejscu (przedmiotom, osobom) cech idealnych, upiększanie stanu rzeczywistego

Ćwiczenie 19

Czy twoim zdaniem obrazy Warszawy ukazane w wierszach Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego Stare Miasto i piosence Sen o Warszawie zostały wyidealizowane? Uzasadnij swoje stanowisko.

R13TK1UR6TEFV
Miejsce na notatkę ucznia.
j00000002QB2v27_000tp001
aspekt
Ciekawostka

Szczególna troska o swoją małą ojczyznę, silne przywiązanie do własnej miejscowości lub regionu, aktywne włączanie się w sprawy dotyczące ich rozwoju, uczestnictwo w życiu kulturalnym, angażowanie się w promowanie nazywamy patriotyzmem lokalnym.

Sprawdź, czy umiesz!

Polecenie 4
R1XEk7TAvVin41
Zadanie interaktywne polega na dopasowaniu 4 nazw polskich miast do ich symboli.
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., licencja: CC BY 3.0.
Polecenie 4
R1NiY2MBkzRNz
Zadanie interaktywne polega na dopasowaniu 4 nazw polskich miast do ich symboli.
Źródło: Learnetic SA, licencja: CC BY 4.0.
Polecenie 5

Przygotuj scenkę dramową pt. Ludzie na ulicy. W swoim wystąpieniu zaprezentuj różnorodność ludzkich zachowań.

R17L7HTRNLAKC
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 6

Weź udział w klasowej dramie. Pracując w grupach, posłużcie się techniką stop‑klatki. Wejdźcie w role przypadkowych przechodniów. Zastygnijcie w bezruchu, by zobrazować określoną (wybraną przez was) scenę, która mogłaby się zdarzyć na ulicy. Obserwatorzy (pozostała część klasy) będą mieć za zadanie nadać tytuły oglądanym stop‑klatkom.

RNB9378ZJHLKR
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 6

Weź udział w klasowej dramie. Pracując w grupach, posłużcie się techniką stop‑klatki. Wejdźcie w role przypadkowych przechodniów. Zastygnijcie w bezruchu, by przedstawić scenkę, która mogłaby się zdarzyć na ulicy. Opowiedzcie o niej. Nadajcie tytuły każdej stop‑klatce.

R1W1UMrjRKdLJ
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 7

Opisz swoją małą ojczyznę - miejscowość, w której mieszkasz. Stwórz projekt portfolio, w którym znajdą się, np. wywiad, fotoreportaż, list‑wspomnienie.

R1T5TVJBCVMVC
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 8

Stwórz folder reklamowy miejscowości (dużego miasta, miasteczka, wsi), w której mieszkasz.

RCPFSTCCEU41R
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 9

Wykorzystaj poniższy szablon i zaprojektuj własne zdobnictwo budynku, który mógłby stanąć w twojej miejscowości.

RtMMgXrL0mSt81
Źródło: Pixabay, domena publiczna.
RH22QTHMJH68D
Miejsce na notatkę ucznia.
Polecenie 9

Zastanów się i powiedz, jak wyobrażasz sobie budynek twoich marzeń. Opisz jego wielkość i funkcjonalność.

RvAMdTL3PXf2r
Miejsce na notatkę ucznia.