Przeanalizuj mapę przedstawiającą formacje roślinne na świecie.

RRhYvVkZHwJgD

Na mapie świata zaznaczono występowanie tajgi oraz wilgotnego lasu równikowego. Tajga - las iglasty strefy umiarkowanej występuje na północy Ameryki Północnej i Europy oraz Azji. Wilgotny las równikowy występuje na północy Ameryki Południowej, w środkowej części Afryki, w Malezji oraz Indonezji i wzdłuż wschodniego wybrzeża Australii.

Dwie naturalne formacje roślinne o największej powierzchni całkowitej:

– tajga (lasy iglaste półkuli północnej), np. Kanada, Rosja, Finlandia, Szwecja,

– wilgotne lasy równikowe (tropikalne), np. Indonezja, Malezja, Papua‑Nowa Gwinea, Demokratyczna Republika Konga, Gabon, Gwinea Równikowa, Panama, Brazylia, Peru, Kolumbia, Peru.

Zastanów się, gdzie na świecie znajdują się duże obszary lasów – często są to tereny w krajach rozwijających się, gdzie rolnictwo jest podstawą gospodarki. Pomyśl, co musi się stać, aby można było tam uprawiać ziemię.

W Amazonii najłatwiej zwiększyć obszary użytków rolnych, wycinając las (sposób najłatwiejszy, często najtańszy i pozwalający zarobić na sprzedaży drewna) – potrzeby na zwiększenie areału upraw i hodowli są związane z rosnącym zapotrzebowaniem na żywność i zwiększeniem eksportu produktów rolnych.

Zastanów się, jak rozwój miast, budowa dróg, intensywne rolnictwo czy zalesianie zmieniają sposób wykorzystania przestrzeni.

Działalność człowieka znacząco wpływa na strukturę użytkowania ziemi w Polsce. Przykładem pozytywnego wpływu jest zalesianie terenów zdegradowanych, które poprawia jakość powietrza i zwiększa powierzchnię terenów zielonych. Negatywnym skutkiem może być rozbudowa osiedli mieszkaniowych kosztem gruntów rolnych, co prowadzi do zmniejszenia powierzchni upraw i utraty lokalnych ekosystemów. Intensywne rolnictwo również zmienia strukturę ziemi, często prowadząc do wyjałowienia gleb i zmniejszenia bioróżnorodności.

Zastanów się, dlaczego gleba potrzebuje odpoczynku. Czy intensywne użytkowanie może ją wyjałowić? Jakie korzyści może mieć rolnik z czasowego wyłączenia ziemi z produkcji?

W celu przywrócenia glebie żyzności, pozostawia się pole na jakiś czas bez zasiewu w celu nagromadzenia składników pokarmowych i wody. Często również obsiewa się dany fragment pola roślinami motylkowymi. Mają one zdolność: dostarczania do podłoża znacznych ilości azotu wiązanego z powietrza przy pomocy bakterii brodawkowych, bilansowania zawartości składników mineralnych w glebie, poprawy struktury gleby oraz zwiększania zawartości próchnicy w glebie.

Pomyśl o krajach takich jak Niemcy, Japonia czy Stany Zjednoczone. Czy rolnictwo w tych krajach wciąż zajmuje tyle miejsca co kiedyś? Co się dzieje z terenami wiejskimi w pobliżu dużych miast?

Przykładem może być Wielka Brytania, gdzie w ostatnich dekadach obserwuje się stopniowe zmniejszanie powierzchni użytków rolnych. Część tych terenów została zalesiona w ramach programów ochrony środowiska i odbudowy ekosystemów, a inne przekształcono w tereny zabudowane – np. pod nowe osiedla mieszkaniowe, centra handlowe czy infrastrukturę drogową. Podobne zjawiska zachodzą w wielu krajach wysoko rozwiniętych, gdzie rolnictwo staje się mniej opłacalne, a zapotrzebowanie na przestrzeń miejską i działania proekologiczne prowadzą do zmiany sposobu użytkowania ziemi.