Trening czyni Mistrza!

RV2NJ83P7OTC3

Ćwiczenie 1

Uzupełnij tekst. W plejstocenie obszar Polski Tu uzupełnij objęty był zasięgiem zlodowaceń. Tam, gdzie zasięg miało zlodowacenie północnopolskie, mamy do czynienia z rzeźbą Tu uzupełnij, a na obszarze nizin i wyżyn z rzeźbą Tu uzupełnij .

R1NKOKAZJHDS5

Ćwiczenie 2

Zaznacz poprawną odpowiedź.

Rzeźba staro i młodoglacjalna powstała w wyniku działalności... Możliwe odpowiedzi: 1. rzek, 2. wiatru, 3. lądolodu, 4. człowieka

Ćwiczenie 3

W źródłach internetowych znajdź informacje o największym głazie narzutowym w Polsce. Napisz, gdzie się znajduje, jakie są jego rozmiary i z jakiej skały jest zbudowany.

R16YG3BzyIAwW

(Uzupełnij).

Informacje znajdziesz na stronie Państwowego Instytutu Geologicznego.

Położenie:

Tychowo – w gminie Tychowo, w powiecie białogardzkim, w województwie zachodniopomorskim. Znajduje się na miejscowym cmentarzu.

Rozmiary:

Obwód głazu wynosi ok. 50 m, długość – 16 m, szerokość – 11 m, łączna wysokość – 7,8 m (w tym 4 m zagłębione w ziemię); objętość – około 700 mIndeks górny 3, szacowana masa – ok. 2000 ton.

Skała:

Ciemnoszary gnejs przetransportowany przez lądolód ze Skandynawii.

R1CRA2MK8XK7Z

Ćwiczenie 4

Łączenie par. Przyporządkuj formom rzeźby terenu rodzaj rzeźbotwórczej działalności, w wyniku której one powstały. Zaznacz właściwe pola.. morena czołowa. Możliwe odpowiedzi: Rzeźbotwórcza działalność akumulacyjna, Rzeźbotwórcza działalność erozyjna. sandry. Możliwe odpowiedzi: Rzeźbotwórcza działalność akumulacyjna, Rzeźbotwórcza działalność erozyjna. rynny polodowcowe. Możliwe odpowiedzi: Rzeźbotwórcza działalność akumulacyjna, Rzeźbotwórcza działalność erozyjna. pradoliny. Możliwe odpowiedzi: Rzeźbotwórcza działalność akumulacyjna, Rzeźbotwórcza działalność erozyjna

R1DSNH2MFSP5L

Ćwiczenie 5

Połącz rodzaj rzeźby do z nazwami pasów krajobrazowych. rzeźba staroglacjalna Możliwe odpowiedzi: 1. pojezierza, pobrzeża, 2. wyżyny, niziny rzeźba młodoglacjalna Możliwe odpowiedzi: 1. pojezierza, pobrzeża, 2. wyżyny, niziny

Ćwiczenie 6

Wyjaśnij, dlaczego w obu krajobrazach (młodoglacjalnym i staroglacjalnym) znajdziemy formy polodowcowe, np. moreny czołowe i moreny denne.

R1UXmK4an4azN

(Uzupełnij).

Wyjaśnienie znajdziesz w tekście tego e‑materiału lub w innych źródłach internetowych.

W obu krajobrazach – młodoglacjalnym i staroglacjalnym – znajdziemy formy polodowcowe, np. moreny czołowe i moreny denne, pojezierza, ponieważ w krajobrazie staroglacjalnym wcześniej występowały zlodowacenia (na obszarze Polski były to trzy wielkie zlodowacenia: podlaskie, południowopolskie i środkowopolskie), podczas których lądolód zostawił te formy krajobrazu, ale upływ czasu i klimat peryglacjalny spowodowały stopniowe niszczenie tych form.

R7UFGQUDORXPA

Ćwiczenie 7

Zaznacz cechy rzeźby staroglacjalnej. Możliwe odpowiedzi: 1. Mało urozmaicona rzeźba terenu., 2. Występowanie wąwozów lessowych., 3. Występowanie jezior rynnowych i morenowych., 4. Duże wysokości względne (dochodzące do 500 m)., 5. Liczne zagłębienia bezodpływowe., 6. Równinny teren (małe wysokości względne)., 7. Występowanie wydm śródlądowych., 8. Płytko zalegające wody gruntowe., 9. Zróżnicowana rzeźba terenu.

R1YxWLVdmYIGN

Ćwiczenie 8

Łączenie par. Oceń, czy poniższe stwierdzenia są prawdziwe, czy fałszywe.. Najmłodszym zlodowaceniem w Polsce było zlodowacenie podlaskie.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wyorywanie, czyli odrywanie od podłoża większych fragmentów skalnych i wtapianie ich do spodniej części lądolodu lub lodowca, nazywamy detrakcją.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Eratyki to duże głazy występujące w obrębie moren.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Morena denna to ciąg wzgórz powstałych przed czołem lądolodu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz

R1FGR34A7J77Q

Ćwiczenie 9

Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.

R12QR2X414SQH

Ćwiczenie 10

Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.

Ćwiczenie 11

Do numerów przedstawionych trzech zdjęć dopasuj właściwe nazwy form polodowcowych krajobrazu młodoglacjalnego.

Do numerów opisanych trzech zdjęć dopasuj właściwe nazwy form polodowcowych krajobrazu młodoglacjalnego.

RAbyNgQWA2qDj

Zdjęcie przedstawia jezioro o spokojnej tafli, na którym znajduje się żaglówka. — 1
Źródło: Jerzy Opioła - Praca własna (fragment), CC BY-SA 3.0, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/.

R1cBYw2MxAKfr

Zdjęcie przedstawia dużą skałę. Leży ona na trawie przy drodze. Wokół rosną różne drzewa. — 2
Źródło: By 1bumer - Own work, CC BY-SA 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=40266875.

R1V2Ca0mUMt1j

Zdjęcie przedstawia morze. Na pierwszym planie znajduje się morze. Na prawo jest plaża. W tle linię brzegową tworzy wzniesienie o stromych zboczach porośniętych roślinnością. — 3
Źródło: By I, Matio, CC BY-SA 3.0, http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2419856.

RSGP7KXF11O3M

Wymyśl pytanie na kartkówkę związane z tematem materiału.

R8FB56R8ND2DJ

Ćwiczenie 12

Zaznacz formy terenu, które powstają w obrębie lądolodu, a nie na jego przedpolu. Możliwe odpowiedzi: 1. kemy, 2. sandry, 3. ozy, 4. drumliny, 5. pradoliny

Ćwiczenie 13

Na podstawie mapy przedstawiającej kemy owieczkowskie i oz lisewski na Pojezierzu Chełmińskim, opisz morfologię kemów i ozów jako form rzeźby polodowcowej.

RE7FVcqIyQ0rm

Ilustracja — Mapa sytuacyjna kemów owieczkowskich i ozu lisewskiego
Źródło: P. Lamparski, *Badania georadarowe kemów jako przykład możliwości zastosowania metod geofizycznych do badania form zbudowanych z drobnoziarnistych osadów klastycznych*, „Przegląd Geograficzny” 2020, t. 92, z. 5, s. 430, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).

R1FJLX83H7SNN

(Uzupełnij).

Porównaj kształt i układ poziomic. Sprawdź, czy forma jest zwarta, czy wydłużona i wąska. Zwróć też uwagę na to, jak duża jest długość w porównaniu z szerokością i gdzie poziomice są najbliżej siebie (najbardziej strome stoki).

Kemy to dość zwarte pagóry o zarysie owalnym. Charakterystyczna jest u nich także płaska lub lekko falista powierzchnia szczytowa: na wierzchowinie poziomice są bardziej „rozlane” i tworzą niewielki obszar o podobnych wysokościach, a dopiero na obrzeżach zaczynają się wyraźniejsze spadki stoków. Oz lisewski ma inną morfologię – jest długim, wąskim i krętym wałem. Zamiast płaskiego „wierzchołka” typowego dla kemu, oz tworzy ciągły grzbiet (zwykle bez wyraźnej, szerokiej wierzchowiny), a jego rozciągłość jest dużo większa niż szerokość.

Ćwiczenie 13

RmG01Lft0OiRm

Zaznacz prawidłowe odpowiedzi. Rzeźba krajobrazu staro- i młodoglacjalnego składa się z: Możliwe odpowiedzi: 1. wysoczyzn morenowych o powierzchni pagórkowatej, falistej i płaskiej, 2. wzgórz i pagórków morenowych oraz wałów form marginalnych, 3. wałów drumlinów, 4. wałów ozów, 5. wzgórz i pagórków kemowych, 6. obniżeń rynien polodowcowych i dolin wód roztopowych (pradolin), 7. równin sandrowych, 8. obniżeń wytopiskowych, 9. stref peryglacjalnych, 10. soliflukcji, 11. równin, 12. koryta rzeki

Rzeźba polodowcowa - rycina interaktywna

Trening czyni Mistrza!