Trening czyni Mistrza!

RhaJL4OU3UFoZ
Ćwiczenie 1
Wskaż wspólne cechy środowiska strefy równikowej i podrównikowej. Możliwe odpowiedzi: 1. roczna suma opadów powyżej 2000 mm, 2. wysoka średnia roczna temperatura powietrza (powyżej 20°C), 3. dwie pory roku, sucha i deszczowa, 4. intensywne wietrzenie chemiczne, 5. obecność związków żelaza i glinu w glebach, 6. roślinność zrzucająca liście na zimę, 7. stały roczny przepływ wód w rzekach, 8. słone wody gruntowe
R65AZJGBBK6AN1
Ćwiczenie 2
Przyporządkuj ilościowe cechy środowiska do strefy równikowej i podrównikowej. Strefa równikowa, wybitnie wilgotna Możliwe odpowiedzi: 1. bilans radiacyjny powyżej 200 W/m2, 2. roczna suma opadów 2000‑3000 mm, 3. odczyn gleby 4‑7 pH, 4. biomasa poniżej 150 t/ha, 5. zawartość próchnicy glebowej ok. 2,5%, 6. biomasa powyżej 500 t/ha, 7. zawartość próchnicy glebowej ok. 1%, 8. bilans radiacyjny 100‑200 W/m2, 9. odczyn gleby 2‑3 pH, 10. roczna suma opadów 100‑500 mm, 11. roczna produkcja biomasy powyżej 50 t/ha, 12. amplitudy dobowe temperatury do 10°C, 13. amplitudy dobowe temperatury do 5°C, 14. roczna produkcja biomasy poniżej 30 t/ha Strefa podrównikowa, sucha Możliwe odpowiedzi: 1. bilans radiacyjny powyżej 200 W/m2, 2. roczna suma opadów 2000‑3000 mm, 3. odczyn gleby 4‑7 pH, 4. biomasa poniżej 150 t/ha, 5. zawartość próchnicy glebowej ok. 2,5%, 6. biomasa powyżej 500 t/ha, 7. zawartość próchnicy glebowej ok. 1%, 8. bilans radiacyjny 100‑200 W/m2, 9. odczyn gleby 2‑3 pH, 10. roczna suma opadów 100‑500 mm, 11. roczna produkcja biomasy powyżej 50 t/ha, 12. amplitudy dobowe temperatury do 10°C, 13. amplitudy dobowe temperatury do 5°C, 14. roczna produkcja biomasy poniżej 30 t/ha
RZmYRLyj7BcpV
Ćwiczenie 3
Wskaż cechy środowiska strefy zwrotnikowej. Możliwe odpowiedzi: 1. regionalne zróżnicowanie cech krajobrazu, 2. żyzne, zasobne w próchnicę gleby, 3. przestrzenna zmienność sumy opadów od poniżej 200 do 2000 mm, 4. małe wahania przepływu w rzekach, 5. dodatni bilans cieplny, 6. jedna pora roku, 7. mała roczna amplituda temperatury powietrza
1
Ćwiczenie 4

Wyjaśnij, dlaczego w strefie zwrotnikowej suchej występują bardzo niskie opady.

RA9FNz27mMQC2
(Uzupełnij).
R13RVREQ1EGVV
Ćwiczenie 5
Dokończ zdanie:

Niedobór wody w strefie zwrotnikowej suchej jest spowodowany tym, że… Możliwe odpowiedzi: 1. roczna suma opadów jest większa niż roczna suma parowania., 2. roczna suma opadów jest mniejsza niż roczna suma parowania., 3. roczne sumy opadów i parowania są zbliżone, ale występuje intensywny pobór wód., 4. brakuje opadów i parowania.
1
Ćwiczenie 6

Wyjaśnij, dlaczego w strefie równikowej w czasie górowania Słońca w zenicie wzrasta wysokość opadów (tzw. deszcze zenitalne).

RfnOiH8Xs7wQe
{duże pole}.
RSLQH7157NH6N1
Ćwiczenie 7
Przeczytaj tekst i zaznacz prawidłowy termin: W wilgotnym lesie równikowym warunki atmosferyczne nie zmieniają/zmieniają się w roku. Średnia roczna temperatura wynosi 20/28°C. Opady są rzadkie/częste i silne/słabe. Ich średnia roczna suma przekracza 2200 mm. Opady deszczu powodują, że gleba jest wypłukiwana/zasklepiana i zakwaszana/alkalizowana. Aktywność mikroorganizmów i obieg substancji odżywczych (biogenów) są intensywne/powolne. Mała/duża ich ilość magazynowana jest w glebie, a w konsekwencji jest ona w nie bardzo zasobna/uboga [...]. Wysoka temperatura i opady deszczu tworzą optymalne/niekorzystne warunki do wzrostu roślin, a produkcja netto jest tu najniższa/najwyższa spośród wszystkich lądowych biomów. Uważa się, że mała/duża różnorodność biologiczna tych lasów jest wynikiem ich długiej historii. Wilgotne lasy tropikalne nigdy nie podlegały zlodowaceniom/pustynnieniu, dlatego gatunki, w miarę upływu czasu, mogły tworzyć ubogie/bogate zespoły. W dodatku środowisko fizyczne/chemiczne sprzyja wytworzeniu niewielu/wielu nisz ekologicznych dla wyspecjalizowanych gatunków. Rozrzedzone/Gęste sklepienie lasu ogranicza/pozwala na dostęp światła do dna, utrudniając rozwój roślinności [...]. Efektem stratyfikacji pionowej/poziomej wilgotnych lasów tropikalnych […] jest powstanie/degradacja wielu przestrzennie zróżnicowanych mikrośrodowisk. Ich obecnością/brakiem tłumaczy się często niską/wysoką różnorodność gatunkową wilgotnych lasów tropikalnych.
Źródło: Encyklopedia leśna, Lasy Państwowe, [online], dostępny w internecie: https://www.encyklopedialesna.pl/haslo/lasy-tropikalne-ndash-charakterystyka/, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
11
Ćwiczenie 8

Przeanalizuj rysunek i określ relacje między cechami klimatu a występowaniem różnych formacji roślinnych strefy równikowej i podrównikowej.

Przeanalizuj opisy rysunków i określ relacje między cechami klimatu a występowaniem różnych formacji roślinnych strefy równikowej i podrównikowej.

RDxjJLoYT8PXD
Trzy ilustracje z roślinnością. Pierwsza ilustracja przedstawia wiecznie zielony las równikowy. Drzewa osiągają wysokość 50 metrów. Pod rysunkiem zaznaczono zero suchych miesięcy. Ilustracja druga przedstawia las równikowy z porą suchą. Drzewa sięgają 25 metrów. Trzy miesiące są suche. Ostatnia ilustracja to las widny - drzewa osiągają wysokość 10‑15 metrów, brak niższej roślinności. W lesie widnym jest sześć suchych miesięcy.
Źródło: Englishsquare Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
R1Lq6x4c3MZDR
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
R1V88H6B8UJRS
Ćwiczenie 9
Łączenie par. Zaznacz, czy podane zdanie jest prawdziwe lub fałszywe.. Sawanna pod względem glebowym i roślinnym nie różni się od stepu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Duża produkcja biomasy w wilgotnym lesie równikowym powoduje, że jest on zasiedlony głównie przez ssaki kopytne.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Czerwona barwa gleb ferralitowych jest związana z występowaniem w nich związków manganu i glinu.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Na obszarach występowania wilgotnych lasów tropikalnych związki między wysokością opadu a produkcją biomasy mają charakter sprzężeń zwrotnych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Drzewa w lesie tropikalnym wykształcają korzenie powietrzne w celu pobierania składników pokarmowych.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Na terenie sawanny mogą występować powodzie.. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
R18GXBTQECEUO1
Ćwiczenie 10
Przeczytaj tekst i uzupełnij brakujące wyrazy: W Afryce typy klimatu układają się asymetrycznie/symetrycznie względem równika/zwrotnika. Położenie Afryki w strefie międzyzwrotnikowej/równikowej oraz jej krańców północnego i południowego w strefach podzwrotnikowych/podrównikowych powoduje, że na tym kontynencie przeważają gorące/przejściowe typy klimatu. Rozkład opadów jest uwarunkowany cyrkulacją atmosferyczną/wodną w strefie międzyzwrotnikowej/podrównikowej i wykazuje asymetryczne/symetryczne ułożenie względem zwrotnika/równika. Rozkład opadów/temperatur w poszczególnych miesiącach wyznacza pory roku: deszczową i suchą/letnią i zimową. [...] W strefach zwrotnikowych w Afryce występują obszary pustynne i półpustynne/leśne. Na północy znajduje się największa gorąca pustynia świata – Sahara/Wielka Pustynia Piaszczysta – o powierzchni około 9 mln km2. Na południu rozciąga się obszar półpustynny Registan/Kalahari i Pustynia Nubijska/Namib. Niedobór wody powoduje, że na pustyniach brakuje zwartej szaty roślinnej/pokrywy glebowej. Na tych obszarach czynnikami kształtującymi krajobrazy są: małe/duże różnice temperatury powietrza między dniem a nocą/porą suchą i deszczową, częste suche/wilgotne i gorące wiatry oraz sporadyczne, występujące raz na kilka dni/lat obfite deszcze. Roślinność jest uboga/różnorodna – stanowią ją suchorosty i słonorośla/twardolistne zarośla. [...] Duże/małe wahania temperatury powietrza/wody i silne wiatry/ulewy kształtują też gleby na pustyniach. Czynniki te powodują intensywne wietrzenie chemiczne/mechaniczne, którego wynikiem jest obfita zwietrzelina/pokrywa mineralno‑próchniczna złożona z okruchów skalnych/agregatów organicznych. Wiatr przemieszcza produkty wietrzenia i powstają różne typy pustyń: kamienista, żwirowa, piaszczysta, pylasta. Podsiąkanie/Wsiąkanie wód i ich szybkie parowanie/odpływanie przyczynia się do powstawania skorup i wykwitów solnych/organicznych – tworzą się wówczas gleby zasolone/alkaliczne lub gleby ultrasłodkie/słone.
Źródło: Fragment tekstu ze strony http://www.wiking.com.pl/Pliki/Przykladowerozdzialy/259_przykladowe_rozdzialy_03032018133328_1520080408.pdf, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
1
Ćwiczenie 11

Na podstawie fotografii przedstawiającej krajobraz charakterystyczny dla strefy zwrotnikowej określ:

Zapoznaj się z opisem fotografii przedstawiającej krajobraz charakterystyczny dla strefy zwrotnikowej. Na podstawie opisu spróbuj określić:

  • strefę krajobrazową,

  • region świata,

  • cechy środowiska i procesy przyrodnicze.

Skorzystaj z różnych źródeł informacji.

R13a2I2Ly9ONy
Zdjęcie przedstawia roślinę rosnącą na piaszczystym terenie. Z pnia wyrastają duże, skórzaste, skręcone liście. Leżą na piasku. Liście pękają na podłużne pasy, końcówki liści są suche, postrzępione. Na powierzchni piasku gdzieniegdzie leżą kamienie. W tle rośnie niewysokie drzewo oraz sporadycznie niskie rośliny. W oddali jest pasmo górskie. Góry są skaliste. Brak na ich zboczach roślinności.
Źródło: Von Erongoguy - Eigenes Werk, CC BY-SA 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=70210806.
R1Lz2dvDlIAJA
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 12

Przyporządkuj klimatogramy do poszczególnych typów klimatu występujących w strefie równikowej i podrównikowej.

R1O8Q8RX4U2XM
Wskaż, który klimatogram odpowiada: klimatowi podrównikowemu suchemu, klimatowi podrównikowemu wilgotnemu i klimatowi podrównikowemu suchemu. Trzy klimatogramy. 1. Temperatura między 20 a 30 stopni przez cały rok. Opady są najwyższe w październiku - ponad 200, najniższe w styczniu i w grudniu - między 50 a 100 milimetrów. Nie ma miesięcy z brakiem opadów. 2. Temperatura pomiędzy 20 a 30 stopni. Najwyższe opady są w sierpniu - 300 milimetrów. Nieco niższe we wrześniu. W styczniu, lutym, listopadzie i grudniu brak opadów. 3. Temperatura pomiędzy 20 i powyżej 30 stopni Celsjusza. Opady najwyższe w sierpniu 150 milimetrów. Od stycznia do marca oraz w listopadzie i w grudniu brak opadów.
Źródło: Englishsquare Sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
Rma5zgKqGtjXI
Wybierz, który klimatogram odpowiada: klimatowi podrównikowemu suchemu. Możliwe odpowiedzi: 1. klimatowi podrównikowemu wilgotnemu i klimatowi podrównikowemu suchemu. Trzy klimatogramy. 1. Temperatura między 20 a 30 stopni przez cały rok. Opady są najwyższe w październiku - ponad 200, najniższe w styczniu i w grudniu - między 50 a 100 milimetrów. Nie ma miesięcy z brakiem opadów. 2. Temperatura pomiędzy 20 a 30 stopni. Najwyższe opady są w sierpniu - 300 milimetrów. Nieco niższe we wrześniu. W styczniu, lutym, listopadzie i grudniu brak opadów. 3. Temperatura pomiędzy 20 i powyżej 30 stopni Celsjusza. Opady najwyższe w sierpniu 150 milimetrów. Od stycznia do marca oraz w listopadzie i w grudniu brak opadów., 2. klimatowi podrównikowemu wilgotnemu i klimatowi podrównikowemu suchemu. Trzy klimatogramy. 1. Temperatura między 20 a 30 stopni przez cały rok. Opady są najwyższe w październiku - ponad 200, najniższe w styczniu i w grudniu - między 50 a 100 milimetrów. Nie ma miesięcy z brakiem opadów. 2. Temperatura pomiędzy 20 a 30 stopni. Najwyższe opady są w sierpniu - 300 milimetrów. Nieco niższe we wrześniu. W styczniu, lutym, listopadzie i grudniu brak opadów. 3. Temperatura pomiędzy 20 i powyżej 30 stopni Celsjusza. Opady najwyższe w sierpniu 150 milimetrów. Od stycznia do marca oraz w listopadzie i w grudniu brak opadów.
R1MTXOPTZD5PN
Ćwiczenie 13
Dopasuj opisy do stref krajobrazowych [wpisz numer strefy krajobrazowej].

1. krajobraz strefy równikowej, wilgotnej
2. krajobraz strefy podrównikowej, wilgotnej
3. krajobraz strefy podrównikowej, suchej Średnia miesięcznych temperatur w granicach 22–35°C; wyższe temperatury w porze suchej. Jedna pora deszczowa związana z zenitalnym położeniem Słońca i jedna pora sucha. Niewielka suma rocznych opadów (ok. 500–1000 mm) z jednym maksimum: latem na półkuli N, zimą na półkuli S. Najpowszechniejszą formacją roślinną są sawanny. W rejonach wilgotniejszych wzrasta liczba drzew (głównie akacji i baobabów w Afryce, eukaliptusów w Australii), w regionach bardziej suchych dominują trawy (jedynie wzdłuż rzek występuje bardziej bujna roślinność tzw. lasy galeriowe). Typowymi glebami są cynamonowoczerwone, czerwonobure oraz czarne gleby tropikalne. Typ krajobrazu oznaczony numerem:Tu uzupełnij Średnia miesięcznych temperatur jest podobna przez cały rok i waha się w granicach 24–28°C. Wysokie opady przez cały rok (suma roczna ok. 2000‑3000 mm) z dwoma maksimami: wiosennym i jesiennym (większe natężenie deszczów zenitalnych). Typową formacją roślinną jest tu wilgotny las równikowy, z dużą ilością epifitów i zwisających z konarów drzew lian. W płytkich wodach przybrzeżnych rosną lasy namorzynowe (mangrowe) odporne na słone wody morskie. Głównymi glebami są słabo żyzne czerwone i czerwonożółte gleby ferralitowe. Typ krajobrazu oznaczony numerem:Tu uzupełnij Średnia miesięcznych temperatur waha się w granicach 22–30°C; nieco wyższe temperatury w porze suchej. Jedna pora deszczowa związana z zenitalnym położeniem Słońca i jedna pora sucha. Duża suma rocznych opadów (ok. 1000–1500 mm) z jednym maksimum: latem na półkuli N, zimą na półkuli S. Typową formację roślinną stanowi tu las zrzucający liście na okres pory suchej, przypominający lasostep. Rosną tu m.in. drzewa magazynujące wodę w pniach. Powszechnie występującymi glebami są czerwone gleby ferralitowe o małej urodzajności. Typ krajobrazu oznaczony numerem:Tu uzupełnij
1
Ćwiczenie 14

Fotografia przedstawia krajobraz jednej ze stref omawianych w e‑materiale. Na podstawie prezentowanego widoku określ:

Zapoznaj się z opisem fotografii przedstawiającej krajobraz jednej ze stref omawianych w e‑materiale. Na podstawie opisu spróbuj określić:

  • strefę krajobrazową,

  • region świata,

  • cechy środowiska i procesy przyrodnicze.

Skorzystaj z różnych źródeł informacji.

RMKLQLF6EMNXK
Sawanna z płaską, brązowo‑zieloną równiną na pierwszym planie i pojedynczymi drzewami akacjowymi w oddali. W tle widać ośnieżone Kilimandżaro, częściowo przesłonięte pasem niskich chmur; nad krajobrazem rozciąga się zachmurzone niebo.
Źródło: Sergey Pesterev, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Search&search=Kilimanjaro&ns0=1&ns6=1&ns12=1&ns14=1&ns100=1&ns106=1#/media/File:Kilimanjaro_from_Amboseli.jpg, licencja: CC BY-SA 4.0.
R1Clz65mnsNH2
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 15
RJ2ZVQOFDV3OR
Korzystając z treści lekcji oraz z dostępnych źródeł wiedzy, podaj przyczyny małej różnorodności biologicznej w strefie zwrotnikowej suchej.
1
Ćwiczenie 15
R77LQHC35HH9K
Korzystając z treści lekcji oraz z dostępnych źródeł wiedzy, podaj przyczyny małej różnorodności biologicznej w strefie zwrotnikowej suchej.
Strefa zwrotnikowa - film edukacyjny
3. Strefowość środowiska przyrodniczego. Strefa podzwrotnikowa, umiarkowana i polarna