RkVrjmQv8LaQR
Zdjęcie przedstawia wulkan Krakatau. Na pierwszym planie znajduje się ocean. W głębi znajduje się wulkan. Z jego krateru wydobywa się dym.

3. Ciemna strona natury - geozagrożenia geologiczne

Źródło: Lord Mountbatten, dostępny w internecie: commons.wikimedia.org, licencja: CC BY-SA 3.0.

Spośród wielu geozagrożeń geologicznych, w materiale przedstawiono trzy: wybuchy wulkanów, zagrożenia związane z lejami krasowymi i trzęsienia ziemi

Erupcja wulkanu, do której doszło 27 sierpnia 1883 roku, była jedną z największych naturalnych klęsk żywiołowych w dziejach. Liczba ofiar śmiertelnych to około 40 tysięcy osób. Inne źródła szacują ją na ponad 120 tysięcy. Wśród skutków erupcji najgroźniejsze (wyłączając obszar bezpośrednio przyległy do wulkanu) okazało się tsunami. Gazy i pyły uwolnione do atmosfery powodowały kolejne następstwa, które nie miały jednak niszczących i długofalowych skutków w skali całego globu.

„Gigantyczne dziury”, „Otwarcie wrót piekieł”, „Dom pochłonięty przez ziemię”, „Budynek uszkodzony przez zapadlisko” to tytuły doniesień medialnych, za którymi często kryje się zjawisko powstawania lejów krasowych. Czym są leje krasowe? W jaki sposób powstają? Jakie obszary są najbardziej zagrożone ich występowaniem? Czy istnieje niezawodny system ostrzegania przed nimi lub skuteczna ochrona?

Wśród katastrof nawiedzających powierzchnię naszej planety, do najgroźniejszych należy zaliczyć trzęsienia ziemi. Ich niebezpieczeństwo wynika z niemożliwości ochrony przed skutkami, a także trudności w prognozowaniu miejsca, siły i czasu wystąpienia wstrząsów. Mimo wykorzystania zaawansowanych technologii, w tym sztucznej inteligencji, nadal nie dysponujemy metodami jednoznacznego przewidywania trzęsień.

Twoje cele
  • Wymienisz i scharakteryzujesz wskaźniki określające wielkości erupcji wulkanicznych.

  • Podasz przykłady największych erupcji wulkanicznych w przeszłości i scharakteryzujesz je.

  • Przedstawisz przebieg oraz bezpośrednie i pośrednie skutki największych erupcji wulkanicznych na przykładzie erupcji wulkanu Krakatau.

  • Omówisz przyczyny powstawania niebezpiecznych lejów krasowych.

  • Określisz, które rodzaje lejów krasowych stanowią geozagrożenie.

  • Określisz skutki wynikające z powstania leja krasowego.

  • Wymienisz regiony świata, w których występują leje krasowe.

  • Scharakteryzujesz przyczyny trzęsień ziemi.

  • Wskażesz obszary o największej liczbie trzęsień ziemi.

  • Poznasz skutki katastrof wywołanych trzęsieniami ziemi.