Sprawdź lokalizację wymienionych regionów na mapie. Przypomnij sobie, jakie warunki sprzyjają rozwojowi zjawisk krasowych. Zastanów się, jakie cechy przyrodnicze są wspólne dla wymienionych regionów.

Wszystkie wymienione regiony znajdują się w strefach charakteryzujących się występowaniem dużej ilości opadów rocznych lub sezonowych. Intensywne lub częste opady przyspieszają rozpuszczanie oraz wypłukiwanie skał i powstawanie wyraźniejszych i większych form krasowych.

Obejrzyj film edukacyjny zawarty w e‑materiale. Zwróć uwagę na rodzaje lejów krasowych oraz ich cechy – wielkość, głębokość, czas powstawania.

Za najgroźniejsze leje krasowe uznawane są leje powstające w wyniku zapadania się stropu nad jaskiniami. Proces zapadania może odbywać się bardzo szybko, w ciągu kilku minut. Takie leje krasowe mogą osiągać bardzo duże rozmiary oraz znaczną głębokość. Ich ściany mogą być strome.

R1TaRmDdUM5fn

Na ilustracji są dwa obrazki. Pokazano jak zapada się część terenu. Powierzchnia terenu jest zbudowana z nakładu - skał niekrasowiejących. Pod ich warstwą są skały krasowiejące. Na skałach krasowiejących stoją budynki. Zapadają się wraz z powierzchnią nakładu.

Zapoznaj się z ilustracjami przedstawiającymi powstawanie lejów zapadowych. Jakie działania człowieka mające miejsce pod powierzchnią terenu i na powierzchni mogą spowodować zawalenie się stropu nad próżniami?

Do powstawania lejów zapadliskowych może przyczyniać się zbyt gęsta zabudowa na powierzchni, która powoduje ogromne obciążenie gruntu. Do powstawania pustek skalnych pod powierzchnią terenu może przyczyniać się wykonywanie tuneli drogowych, kolejowych, metra oraz różnego rodzaju przekopów i instalacji. Awaria podziemnej instalacji (np. wodociągowej lub kanalizacyjnej) może spowodować wypłukiwanie skał i – w efekcie – doprowadzić do powstawania zapadliska.

Zastanów się, jakie są skutki trzęsień ziemi oraz co mogło przyczynić się do wywołania zniszczeń zaprezentowanych na fotografiach.

Podwodne trzęsienia ziemi przyczyniają się do powstania tsunami, którego skutkiem są duże zniszczenia np.: zawalanie budynków, niszczenie linii kolejowych, dróg, mostów, zrywanie linii elektrycznych, gazowych, wodociągowych, kanalizacyjnych itp. Ich odbudowa lub naprawa generuje potężne koszty.

Przypomnij sobie położenie geograficzne Haiti i Japonii.

Główną przyczyną mniejszej liczby ofiar w Japonii podczas trzęsienia ziemi jest przygotowanie tego kraju na występowanie takich katastrof. W Japonii bardzo często dochodzi do wstrząsów sejsmicznych, ponadto jest to kraj bogaty, w którym prawo budowlane jest bardzo restrykcyjne i nakazuje przystosowanie budownictwa tak, aby konstrukcje podczas wstrząsu nie uległy zniszczeniom (tzw. „sztywne budynki”). W przypadku Haiti, gdzie do trzęsień ziemi nie dochodzi tak często jak w Japonii, ludność kraju nie była przygotowana na tak silne trzęsienie ziemi jak w 2010 r., dlatego katastrofa pochłonęła tak dużą liczbę ofiar.