Istnieją różne kryteria wyróżniania rodzajów migracji. Najczęstszymi są: przyczyna, zasięg, kierunek, czas trwania i stopień dobrowolności. Zacznijmy od pierwszego z nich – od podziału migracji ze względu na ich przyczyny. Kryterium to pozwala na wyróżnienie dziewięciu głównych rodzajów migracji. Oto one.

1. Migracje ekonomiczne wywołane są chęcią poprawienia warunków życia, na przykład poprzez podjęcie pracy w nowym miejscu,

2. Migracje polityczne, do których należą: ucieczka przed prześladowaniami politycznymi; ucieczka z obszarów objętych działaniami wojennymi; repatriacje i deportacje.

3. Migracje rodzinne mają na celu łączenie rodzin, na przykład po wojnie, a także zawieranie małżeństw (tak zwane migracje matrymonialne).

4. Migracje religijne (inaczej pielgrzymkowe) wywołane są ucieczką przed prześladowaniami religijnymi oraz pielgrzymowaniem do miejsc kultu religijnego.

5. Migracje zdrowotne (inaczej uzdrowiskowe) spowodowane są chęcią (koniecznością) poprawy zdrowia – obejmują zatem: wyjazdy na leczenie, do uzdrowisk.

6. Migracje przyrodnicze (inaczej ekologiczne) obejmujące są ucieczkę z obszarów dotkniętych klęskami żywiołowymi albo katastrofami ekologicznymi, a także sezonowe wędrówki ludów koczowniczych.

7. Migracje etniczne (czyli kulturowe) dotyczą ucieczki przed prześladowaniami na tle narodowościowym albo podejmowane są w związku z odmiennością kulturową.

8. Migracje turystyczne wywołane są chęcią podróżowania, zwiedzania, wędrowania w celach krajoznawczych lub wypoczynkowych.

9. Migracje służbowe związane są z chęcią (koniecznością) podróży związanej z wykonywaną pracą i obowiązkami zawodowymi.

Drugim kryterium jest zasięg. Jeżeli migracje odbywają się w określonych granicach administracyjnych, najczęściej dotyczy to jednego państwa, na przykład w granicach Polski, mówimy wówczas o migracjach wewnętrznych. Natomiast jeżeli wiążą się z przekraczaniem granic administracyjnych, na przykład z Polski za granicę lub z zagranicy do Polski, są to migracje zewnętrzne (czy też zagraniczne). Granice, o których mowa, mogą dotyczyć nie tylko państw, ale również województw, powiatów, gmin, miejscowości, dzielnic i tak dalej. Mogą zachodzić również w obrębie kontynentu lub mieć charakter międzykontynentalny. Załóżmy, że ktoś przeprowadza się z Polski do Francji. Z punktu widzenia Europy są to migracje wewnętrzne – wewnątrz kontynentu. Natomiast z punktu widzenia państw – są to migracje zewnętrzne (czy też zagraniczne). Wniosek jest taki, że kryterium zasięgu migracji zależy od punktu widzenia, z którego je rozpatrujemy.

Migracje można podzielić także ze względu na kierunek. Wyróżniamy wówczas cztery zasadnicze kierunki: ze wsi do innej wsi, ze wsi do miasta, z miasta na wieś oraz z miasta do innego miasta.

Kolejnym kryterium jest czas trwania. Na jego podstawie wyróżnić można migracje stałe, sezonowe i okresowe. Migracje stałe wiążą się ze zmianą stałego miejsca zamieszkania. Migracje sezonowe odbywają się cyklicznie w tych samych porach roku, do tych samych miejsc; dotyczy to na przykład osób, które co roku jeżdżą do pracy przy zbiorach owoców sezonowych. Natomiast migracje okresowe można podzielić na: długookresowe (gdy czas pobytu poza stałym miejscem zamieszkania wynosi więcej niż rok), krótkookresowe (gdy czas pobytu poza stałym miejscem zamieszkania wynosi mniej niż rok) oraz dobowe (inaczej wahadłowe), obejmujące codzienne dojazdy, na przykład do szkoły i do pracy.

Ostatnim omawianym kryterium jest stopień dobrowolności. Pozwala ono na rozróżnienie dwóch zasadniczych rodzajów migracji: swobodnych i przymusowych. Pierwszy z nich wynika z decyzji podjętych dobrowolnie przez osoby migrujące. Mogą mieć one podłoże na przykład ekonomiczne, religijne, turystyczne, zdrowotne czy rodzinne. Można zaliczyć do tego rodzaju również repatriacje, czyli powrót do kraju osób przymusowo wysiedlonych, na przykład powrót Polaków deportowanych wcześniej do Związku Radzieckiego (1944-1948 i 1955-1958). Z kolei pod pojęciem migracji przymusowych kryją się przede wszystkim przesiedlenia i deportacje. Pierwsze z nich to przymusowa zmiana miejsca zamieszkania obywateli w granicach tego samego państwa, na przykład przesiedlenie 1,3 mln mieszkańców chińskiej prowincji Hubei w związku z budowaną na tym obszarze Tamą Trzech Przełomów. Natomiast drugie oznacza przymusową zmianę miejsca zamieszkania obywateli poza granice państwa, na przykład deportacje Polaków w głąb Rosji (w XIX wieku), Związku Radzieckiego (1939-1945), III Rzeszy (1939-1945). Niektórzy badawcze wyróżniają tak zwane migracje półdobrowolne lub inaczej wymuszone jako pośredni typ między dobrowolnymi i przymusowymi. Należy do nich między innymi ewakuacja, czyli zorganizowany przez władze państwa wyjazd w celu uniknięcia spodziewanego zagrożenia, na przykład ewakuacja 0,5 miliona mieszkańców Nowego Orleanu w sierpniu 2005 roku w związku ze zbliżającym się huraganem Katrina.