1
Ćwiczenie 1

Wyjaśnij, dlaczego w środowisku estuarium występują wyłącznie rośliny i zwierzęta posiadające dużą tolerancję na dobowe, miesięczne i roczne zmiany zasolenia wody oraz na zmiany jej temperatury.

RE08aNXKVxQSz
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 2

Na ilustracji przedstawiono zmiany prędkości wiatru w zależności od wysokości nad piaszczystą powierzchnią płaską oraz łąką.  Sformułuj zależność między prędkością wiatru a typem pokrycia powierzchni terenu oraz wymień pozostałe czynniki wpływające na intensywność procesów eolicznych.

Opisano ilustrację dotyczącą zmian prędkości wiatru w zależności od wysokości nad piaszczystą powierzchnią płaską oraz łąką. Sformułuj zależność między prędkością wiatru a typem pokrycia powierzchni terenu oraz wymień pozostałe czynniki wpływające na intensywność procesów eolicznych.

RtYTGKUCFMCxo
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RALKhf7fdumYu
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 3

Wyjaśnij, w jaki sposób powstają oazy.

RIBb1zvpOyd0R
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 4
R19PZ4FV1LLZE1
Opisz, jak powstają następujące formacje skalne: grzyb skalny, graniaki wiatrowe, bruk deflacyjny, wygłady eoliczne.
Źródło: Licencja Pixabay, [online], dostępny w internecie: https://pixabay.com, domena publiczna.
R12P8M4TAU7CQ
stożek napływowy Możliwe odpowiedzi: 1. akumulacja, 2. erozja boczna i akumulacja, 3. erozja wsteczna, 4. erozja wgłębna meander Możliwe odpowiedzi: 1. akumulacja, 2. erozja boczna i akumulacja, 3. erozja wsteczna, 4. erozja wgłębna dolina V‑kształtna Możliwe odpowiedzi: 1. akumulacja, 2. erozja boczna i akumulacja, 3. erozja wsteczna, 4. erozja wgłębna kaptaż Możliwe odpowiedzi: 1. akumulacja, 2. erozja boczna i akumulacja, 3. erozja wsteczna, 4. erozja wgłębna
1
Ćwiczenie 5

Na poniższych rysunkach przedstawione są dwa typy przełomów rzecznych. Określ, jak się nazywają poprzez analizę ich morfologii. Opisz procesy ich powstawania.

R1IW05kw8kQ7N
RBRQlGuuhE5H4
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.
RSefEYjj7Foua1
(Uzupełnij).
RTFUUPV2AEHU1
Ćwiczenie 5
Połącz w pary różne typy przełomów rzecznych i ich definicje. przełom rzeczny epigenetyczny Możliwe odpowiedzi: 1. powstaje gdy spiętrzone wody jeziora przeleją się przez najniższe miejsce w granicy misy jeziornej., 2. powstaje w warunkach górskich poprzez działanie erozji wstecznej albo rzeki albo jej źródła, 3. powstaje gdy rzeka wcina się w podłoże z miękkich osadów zalegające na twardym materiale skalnym, 4. powstaje w trakcie podnoszenia podłoża poprzecznie w stosunku do biegu rzeki przełom rzeczny antecedentny Możliwe odpowiedzi: 1. powstaje gdy spiętrzone wody jeziora przeleją się przez najniższe miejsce w granicy misy jeziornej., 2. powstaje w warunkach górskich poprzez działanie erozji wstecznej albo rzeki albo jej źródła, 3. powstaje gdy rzeka wcina się w podłoże z miękkich osadów zalegające na twardym materiale skalnym, 4. powstaje w trakcie podnoszenia podłoża poprzecznie w stosunku do biegu rzeki przełom rzeczny przelewowy Możliwe odpowiedzi: 1. powstaje gdy spiętrzone wody jeziora przeleją się przez najniższe miejsce w granicy misy jeziornej., 2. powstaje w warunkach górskich poprzez działanie erozji wstecznej albo rzeki albo jej źródła, 3. powstaje gdy rzeka wcina się w podłoże z miękkich osadów zalegające na twardym materiale skalnym, 4. powstaje w trakcie podnoszenia podłoża poprzecznie w stosunku do biegu rzeki przełom rzeczny regresyjny Możliwe odpowiedzi: 1. powstaje gdy spiętrzone wody jeziora przeleją się przez najniższe miejsce w granicy misy jeziornej., 2. powstaje w warunkach górskich poprzez działanie erozji wstecznej albo rzeki albo jej źródła, 3. powstaje gdy rzeka wcina się w podłoże z miękkich osadów zalegające na twardym materiale skalnym, 4. powstaje w trakcie podnoszenia podłoża poprzecznie w stosunku do biegu rzeki
Rb052ddG6xRcV
Ćwiczenie 6
Wybierz jedno nowe słowo poznane podczas dzisiejszej lekcji i ułóż z nim zdanie.
Źródło: dostępny w internecie: https://earth.google.com/web/.
R1AUSPMTOGJLS
Ćwiczenie 6
Uzupełnij tekst: Terasa rzeczna to forma terenu powstała w 1. podstawy erozyjnej, 2. erozyjnej, 3. ujście rzeki, 4. dolinie rzecznej wskutek 1. podstawy erozyjnej, 2. erozyjnej, 3. ujście rzeki, 4. dolinie rzecznej lub akumulacyjnej działalności płynących wód. Powstanie teras wiąże się bezpośrednio ze zmianami 1. podstawy erozyjnej, 2. erozyjnej, 3. ujście rzeki, 4. dolinie rzecznej,czyli ze zmianami wysokości, na której znajduje się 1. podstawy erozyjnej, 2. erozyjnej, 3. ujście rzeki, 4. dolinie rzecznej.
21
Ćwiczenie 7

Przeanalizuj zdjęcie satelitarne wyspy Bora‑Bora i scharakteryzuj widoczną na nim fazę rozwoju atolu.

Zapoznaj się z opisem zdjęcia satelitarnego wyspy Bora‑Bora i scharakteryzuj widoczną na nim fazę rozwoju atolu.

R1aXkGa5C6wAc
Źródło: NASA Johnson Space Center, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bora_Bora_ISS006.jpg, domena publiczna.
R15pd4HckWMED
(Uzupełnij).
RBK3894UMGFQ2
Ćwiczenie 8
Przyporządkuj typ wybrzeża do obszaru jego występowania. fiordowe Możliwe odpowiedzi: 1. wybrzeża Finlandii, 2. Zachodnia Francja, 3. Norwegia, 4. Szkocji, 5. Chorwacja, 6. Irlandia,, 7. Portugalia, 8. Alaska, 9. Kalifornia, 10. Grenlandia, 11. Nowa Zelandia riasowe Możliwe odpowiedzi: 1. wybrzeża Finlandii, 2. Zachodnia Francja, 3. Norwegia, 4. Szkocji, 5. Chorwacja, 6. Irlandia,, 7. Portugalia, 8. Alaska, 9. Kalifornia, 10. Grenlandia, 11. Nowa Zelandia szkierowe Możliwe odpowiedzi: 1. wybrzeża Finlandii, 2. Zachodnia Francja, 3. Norwegia, 4. Szkocji, 5. Chorwacja, 6. Irlandia,, 7. Portugalia, 8. Alaska, 9. Kalifornia, 10. Grenlandia, 11. Nowa Zelandia dalmatyńskie Możliwe odpowiedzi: 1. wybrzeża Finlandii, 2. Zachodnia Francja, 3. Norwegia, 4. Szkocji, 5. Chorwacja, 6. Irlandia,, 7. Portugalia, 8. Alaska, 9. Kalifornia, 10. Grenlandia, 11. Nowa Zelandia
RTR3GCFCFQD57
Ćwiczenie 9
Przyporządkuj określenia do właściwych definicji. detersja Możliwe odpowiedzi: 1. oszlifowane powierzchnie skalne., 2. materiał niesiony przez lodowiec zbiera się na jego bokach. Morena ma postać wałów ciągnących się wzdłuż ścian skalnych, 3. działanie niszczące określane jako zdzieranie (dotyczy utworów nieskonsolidowanych znajdujących się w podłożu), 4. inaczej wyrywanie, wydzieranie lub wyorywanie z podłoża okruchów i bloków skalnych przez lód (zarówno za sprawą działalności mechanicznej, jak i dezintegracji mrozowej)., 5. proces podczas którego materiał morenowy transportowany w spągu masy lodowej wygładza rzeźbę terenu egzaracja Możliwe odpowiedzi: 1. oszlifowane powierzchnie skalne., 2. materiał niesiony przez lodowiec zbiera się na jego bokach. Morena ma postać wałów ciągnących się wzdłuż ścian skalnych, 3. działanie niszczące określane jako zdzieranie (dotyczy utworów nieskonsolidowanych znajdujących się w podłożu), 4. inaczej wyrywanie, wydzieranie lub wyorywanie z podłoża okruchów i bloków skalnych przez lód (zarówno za sprawą działalności mechanicznej, jak i dezintegracji mrozowej)., 5. proces podczas którego materiał morenowy transportowany w spągu masy lodowej wygładza rzeźbę terenu detrakcja Możliwe odpowiedzi: 1. oszlifowane powierzchnie skalne., 2. materiał niesiony przez lodowiec zbiera się na jego bokach. Morena ma postać wałów ciągnących się wzdłuż ścian skalnych, 3. działanie niszczące określane jako zdzieranie (dotyczy utworów nieskonsolidowanych znajdujących się w podłożu), 4. inaczej wyrywanie, wydzieranie lub wyorywanie z podłoża okruchów i bloków skalnych przez lód (zarówno za sprawą działalności mechanicznej, jak i dezintegracji mrozowej)., 5. proces podczas którego materiał morenowy transportowany w spągu masy lodowej wygładza rzeźbę terenu morena boczna Możliwe odpowiedzi: 1. oszlifowane powierzchnie skalne., 2. materiał niesiony przez lodowiec zbiera się na jego bokach. Morena ma postać wałów ciągnących się wzdłuż ścian skalnych, 3. działanie niszczące określane jako zdzieranie (dotyczy utworów nieskonsolidowanych znajdujących się w podłożu), 4. inaczej wyrywanie, wydzieranie lub wyorywanie z podłoża okruchów i bloków skalnych przez lód (zarówno za sprawą działalności mechanicznej, jak i dezintegracji mrozowej)., 5. proces podczas którego materiał morenowy transportowany w spągu masy lodowej wygładza rzeźbę terenu wygłady lodowcowe Możliwe odpowiedzi: 1. oszlifowane powierzchnie skalne., 2. materiał niesiony przez lodowiec zbiera się na jego bokach. Morena ma postać wałów ciągnących się wzdłuż ścian skalnych, 3. działanie niszczące określane jako zdzieranie (dotyczy utworów nieskonsolidowanych znajdujących się w podłożu), 4. inaczej wyrywanie, wydzieranie lub wyorywanie z podłoża okruchów i bloków skalnych przez lód (zarówno za sprawą działalności mechanicznej, jak i dezintegracji mrozowej)., 5. proces podczas którego materiał morenowy transportowany w spągu masy lodowej wygładza rzeźbę terenu
1
Ćwiczenie 10

Wykaż zależność pomiędzy wietrzeniem biologicznym a klimatem.

R1JTZDjCwTpEK
(Uzupełnij).
R11F73B6F5CRV
Ćwiczenie 11
Połacz prawidłowo w pary zwroty i definicje korazja/erozja eoliczna Możliwe odpowiedzi: 1. Odłamek skalny o wygładzonych przez korazję ścianach i 2–3 ostrych krawędziach, oszlifowany wskutek tarcia niesionych przez wiatr okruchów skalnych., 2. Jest to proces niszczącej działalności wiatru polegający na wywiewaniu cząsteczek mineralnych luźnych skał., 3. Niszczenie powierzchni skały okruchami skalnymi (głównie piaskiem), niesionymi przez wiatr., 4. Jest to pokrywa zbudowana z oszlifowanych okruchów skalnych średnicy powyżej 1 centymetra. Okruchy te leżą na osadach pylastych, lub piaszczystych. bruk deflacyjny Możliwe odpowiedzi: 1. Odłamek skalny o wygładzonych przez korazję ścianach i 2–3 ostrych krawędziach, oszlifowany wskutek tarcia niesionych przez wiatr okruchów skalnych., 2. Jest to proces niszczącej działalności wiatru polegający na wywiewaniu cząsteczek mineralnych luźnych skał., 3. Niszczenie powierzchni skały okruchami skalnymi (głównie piaskiem), niesionymi przez wiatr., 4. Jest to pokrywa zbudowana z oszlifowanych okruchów skalnych średnicy powyżej 1 centymetra. Okruchy te leżą na osadach pylastych, lub piaszczystych. deflacja Możliwe odpowiedzi: 1. Odłamek skalny o wygładzonych przez korazję ścianach i 2–3 ostrych krawędziach, oszlifowany wskutek tarcia niesionych przez wiatr okruchów skalnych., 2. Jest to proces niszczącej działalności wiatru polegający na wywiewaniu cząsteczek mineralnych luźnych skał., 3. Niszczenie powierzchni skały okruchami skalnymi (głównie piaskiem), niesionymi przez wiatr., 4. Jest to pokrywa zbudowana z oszlifowanych okruchów skalnych średnicy powyżej 1 centymetra. Okruchy te leżą na osadach pylastych, lub piaszczystych. graniak Możliwe odpowiedzi: 1. Odłamek skalny o wygładzonych przez korazję ścianach i 2–3 ostrych krawędziach, oszlifowany wskutek tarcia niesionych przez wiatr okruchów skalnych., 2. Jest to proces niszczącej działalności wiatru polegający na wywiewaniu cząsteczek mineralnych luźnych skał., 3. Niszczenie powierzchni skały okruchami skalnymi (głównie piaskiem), niesionymi przez wiatr., 4. Jest to pokrywa zbudowana z oszlifowanych okruchów skalnych średnicy powyżej 1 centymetra. Okruchy te leżą na osadach pylastych, lub piaszczystych.
R1MQVFV7PJGEE1
Ćwiczenie 12
Wersja alternatywna ćwiczenia: Wybierz dowolny bieg rzeki i go scharakteryzuj.
2
Ćwiczenie 13
RBUO24BOHS666
Wersja alternatywna ćwiczenia: Wymień 3 poruszone w tym materiale procesy rzeźbotwórcze i krótko je opisz.
Źródło: Grafika: M. Zawadzka-Kuc, R. Wróblewski, Ciekawi świata 1, Geografia, podręcznik zakres rozszerzony, OPERON, Gdynia 2012, s. 248, Materiał wykorzystany na podstawie art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (prawo cytatu).
R1382R2UH3TXL
Kaptaż rzeczny to: Możliwe odpowiedzi: 1. erozja prowadząca do poszerzania dna doliny przez podmywanie brzegów i podcinanie zboczy, 2. erozja prowadząca do pogłębiania koryta rzecznego, a pośrednio też doliny, 3. erozja prowadząca do cofania się progów w korycie rzecznym i rozcinania zamknięcia doliny, 4. przeciągnięcie rzeki; zdobycie rzeki przez drugą wskutek erozji wstecznej
1
Ćwiczenie 14

Wyjaśnij, dlaczego żegluga morska wzdłuż północno‐wschodnich wybrzeży Australii nie odgrywa znaczącej roli w transporcie.

RI2Ft2cAds58Y
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 15

Wyjaśnij, dlaczego delty rzek są wykorzystywane rolniczo.

R8EDKgMZKG4zc
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 16

Na mapach przedstawiono obszar delty Wisły ok. 1300 r. oraz obecnie. Wyjaśnij, jakie zmiany zaszły na tym obszarze i czym były spowodowane.

R1LRnWc1owT9G
Źródło: Englishsquare.pl sp. z o.o., licencja: CC BY-SA 3.0.

Na podstawie dostępnych ci źródeł porównaj wygląd obszaru delty Wisły ok. 1300 r. oraz stan aktualny występujący na tym terenie. Wyjaśnij, jakie zmiany zaszły na tym obszarze i czym były spowodowane.

RgGrX4WozZRV9
(Uzupełnij).
Ćwiczenie 17
RRBEETFZVTGXL
Wersja alternatywna ćwiczenia: Uporządkuj etapy powstawania meandrów. Elementy do uszeregowania: 1. Rzeka prostuje swój bieg. Meander zostaje odcięty od koryta – staje się starorzeczem. 2. Erozja boczna powoduje coraz większe wygięcie zakola tak, że dochodzi do przerwania meandru (szyi meandra). 3. Nurt rzeki podmywa zewnętrzny brzeg rzeki, na wewnętrznym brzegu zaczyna się odkładać materiał skalny (piasek), gdyż woda płynie tu wolniej. 4. Wskutek erozji brzegu i akumulacji materiału na rzece tworzy się typowe zakole, które coraz bardziej przypomina podkowę.
R1AH3468L95RF
Uporządkuj etapy powstawania meandrów od najwcześniejszego do najpóźniejszego: Elementy do uszeregowania: 1. Wskutek erozji brzegu i akumulacji materiału na rzece tworzy się typowe zakole, które coraz bardziej przypomina podkowę., 2. Erozja boczna powoduje coraz większe wygięcie zakola tak, że dochodzi do przerwania meandru (szyi meandra)., 3. Erozja boczna powoduje coraz większe wygięcie zakola tak, że dochodzi do przerwania meandru (szyi meandra)., 4. Nurt rzeki podmywa zewnętrzny brzeg rzeki, na wewnętrznym brzegu zaczyna się odkładać materiał skalny (piasek), gdyż woda płynie tu wolniej.
1
Ćwiczenie 18

Na podstawie własnej wiedzy i dostępnych informacji napisz, w jakich strefach klimatycznych intensywność wietrzenia fizycznego jest największa i podaj po dwa czynniki, które decydują o dużej intensywności wietrzenia fizycznego w tych strefach.

R4atU1hRpYsFL
(Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 19

Na podstawie poniższej ortofotomapy opisz, jakie formy rzeźby terenu zostały na niej oznaczone. Wyjaśnij, jak takie formy powstają i opisz ich kształt.

R9OqA1v8pZfyv
Źródło: geoportal.gov.pl, domena publiczna.
RqpgkZrLgReTs
(Uzupełnij).
RS95MJ69P18GJ
Ćwiczenie 19
Połącz rodzaj terasy z definicją. Terasy erozyjne Możliwe odpowiedzi: 1. powstają z osadów rzecznych w wyniku stopniowego obniżania się bazy erozyjnej rzeki., 2. powstają w wyniku skokowego obniżania się bazy erozyjnej rzeki i są wycięte w skałach budujących stoki doliny rzecznej., 3. występują najczęściej w dolinach rzek górskich, zbudowane są zarówno ze skał podłoża, jak i z osadów rzecznych. Terasy akumulacyjne Możliwe odpowiedzi: 1. powstają z osadów rzecznych w wyniku stopniowego obniżania się bazy erozyjnej rzeki., 2. powstają w wyniku skokowego obniżania się bazy erozyjnej rzeki i są wycięte w skałach budujących stoki doliny rzecznej., 3. występują najczęściej w dolinach rzek górskich, zbudowane są zarówno ze skał podłoża, jak i z osadów rzecznych. Terasy akumulacyjno‑erozyjne Możliwe odpowiedzi: 1. powstają z osadów rzecznych w wyniku stopniowego obniżania się bazy erozyjnej rzeki., 2. powstają w wyniku skokowego obniżania się bazy erozyjnej rzeki i są wycięte w skałach budujących stoki doliny rzecznej., 3. występują najczęściej w dolinach rzek górskich, zbudowane są zarówno ze skał podłoża, jak i z osadów rzecznych.
1
Ćwiczenie 20

Wyjaśnij, dlaczego moreny boczne i środkowe występują tylko w tylko lodowcach górskich.

R1WKuCGrQ0kMp
(Uzupełnij).