Projekt: „Środowisko pod lupą – Polska i mój region”

Cel projektu

Twoim zadaniem jest sprawdzić, w jakim stanie jest środowisko w Polsce i w rodzinnym regionie, korzystając z map, danych statystycznych i/lub prostych aplikacji GIS, a potem wyciągnąć wnioski i zaproponować działania  poprawiające stan środowiska.

Polecenie 1

Stwórzcie trzy osobowe zespoły i ustalcie, kto za co odpowiada:

np. jedna osoba – mapy, druga – dane, trzecia – prezentacja).

Polecenie 2

Wybierzcie temat szczegółowy.

Wybierz jeden główny temat, np.:

- Jakość powietrza (smog, pyły PM10/PM2.5, benzo(a)piren),

- Stan wód (rzeki, jeziora),

- Hałas (przy drogach, w mieście),

- Zmiany pokrycia terenu (urbanizacja, wylesianie),

- Obszary chronione (parki narodowe, rezerwaty),

- Zagrożenia środowiskowe (powodzie, susze, smog).

Możesz też połączyć 2–3 elementy, ale pamiętaj, żeby dało się to zrobić w wyznaczonym na pracę czasie.

Polecenie 3

Określcie obszar badań.

Musicie analizować dwa poziomy:

  • ogólny obraz sytuacji w kraju - Polska

  • np. Twój region: województwo, powiat, gmina, miasto (np. Kraków).

Zapiszcie, jaki region wybieracie.

Polecenie 4

Zbierzcie materiały i dane.

Waszym zadaniem jest znaleźć mapy i dane, które pomogą odpowiedzieć na pytanie:
„Jaki jest stan środowiska w Polsce i w moim regionie?”

Możesz skorzystać z:

  • map tematycznych (tabele, wykresy),

  • danych statystycznych (np. z mapami zanieczyszczeń),

  • aplikacji lub stron internetowych.

Wasze minimum:

  • dla Polski: 2 mapy + 1 tabela lub wykres,

  • dla regionu:3 mapy / zrzuty ekranu / wizualizacje.

Zapisujcie źródła (np. nazwa strony, rok).

Polecenie 5

Wybierzcie formę prezentacji.

  • prezentacja multimedialna (PowerPoint, Canva),

  • raport (dokument tekstowy, PDF),

  • (format A3/A2),

    plakat / poster,

  • mapa interaktywna z omówieniem wyników,

  • krótkie nagranie wideo

W pracy powinny się znaleźć:

  • tytuł projektu,

  • temat i obszar (Polska + Wasz region),

  • mapy, wykresy, tabele,

  • opisy i wnioski,

  • propozycje działań,

  • bibliografia.

Polecenie 6

Analiza Polski

Na podstawie zebranych map i danych:

  • Opisz krótko sytuację w Polsce

    • gdzie jest najgorsza jakość powietrza,

    • gdzie wody są najbardziej zanieczyszczone,

    • gdzie jest najwięcej terenów zurbanizowanych,

    • gdzie jest dużo obszarów chronionych.

  • Zrób krótkie podsumowanie (3–5 zdań): „W skali Polski największym problemem jest…”, „Najlepsza sytuacja jest w…”.

Polecenie 7

Analiza własnego regionu.

Teraz skupcie się na Waszym regionie:

  • Pokażcie mapy (np. zanieczyszczenia powietrza, wody, hałasu, obszarów chronionych).

  • Opiszcie, co widzicie:

    • Czy powietrze jest czyste czy zanieczyszczone?

    • Czy są w pobliżu rzeki o złej jakości wód?

    • Czy są parki narodowe, rezerwaty, parki krajobrazowe?

    • Czy widać dużo zabudowy, mało lasów?

  • Porównajcie region z Polską:

Czy Twój region wypada lepiej, gorzej, podobnie? W czym jest największy problem?

Polecenie 8

Wyciągnijcie wnioski.

Na podstawie analizy Polski i regionu:

  • Zapiszcie 3‑5 najważniejsze wnioski , np.:

    • „Mój region ma gorszą jakość powietrza niż średnia w Polsce.”

    • „W moim regionie jest dużo obszarów chronionych, co pozytywnie wpływa na stan środowiska.”

  • Zwróćcie uwagę, czy sytuacja:

poprawia się, pogarsza, pozostaje bez większych zmian czy (jeśli masz dane z kilku lat).

Polecenie 9

Zaproponujcie działania.

Zastanówcie się, co można zrobić, aby poprawić stan środowiska w Waszym regionie.
Zapiszcie co najmniej 3 propozycje, np.:

  • ograniczenie ruchu samochodowego w centrum,

  • rozwój komunikacji publicznej,

  • więcej nasadzeń drzew,

  • edukacja ekologiczna mieszkańców,

  • lepsza kontrola spalania odpadów w piecach.

Polecenie 10

Sprawdźcie przed oddaniem.

Przed oddaniem pracy lub prezentacją na lekcji sprawdźcie:

  • Czy wszystko jest czytelne?

  • Czy mapy i wykresy są podpisane?

  • Czy są wnioski i propozycje działań?

  • Czy podałeś/podałaś źródła danych (np. nazwa strony, rok)?

Z jakich stron i materiałów możesz korzystać?

Możesz korzystać z dowolnych wiarygodnych źródeł, które zawierają mapy, dane statystyczne lub informacje o stanie środowiska. Poniżej znajdziesz listę najważniejszych i najłatwiejszych w użyciu stron:

opisy do rozwinięcia
accordion
Mapy i dane o środowisku10

-GIOŚ – Państwowy Monitoring Środowiska (jakość powietrza, wód, hałas, monitoring środowiska) 

- Geoportal.gov.pl (mapy tematyczne, ortofotomapy, warstwy środowiskowe)

- IMGW (mapy zagrożeń: powodzie, susze, opady, klimat) 

Dane statystyczne40
  • BDL GUS – Bank Danych Lokalnych (dane o środowisku, lesistości, odpadach, emisjach) 

  • GUS – Ochrona środowiska

    (raporty, zestawienia, statystyki)

Zmiany pokrycia terenu i analiza przestrzenna40
  • Google Earth / Google Maps (porównanie zdjęć satelitarnych, analiza przestrzenna) 

  • Copernicus Land Monitoring Service (zmiany pokrycia terenu, urbanizacja, lasy)

Aplikacje i mapy jakości powietrza40
  • Airly (mapy smogu, pomiary lokalne)

  • LookO2 (lokalne czujniki jakości powietrza

Kryteria oceny projektu

Zawartość merytoryczna: poprawność i rzetelność informacji, zgodność z tematem, trafność analizy, logiczne wnioski.

- informacje są prawidłowe, aktualne i oparte na wiarygodnych źródłach,

- projekt obejmuje analizę stanu środowiska w Polsce i w wybranym regionie,

- wykorzystane mapy, dane statystyczne lub aplikacje GIS są właściwie dobrane,

- opis i interpretacja danych są trafne i spójne,

- wnioski wynikają bezpośrednio z analizy i są logiczne,

- zaproponowane działania są adekwatne do zidentyfikowanych problemów.

Jakość opracowania: estetyka i czytelność tabel, przejrzystość zapisów, oryginalność ujęcia tematu, staranność wykonania.

- projekt jest uporządkowany, czytelny i estetyczny,

- tabele, wykresy i mapy są podpisane i poprawnie wstawione,

- tekst jest zrozumiały, logiczny i dobrze zorganizowany,

- praca wyróżnia się pomysłowością lub ciekawym sposobem przedstawienia danych,

- zachowana jest staranność językowa i graficzna.

Dokumentacja pracy zespołu: rzetelne uzupełnienie tabeli przebiegu pracy, podział zadań, wykorzystanie źródeł, zaangażowanie wszystkich członków zespołu.

- tabela przebiegu pracy jest wypełniona dokładnie i zgodnie z rzeczywistym procesem,

- podział zadań jest jasny i sprawiedliwy,

- każdy członek zespołu wnosi widoczny wkład w projekt,

- źródła są poprawnie zapisane i różnorodne,

- współpraca w grupie przebiegała efektywnie i odpowiedzialnie.