Polecenie 1

W dowolnych źródłach poszukaj informacji o tych bohaterach mitologicznych, literackich lub filmowych, którzy zeszli do podziemi (piekła) i stamtąd wyszli. Sporządź krótką notatkę na ten temat.

RJgs4qtwTkeGF
Miejsce na notatki ucznia.

I właśnie jej nie ma…

R3lFYFDxQXftM
Cień kobiety
Źródło: Contentplus.pl sp. z o.o., Małgorzata Skibińska, licencja: CC BY 3.0.
SpotkanieJan Lechoń
Jan Lechoń Spotkanie

Dzisiaj nocą samotną, spędzoną bezsennie
Po promieniach księżyca, jakimś dziwnym tchnieniem,
Sam nie wiem, jak się nagle ocknąłem w Rawennie
I z dawno utęsknionym spotkałem zwidzeniem.

Przez otwarte ktoś okno grał cicho na flecie,
I wiatr lekki woń przyniósł duszącą, upojną –
Jak w mistycznym w nią szedłem wplątany bukiecie,
Pod nieba wyiskrzoną kopułą dostojną.

'Będziecie wysłuchani tęskniący, więc proście!'
Jak przez Boga zaklęty przymknąłem powieki –
I tylkom jakiś dziwny posłyszał szum rzeki,
A później, później Danta ujrzałem na moście.

'Tyżeś to, ty mój mistrzu! Dlaczego tak blady
I czemu taki dziwny niepokój cię żarzy?
Przychodzę cię ubłagać o sekret twej twarzy.
Nic nie wiem. Zabłądziłem. I proszę twej rady'.

On to rzekł, czy rzekł księżyc, czy woda to rzekła,
Padłem, głowę ukrywszy rękami obiema:
'Nie ma nieba i ziemi, otchłani, ni piekła,
Jest tylko Beatrycze. I właśnie jej nie ma'.

Indeks dolny przypisane Marii  Brydzińskiej Indeks dolny koniec

lechon Źródło: Spotkanie, [w:] Jan Lechoń, Poezje, Biblioteka Narodowa Wrocław 1990, s. 30–32.
1
Ćwiczenie 1

Scharakteryzuj podmiot liryczny.

RONDAVFQ1P3FC
1
Ćwiczenie 2

Wytłumacz, dlaczego podmiotowi lirycznemu ukazał się Dante. Swoją odpowiedź poprzyj cytatem.

RD5VSD2B8LB9D
1
Ćwiczenie 3

Ustal i wyjaśnij, jakie okoliczności sprzyjały powstaniu wizji.

RC24GHUNCV5NN
1
Ćwiczenie 4

Wyjaśnij, dlaczego podmiot liryczny zwraca się o radę do Dantego.

R1EMRDGS4PRQ7
1
Ćwiczenie 5

Odszukaj w utworze informacje o wyglądzie Dantego. Zapisz je poniżej.

RQX8VQAJVGLRR
1
Ćwiczenie 6

Zinterpretuj ostatnie dwa wersy utworu.

RSO7L2JVO2LEV
1
Ćwiczenie 7

Przyjrzyj się obrazowi włoskiego malarza Dantego Gabriela Rosettiego. Wyjaśnij, kim są postaci umieszczone w centralnej części obrazu.

R1eBOM9lC8KnH
Dante Gabriel RossettiSen Dantego w chwili śmierci Beatrycze
Źródło: Dante Gabriel Rosetti, 1871, olej na płótnie, galeria sztuki Walker Liverpool, domena publiczna.
R1977QQRGOJVQ
1
Ćwiczenie 7

Podaj co najmniej trzy przykłady innych zakochanych par w literaturze.

R1R2KA7HATZ66

W ciemnym lesie

TrwogaCzesław Miłosz
Czesław Miłosz Trwoga

'Ojcze, gdzie jesteś! Las ciemny, las dziki,
Od biegu zwierząt kołyszą się chaszcze,
Trującym ogniem buchają storczyki,
Pod nogą czają się wilcze przepaście.

Gdzie jesteś, ojcze! Noc nie ma granicy,
Odtąd już zawsze ciemność będzie trwała.
Bezdomni, z głodu umrą podróżnicy,
Chleb nasz jest gorzki, wyschnięty jak skała.

Gorący oddech straszliwego zwierza
Zbliża się, prosto w twarze smrodem zieje.
Dokąd odszedłeś, ojcze, jak ci nie żal
Dzieci, w te głuche zabłąkanych knieje'.

CART1 Źródło: Czesław Miłosz, Trwoga, dostępny w internecie: https://poezja.org/wz/Mi%C5%82osz_Czes%C5%82aw/7855/Trwoga.
1
Ćwiczenie 8

Opisz niebezpieczeństwa, jakie czyhają w 'lesie Miłosza'.

R13RLXH2J7LV5
1
Ćwiczenie 9

Scharakteryzuj postaci wymienione w tekście.

R1ZKE2MMCJ94A
1
Ćwiczenie 10

W drugiej strofie podmiot liryczny stwierdza: 'Chleb nasz jest gorzki'. Wyjaśnij, kogo reprezentuje użycie zaimka w liczbie mnogiej.

RGCDVU9NT131O

W najniższym kręgu piekła

Co myśli Pan Cogito o piekleZbigniew Herbert
Zbigniew Herbert Co myśli Pan Cogito o piekle

Najniższy krąg piekła. Wbrew powszechnej opinii nie zamieszkują go ani despoci, ani matkobójcy, ani także ci, którzy chodzą za ciałem innych. Jest to azyl artystów pełen luster, instrumentów i obrazów. Na pierwszy rzut oka najbardziej komfortowy oddział infernalnyinfernalnyinfernalny, bez smoły, ognia i tortur fizycznych.

Cały rok odbywają się tutaj konkursy, festiwale i koncerty. Nie ma pełni sezonu. Pełnia jest permanentna i niemal absolutna. Co kwartał powstają nowe kierunki i nic, jak się zdaje, nie jest w stanie zahamować triumfalnego pochodu awangardy.

BelzebubBelzebubBelzebub kocha sztukę. Chełpi się, że jego chóry, jego poeci i jego malarze przewyższają już prawie niebieskich. Kto ma lepszą sztukę, ma lepszy rząd – to jasne. Niedługo będą się mogli zmierzyć na Festiwalu Dwu Światów. I wtedy zobaczymy, co zostanie z Dantego, Fra AngelicoFra AngelicoFra AngelicoBachaBachBacha. Belzebub popiera sztukę. Zapewnia swym artystom spokój, dobre wyżywienie i absolutną izolację od piekielnego życia.

herbert Źródło: Co myśli pan Cogito o piekle, [w:] Zbigniew Herbert, Od Staffa do Wojaczka. Poezja polska 1939-1985. Antologia, t. 1, Łódź 1988, s. 110.
infernalny
Belzebub
Fra Angelico
Bach
1
Ćwiczenie 11

Opisz piekło widziane oczami Pana Cogito.

R1QDZ5RE4TV4R
1
Ćwiczenie 12

Opisz warunki dostania się do ostatniego kręgu piekielnego.

R884NXSBZVLCE
1
Ćwiczenie 13

Zinterpretuj podane poniżej cytaty.

'Jest to azyl artystów pełen luster, instrumentów i obrazów.'

'Belzebub popiera sztukę. Zapewnia swym artystom spokój, dobre wyżywienie i absolutną izolację od piekielnego życia.'

RLCLKSSNE2NEQ
Ciekawostka

Utwór Czesława Miłosza powstał pod koniec lat 80. XX wieku. W Polsce panował wówczas komunizm, dlatego powstałe wtedy dzieła w głównej mierze należały
do nurtu sztuki propagandowej. Polegała ona na tworzeniu utworów o narzuconym przez władze temacie. Takie teksty ukazywały określone postawy i zachowania, których oczekiwano od obywateli.

1
Ćwiczenie 14

W ostatnim kręgu brak kotłów, smoły, wideł itd.. Wyjaśnij, dlaczego jest to nadal piekło.

R1X63R87F3HJ3
Polecenie 2

Rozważ i opisz, jakie – według ciebie – są zadania sztuki. Podaj, jaka sztuka może być niebezpieczna i wprowadza swoich odbiorców w błąd.

RGM989AZ1ZNQX
Polecenie 3

Skorzystaj z dostępnych źródeł internetowych i podaj nazwiska pisarzy, którzy tworzyli w nurcie sztuki propagandowej.

R1SS4TVTPJ6QG
1
Ćwiczenie 15

Utwór pochodzi ze zbioru Pan Cogito, w którym Zbigniew Herbert zamieścił przede wszystkim wiersze. Wyjaśnij, w jaki sposób na odbiór tekstu wpływa fakt,
że jest on napisany prozą.

R1NKADZS498FA

Dobro, zło i Diabeł...

Polecenie 4

Napisz wypowiedź o charakterze argumentacyjnym na temat: 'Obraz diabła w literaturze i sztuce'. W pracy odwołaj się do:

  • wybranej lektury obowiązkowej,

  • Boskiej komedii D. Alighieri,

  • wybranych kontekstów.

RGTHDU11GCXVU

Twoja praca powinna liczyć co namniej 400 słów.

Polecenie 5

Napisz wypowiedź argumnetacyjną na temat: 'Co bardziej inspiruje sztukę: dobro czy zło?'. W pracy odwołaj się do:

  • wybranej lektury obowiązkowej,

  • sensu wiersza Co myśli Pan Cogito o piekle Zbigniewa Herberta

  • wybranych kontekstów.

RCUGCZ49GVPZJ

Twoja praca powinna liczyć co najmniej 400 słów.

Polecenie 6

Dante, pisząc swoje dzieło, pokazał ludziom, jacy są i jacy powinni być. Zredaguj głos w dyskusji na temat: 'Czy współcześnie jest miejsce na sztukę (literaturę, film, malarstwo itd.) o charakterze moralizatorskim?'.

RXUUXORD9UAOD
1
Ćwiczenie 16

Boską komedię nazywa się literacką summą średniowiecza. Wyjaśnij zasadność
lub bezzasadność takiego określania dzieła Dantego.

RTHGQ224RHERE
Polecenie 7

Dante przedstawił Szatana jako istotę niewyobrażalnie brzydką. Sformułuj argumenty do wypowiedzi, w której opowiesz się za jedną z tez:

  • Brzydota to przejaw zła – to, co ohydne zewnętrznie, jest ohydne wewnętrznie.

  • Brzydota nie stanowi przejawu zła – nie zawsze to, co ohydne zewnętrznie,
    jest ohydne wewnętrznie.

RR13X81OSFXZQ
Polecenie 8

Współczesna sztuka rzadziej niż kiedyś sięga po motyw piekła. Robią to zazwyczaj twórcy horrorów i gier komputerowych, a artyści tworzący tzw. sztukę wysoką czynią to niechętnie. Wyjaśnij, dlaczego tak się dzieje.

RBEA6DPA23MBP