R1XQGRVASQ493
Ćwiczenie 1
Ułóż procesy w kolejności chronologicznej. Elementy do uszeregowania: 1. zanik iloczasu, 2. powstanie samogłosek ścieśnionych, 3. zanik i wokalizacja jerów, 4. przegłos lechicki
RtRo14j96EJQS
Ćwiczenie 2
Oznacz zdania jako prawdziwe bądź fałszywe. Przegłos lechicki polegał na zmianie samogłosek ao. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. W języku polskim nie istniało rozróżnienie samogłosek na długie i krótkie. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Jery nie wokalizowały się w wygłosie (na końcu) wyrazów. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Po przegłosie samogłoska tylna mogła występować po spółgłosce miękkiej. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz. Wszystkie jery po zaniku pozostawiły miękkość poprzedzającej spółgłoski. Możliwe odpowiedzi: Prawda, Fałsz
RFMB2CL6UZQAN
Ćwiczenie 3
Zaznacz wyrazy polskie, w których pojawia się e ruchome. Możliwe odpowiedzi: 1. domek, 2. szpak, 3. pies, 4. wieczór, 5. piekło, 6. wieś, 7. wioska, 8. niebo, 9. uczta, 10. zmarszczka
1
Ćwiczenie 4

Wśród polskich przekładów Księgi Psalmów szczególne znaczenie ma najstarsze z zachowanych tłumaczeń, czyli Psałterz królowej Jadwigi (Psałterz floriański), przygotowywany na przełomie XIV i XV w. Wiele wskazuje, że przeznaczono go dla królowej Jadwigi Andegaweńskiej, pierwszej żony Władysława Jagiełły. Z poniższego fragmentu Psałterza floriańskiego wynotuj dwa wyrazy, w których odmianie pojawia się e ruchome. Zapisz ich mianownikową formę.

Psałterz floriański

<1> Błogosławiony mąż, jenjenjen jest nie szedł po radzie niemiłościwych i na drodze grzesznych nie stał jest, i na stolcustolecstolcu nagłego spadnienia nie siedział jest.

<2> ale w zakonie bożem wola jego i w zakonie jego będzie myślić we dnie i w nocy.

<3> A będzie jako drzewo, jeż szczepiono jest podług ciekących wod, jeż owoc swoj da w swoj czas,

<4> a list jego nie spadnie, i wszystko, csokoli uczyni, prześpieje.

<5> Nie tako niemiłościwi, nie tako, ale jako proch, jenże rzuca wiatr od oblicza ziemie.

mpdp2 Źródło: Psałterz floriański, [w:] Biblioteka zabytków polskiego piśmiennictwa średniowiecznego, Kraków 2006.
R15UgTK6GBtI4
(Uzupełnij).
stolec
jen
RxmEH8DdjMd5v1
Ćwiczenie 5
W podanym fragmencie Biblii Królowej Zofii zaznacz wszystkie formy (w wypadku powtórzeń – tylko raz), w których pojawiają się kontynuanty *t’ *d’ *s’ *z’ *n’. Ale ziemia była 6 nieużyteczna a prozna a ćmy były na twarzy przepaści, a duch boży *na *świecie 9 nad wodami. I rzekł Bog: „Bądź światło”. I *stworzono światłość. A uźrzał Bog światłość, iże jest 12 dobra, i rozdzielił światłość ode ćmy.
Biblia królowej Zofii, [w:] Biblioteka zabytków polskiego piśmiennictwa średniowiecznego, Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN, 2006, online: https://sklep.ijp.pan.pl
1
Ćwiczenie 5
RnXMN2QbYSGV1
Ale ziemia była nieużyteczna a prozna a ćmy były na twarzy przepaści, a duch boży na świecie nad wodami. I rzekł Bog: „Bądź światło”. I stworzono światłość. A  uźrzał Bog światłość, iże jest dobra, i rozdzielił światłość ode ćmy. (Uzupełnij).
1
Ćwiczenie 6

W tekście Psałterza floriańskiego odszukaj wyrazy zawierające skomplikowane grupy spółgłoskowe, które w dalszym rozwoju polszczyzny uległy zmianie. Znajdź te formy (jeśli dany wyraz występuje w dwóch różnych formach, wybierz jedną) i zapisz obok ich współczesną postać.

R1S011vekWpea
Forma z tekstu (Uzupełnij). Forma współczesna (Uzupełnij). Forma z tekstu (Uzupełnij). Forma współczesna (Uzupełnij). Forma z tekstu (Uzupełnij). Forma współczesna (Uzupełnij). Forma z tekstu (Uzupełnij). Forma współczesna (Uzupełnij). Forma z tekstu (Uzupełnij). Forma współczesna (Uzupełnij).
R1J7HSJT5L2OL
Ćwiczenie 7
Zaznacz wyrazy, w których formie mianownikowej doszło do dyspalatalizacji spółgłoski wygłosowej. Możliwe odpowiedzi: 1. karp, 2. pies, 3. paw, 4. gołąb, 5. staw, 6. chłop, 7. dar
1
Ćwiczenie 8

Zrekonstruuj podane formy wyrazowe.

R1WYCGzyAZTZB
nogi < * (Uzupełnij) kierz < * (Uzupełnij) łagiew < * (Uzupełnij).
R1TGM851AAETS
Ćwiczenie 9
Zaznacz słowa, w których fonetyce widoczne są wpływy czeskie. Możliwe odpowiedzi: 1. wierzytelny, 2. wierzyciel, 3. wesół, 4. goły, 5. hołota