Architektura i sztuka średniowiecza
Średniowiecze to epoka obejmująca dwa wielkie, uniwersalne style: romanizm i gotyk. Zawiera się w nich sztuka wielkich klasztorów, wspaniałych katedr, dworów i miast. Niezwykłe bogactwo form dotyczy zarówno architektury, rzeźby, malarstwa, jak i rzemiosła. Wszystkie te gatunki służyły umocnieniu władzy Kościoła. Dzieła sztuki były bowiem nośnikami treści religijnych i kierowały uwagę wiernych ku rzeczom ostatecznym. Dlatego ich wartość oceniano o wiele wyżej niż złoto i klejnoty, których użyto do ich wykonania. Średniowieczni artyści nie koncentrowali się jedynie na tworzeniu pięknych obiektów, ale również na wyrażaniu i przekazywaniu idei wykraczających poza codzienne doświadczenie człowieka.
Po przyjęciu chrześcijaństwa w Polsce zaczęły powstawać kamienne budowle w stylu romańskim, wzorowane na zachodnioeuropejskich. Pierwsi Piastowie byli wielkimi mecenasami sztuki: w stolicach biskupstw zostały wzniesione monumentalne katedry, w najważniejszych grodach zbudowano kościoły i pałace.
Dowiedz się, czy w twoim miejscu zamieszkania lub w najbliższej okolicy znajdują się zabytki architektury średniowiecznej (sakralnesakralne, świeckieświeckie). Wypisz je i wynotuj podstawowe informacje:
funkcje, jakie spełniały wskazane przez ciebie obiekty;
wiek, w którym je zbudowano;
styl, jaki reprezentują.
Twoje cele:
Wyjaśnisz, w jaki sposób architektura wyraża światopogląd typowy dla epoki.
Rozpoznasz w tekście literackim środki artystyczne i wyjaśnisz ich funkcje.
Przeanalizujesz utwory poetyckie, dla których inspiracją była architektura katedr.
Scharakteryzujesz różnice między architekturą romańskią i gotycką.
Podasz przykłady zabytków romańskich i gotyckich na ziemiach polskich.