pierwsza część formy sonatowej (nazywanej też allegrem sonatowym), jej zadaniem jest prezentacja dwóch tematów (głównych melodii) w tonacji zasadniczej (temat 1) i dominantowej (temat 2) w skalach majorowych lub w tonacji zasadniczej (temat 1) i paralelnej (temat 2) w skalach minorowych; melodie te stanowić będą główny budulec melodyczny utworu.

charakterystyczny zwrot lub temat melodyczny, rytmiczny, harmoniczny, przyporządkowany konkretnej osobie, zjawisku lub sytuacji.

Kierunek w sztuce przełomu XIX i XX w. (w muzyce od lat dwudziestych XX w.) związany z nawiązaniem do elementów sztuki epok wcześniejszych, szczególnie klasycyzmu; interpretowany jest jako reakcja na wybujały emocjonalizm romantyzmu.

wielka forma wokalno‑instrumentalna o tematyce religijnej, zbliżona do opery, choć pozbawiona jakiejkolwiek akcji scenicznej. Oratorium charakteryzuje się obecnością solistów, chóru, orkiestry oraz – co ważne – narratora.

[wł.], muz. wielokrotne powtarzanie w toku utworu struktury melodycznej (także harmonicznej lub rytmicznej), najczęściej w głosie najniższym (tzw. basso ostinato).

Estradowe dzieło wokalno‑instrumentalne, w którym muzyka współgra z librettem o charakterze religijnym.

Zapis utworu zespołowego sporządzony tak, aby wszystkie partie utworu były zestawione jedna nad drugą według określonego porządku.

Fenomen XIX w. – muzyka związana z treściami pozamuzycznymi (poezją, malarstwem, dziełem filozoficznym etc.), która poprzez znaczące tytuły bądź dodane programy, kieruje uwagę słuchaczy w stronę odpowiednich skojarzeń.

Orkiestrowy odpowiednik sonaty, jako samodzielny gatunek muzyczny przeznaczony do wykonania przez największy instrumentalny skład wykonawczy wypracowany w klasycyzmie; od czasów IX Symfonii Beethovena powstawać zaczęły także symfonie wokalno‑instrumentalne.

instrumentalny wstęp do większego dzieła (opery, oratorium, baletu etc.).