Fotografia przedstawia: maskę na bal albo przedstawienie teatralne. Maska ma wyciete otwory na oczy i mocno pomalowane usta. Pomalowana jest w nuty. Sprawia wrażenie tajemniczej.
Fotografia przedstawia: maskę na bal albo przedstawienie teatralne. Maska ma wyciete otwory na oczy i mocno pomalowane usta. Pomalowana jest w nuty. Sprawia wrażenie tajemniczej.
N- Opera z pazurem – Rossini, Verdi, Bizet
Maska karnawałowa w stylu weneckim
Źródło: online skills, domena publiczna.
bg‑yellow
Dla ciekawskich
Z operą przez wieki
Polecenie 1
Sprawdź oglądając, czy to już wiesz?
RDBFOE8N7F91J
Film edukacyjny „Z operą przez wieki”. Film rozpoczyna się widokiem sceny z zasuniętą kurtyną. Na jej tle wyświetla się napis: Z operą przez wieki. Słychać śpiew kobiety. Wykonuje ona Habanerę z opery Carmen. Lektor czyta: Opera jest rodzajem dzieła scenicznego. Występujący w nim aktorzy, śpiewając lub melodycznie recytując swoje wypowiedzi, wyrażają emocje i prezentują umiejętności wokalne. Tekst przez nich wykonywany, przedstawiający treść opery, nazywany jest librettem. W drugiej scenie wyświetla się schemat budowy dzieła operowego. Lektor objaśnia to co znajduje się na schemacie: Uwertura, czyli orkiestrowy wstęp grany przy opuszczonej kurtynie, wprowadza słuchacza w nastrój dzieła. Dalszą część opery tworzą akty podzielone na sceny. Składają się one m.in. z arii, duetów, tercetów oraz fragmentów chóralnych, instrumentalnych i scen baletowych. Kolejna scena rozpoczyna się wyświetleniem napisu starożytność i pojawieniem się zdjęcia teatru greckiego w Milecie. Scenie tej towarzyszy muzyka wykonywana na kitarze i aulosie. Lektor czyta: W czasach starożytnych teksty popularnych wówczas dramatów greckich były zazwyczaj śpiewnie recytowane przez solistów i chór. Ich twórcy - Sofokles, Eurypides i Arystofanes - nie byli jedynie dramaturgami, ale też po części kompozytorami. Kolejną epoką jest średniowiecze. Pojawia się napis i ilustracja przedstawiająca grupę osób grającą na średniowiecznych instrumentach. Scenie tej towarzyszy średniowieczna muzyka wykonywana przez zespół fletowy. Lektor czyta: W średniowieczu popularność zyskały dramaty liturgiczne, które uświetniały święta Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Miały one postać dialogów, których teksty nawiązywały do Ewangelii. Kolejną epoką jest renesans. Przedstawione są obrazy: Koncert - Lorenzo Costa i renesansowy teatr. Towarzysząca muzyka to spokojna, smutna pieśń wykonywana z akompaniamentem lutni. Lektor czyta: W epoce renesansu pomiędzy kolejnymi aktami dramatów wykonywane były intermezza [czyt. „intermecca”] zwykle o tematyce komediowej, będące swego rodzaju muzycznymi przerywnikami. Pojawia się napis barok i fragment opery Koronacja Poppei Claudio Monteverdiego. Dwie osoby w długich złotych szatach śpiewają spokojny duet pod tytułem Pur ti miro, pur ti godo. Lektor czyta: W 1600 roku śpiewnie recytowany dramat nawiązujący do stylu antycznego przyczynił się do powstania opery. W późnych dziełach scenicznych Claudio Monteverdiego [czyt. Klaudio Montewerdiego] zauważalna była samodzielność warstwy muzycznej, rozpoczynająca tym samym nieustanne spory o prymat pomiędzy muzyką a słowem. Muzyka zmienia się, słyszymy dynamiczny utwór wykonywany przez orkiestrę smyczkową i widzimy obraz, na którym przedstawiona jest bogato zdobiona scena operowa w baroku. Lektor czyta: Operę, w której nacisk kładziono na warstwę muzyczną, odnaleźć można szczególnie w twórczości włoskich kompozytorów. Akcja dramatyczna stanowiła jedynie pretekst do podjęcia tematu dzieła, a na pierwszym planie znalazły się popisy wokalne śpiewaków. Rosnąca w baroku popularność opery przenikała także do innych krajów. Francja na przykład najbardziej zasłynęła z twórczości operowej Jean Baptisty Lully, Anglia natomiast – Henry`ego Purcellai Georga Friedricha Haendla . Kolejna scena dotyczy epoki klasycyzmu. Na scenie pojawia się wizerunek Mozarta, a lektor czyta: Najbardziej reprezentatywna dla okresu klasycyzmu jest twórczość operowa Wolfganga Amadeusza Mozarta, jednego z największych geniuszy w historii muzyki, który pierwszą operę skomponował mając 12 lat. Spośród ponad 20 oper, które napisał, największe znaczenie mają „Wesele Figara”, „Don Giovanni” oraz „Czarodziejski flet”. Później pojawia się filmowy fragment z opery “Czarodziejski flet”. Kobieta w ciemnym, trochę demonicznym, królewskim stroju śpiewa arię, w której powtarzają się wielokrotnie bardzo wysokie dźwięki. Kolejna epoka to romantyzm. Wyświetlony zostaje wizerunek Stanisława Moniuszko i zapis nutowy fragmentu Strasznego Dworu. Lektor czyta: Gatunek opery był popularna również w XIX wieku. Na gruncie polskim największe zasługi w tym zakresie miał Stanisław Moniuszko uważany za twórcę polskiej opery narodowej. Jego najsłynniejsze dzieła to: „Halka” i Straszny dwór”. Później wyświetla się fragment Mazura z opery „Straszny Dwór”. Chór i orkiestra wykonują dynamiczny i żywiołowy utwór w rytmie mazura. Balet tańczy widowiskowy taniec. Później muzyka się zmienia słyszymy spokojną muzykę. Widzimy wizerunki: Vincenzo Belliniego, Geatano Donizettiego oraz Gioacchino Rossiniego. Lektor czyta: W okresie romantyzmu opera rozwijała się także we Włoszech, gdzie tworzyli Vincenzo Bellini, Gaetano Donizetti, a także Gioacchino Rossini. Następnie słychać fragment opery Traviata Verdiego i pojawiają się wizerunki: Giuseppe Verdiego, Modesta Musorgskiego i Ryszarda Wagnera. Lektor czyta: W 2 poł XIX wieku nastąpiło ponowne zacieśnienie związku opery z dramatem, szczególnie za sprawą twórczości Giuseppe Verdiego i Modesta Musorgskiego. Ryszard Wagner jeszcze silniej zaznaczył podporządkowanie muzyki na rzecz akcji scenicznej. Kompozytor dążył do powrotu dramatu antycznego, a za ideał sztuki starożytnej uznał teatr starogrecki. Ostatnia scena nosi tytuł Wiek XX i czasy współczesne. Widzimy scenę z ascetyczną scenografią i czwórkę współcześnie ubranych aktorów. Lektor czyta: W XX wieku operę często uważano za gatunek przestarzały, co skutkowało wielokrotnym ogłaszaniem jej upadku. Stale ma jednak grono swoich miłośników, a kompozytorzy nadal tworzą nowe dzieła, co owocuje jej ciągłą popularnością i rozwojem.
Film edukacyjny „Z operą przez wieki”. Film rozpoczyna się widokiem sceny z zasuniętą kurtyną. Na jej tle wyświetla się napis: Z operą przez wieki. Słychać śpiew kobiety. Wykonuje ona Habanerę z opery Carmen. Lektor czyta: Opera jest rodzajem dzieła scenicznego. Występujący w nim aktorzy, śpiewając lub melodycznie recytując swoje wypowiedzi, wyrażają emocje i prezentują umiejętności wokalne. Tekst przez nich wykonywany, przedstawiający treść opery, nazywany jest librettem. W drugiej scenie wyświetla się schemat budowy dzieła operowego. Lektor objaśnia to co znajduje się na schemacie: Uwertura, czyli orkiestrowy wstęp grany przy opuszczonej kurtynie, wprowadza słuchacza w nastrój dzieła. Dalszą część opery tworzą akty podzielone na sceny. Składają się one m.in. z arii, duetów, tercetów oraz fragmentów chóralnych, instrumentalnych i scen baletowych. Kolejna scena rozpoczyna się wyświetleniem napisu starożytność i pojawieniem się zdjęcia teatru greckiego w Milecie. Scenie tej towarzyszy muzyka wykonywana na kitarze i aulosie. Lektor czyta: W czasach starożytnych teksty popularnych wówczas dramatów greckich były zazwyczaj śpiewnie recytowane przez solistów i chór. Ich twórcy - Sofokles, Eurypides i Arystofanes - nie byli jedynie dramaturgami, ale też po części kompozytorami. Kolejną epoką jest średniowiecze. Pojawia się napis i ilustracja przedstawiająca grupę osób grającą na średniowiecznych instrumentach. Scenie tej towarzyszy średniowieczna muzyka wykonywana przez zespół fletowy. Lektor czyta: W średniowieczu popularność zyskały dramaty liturgiczne, które uświetniały święta Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Miały one postać dialogów, których teksty nawiązywały do Ewangelii. Kolejną epoką jest renesans. Przedstawione są obrazy: Koncert - Lorenzo Costa i renesansowy teatr. Towarzysząca muzyka to spokojna, smutna pieśń wykonywana z akompaniamentem lutni. Lektor czyta: W epoce renesansu pomiędzy kolejnymi aktami dramatów wykonywane były intermezza [czyt. „intermecca”] zwykle o tematyce komediowej, będące swego rodzaju muzycznymi przerywnikami. Pojawia się napis barok i fragment opery Koronacja Poppei Claudio Monteverdiego. Dwie osoby w długich złotych szatach śpiewają spokojny duet pod tytułem Pur ti miro, pur ti godo. Lektor czyta: W 1600 roku śpiewnie recytowany dramat nawiązujący do stylu antycznego przyczynił się do powstania opery. W późnych dziełach scenicznych Claudio Monteverdiego [czyt. Klaudio Montewerdiego] zauważalna była samodzielność warstwy muzycznej, rozpoczynająca tym samym nieustanne spory o prymat pomiędzy muzyką a słowem. Muzyka zmienia się, słyszymy dynamiczny utwór wykonywany przez orkiestrę smyczkową i widzimy obraz, na którym przedstawiona jest bogato zdobiona scena operowa w baroku. Lektor czyta: Operę, w której nacisk kładziono na warstwę muzyczną, odnaleźć można szczególnie w twórczości włoskich kompozytorów. Akcja dramatyczna stanowiła jedynie pretekst do podjęcia tematu dzieła, a na pierwszym planie znalazły się popisy wokalne śpiewaków. Rosnąca w baroku popularność opery przenikała także do innych krajów. Francja na przykład najbardziej zasłynęła z twórczości operowej Jean Baptisty Lully, Anglia natomiast – Henry`ego Purcellai Georga Friedricha Haendla . Kolejna scena dotyczy epoki klasycyzmu. Na scenie pojawia się wizerunek Mozarta, a lektor czyta: Najbardziej reprezentatywna dla okresu klasycyzmu jest twórczość operowa Wolfganga Amadeusza Mozarta, jednego z największych geniuszy w historii muzyki, który pierwszą operę skomponował mając 12 lat. Spośród ponad 20 oper, które napisał, największe znaczenie mają „Wesele Figara”, „Don Giovanni” oraz „Czarodziejski flet”. Później pojawia się filmowy fragment z opery “Czarodziejski flet”. Kobieta w ciemnym, trochę demonicznym, królewskim stroju śpiewa arię, w której powtarzają się wielokrotnie bardzo wysokie dźwięki. Kolejna epoka to romantyzm. Wyświetlony zostaje wizerunek Stanisława Moniuszko i zapis nutowy fragmentu Strasznego Dworu. Lektor czyta: Gatunek opery był popularna również w XIX wieku. Na gruncie polskim największe zasługi w tym zakresie miał Stanisław Moniuszko uważany za twórcę polskiej opery narodowej. Jego najsłynniejsze dzieła to: „Halka” i Straszny dwór”. Później wyświetla się fragment Mazura z opery „Straszny Dwór”. Chór i orkiestra wykonują dynamiczny i żywiołowy utwór w rytmie mazura. Balet tańczy widowiskowy taniec. Później muzyka się zmienia słyszymy spokojną muzykę. Widzimy wizerunki: Vincenzo Belliniego, Geatano Donizettiego oraz Gioacchino Rossiniego. Lektor czyta: W okresie romantyzmu opera rozwijała się także we Włoszech, gdzie tworzyli Vincenzo Bellini, Gaetano Donizetti, a także Gioacchino Rossini. Następnie słychać fragment opery Traviata Verdiego i pojawiają się wizerunki: Giuseppe Verdiego, Modesta Musorgskiego i Ryszarda Wagnera. Lektor czyta: W 2 poł XIX wieku nastąpiło ponowne zacieśnienie związku opery z dramatem, szczególnie za sprawą twórczości Giuseppe Verdiego i Modesta Musorgskiego. Ryszard Wagner jeszcze silniej zaznaczył podporządkowanie muzyki na rzecz akcji scenicznej. Kompozytor dążył do powrotu dramatu antycznego, a za ideał sztuki starożytnej uznał teatr starogrecki. Ostatnia scena nosi tytuł Wiek XX i czasy współczesne. Widzimy scenę z ascetyczną scenografią i czwórkę współcześnie ubranych aktorów. Lektor czyta: W XX wieku operę często uważano za gatunek przestarzały, co skutkowało wielokrotnym ogłaszaniem jej upadku. Stale ma jednak grono swoich miłośników, a kompozytorzy nadal tworzą nowe dzieła, co owocuje jej ciągłą popularnością i rozwojem.
Film edukacyjny „Z operą przez wieki”. Film rozpoczyna się widokiem sceny z zasuniętą kurtyną. Na jej tle wyświetla się napis: Z operą przez wieki. Słychać śpiew kobiety. Wykonuje ona Habanerę z opery Carmen. Lektor czyta: Opera jest rodzajem dzieła scenicznego. Występujący w nim aktorzy, śpiewając lub melodycznie recytując swoje wypowiedzi, wyrażają emocje i prezentują umiejętności wokalne. Tekst przez nich wykonywany, przedstawiający treść opery, nazywany jest librettem. W drugiej scenie wyświetla się schemat budowy dzieła operowego. Lektor objaśnia to co znajduje się na schemacie: Uwertura, czyli orkiestrowy wstęp grany przy opuszczonej kurtynie, wprowadza słuchacza w nastrój dzieła. Dalszą część opery tworzą akty podzielone na sceny. Składają się one m.in. z arii, duetów, tercetów oraz fragmentów chóralnych, instrumentalnych i scen baletowych. Kolejna scena rozpoczyna się wyświetleniem napisu starożytność i pojawieniem się zdjęcia teatru greckiego w Milecie. Scenie tej towarzyszy muzyka wykonywana na kitarze i aulosie. Lektor czyta: W czasach starożytnych teksty popularnych wówczas dramatów greckich były zazwyczaj śpiewnie recytowane przez solistów i chór. Ich twórcy - Sofokles, Eurypides i Arystofanes - nie byli jedynie dramaturgami, ale też po części kompozytorami. Kolejną epoką jest średniowiecze. Pojawia się napis i ilustracja przedstawiająca grupę osób grającą na średniowiecznych instrumentach. Scenie tej towarzyszy średniowieczna muzyka wykonywana przez zespół fletowy. Lektor czyta: W średniowieczu popularność zyskały dramaty liturgiczne, które uświetniały święta Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Miały one postać dialogów, których teksty nawiązywały do Ewangelii. Kolejną epoką jest renesans. Przedstawione są obrazy: Koncert - Lorenzo Costa i renesansowy teatr. Towarzysząca muzyka to spokojna, smutna pieśń wykonywana z akompaniamentem lutni. Lektor czyta: W epoce renesansu pomiędzy kolejnymi aktami dramatów wykonywane były intermezza [czyt. „intermecca”] zwykle o tematyce komediowej, będące swego rodzaju muzycznymi przerywnikami. Pojawia się napis barok i fragment opery Koronacja Poppei Claudio Monteverdiego. Dwie osoby w długich złotych szatach śpiewają spokojny duet pod tytułem Pur ti miro, pur ti godo. Lektor czyta: W 1600 roku śpiewnie recytowany dramat nawiązujący do stylu antycznego przyczynił się do powstania opery. W późnych dziełach scenicznych Claudio Monteverdiego [czyt. Klaudio Montewerdiego] zauważalna była samodzielność warstwy muzycznej, rozpoczynająca tym samym nieustanne spory o prymat pomiędzy muzyką a słowem. Muzyka zmienia się, słyszymy dynamiczny utwór wykonywany przez orkiestrę smyczkową i widzimy obraz, na którym przedstawiona jest bogato zdobiona scena operowa w baroku. Lektor czyta: Operę, w której nacisk kładziono na warstwę muzyczną, odnaleźć można szczególnie w twórczości włoskich kompozytorów. Akcja dramatyczna stanowiła jedynie pretekst do podjęcia tematu dzieła, a na pierwszym planie znalazły się popisy wokalne śpiewaków. Rosnąca w baroku popularność opery przenikała także do innych krajów. Francja na przykład najbardziej zasłynęła z twórczości operowej Jean Baptisty Lully, Anglia natomiast – Henry`ego Purcellai Georga Friedricha Haendla . Kolejna scena dotyczy epoki klasycyzmu. Na scenie pojawia się wizerunek Mozarta, a lektor czyta: Najbardziej reprezentatywna dla okresu klasycyzmu jest twórczość operowa Wolfganga Amadeusza Mozarta, jednego z największych geniuszy w historii muzyki, który pierwszą operę skomponował mając 12 lat. Spośród ponad 20 oper, które napisał, największe znaczenie mają „Wesele Figara”, „Don Giovanni” oraz „Czarodziejski flet”. Później pojawia się filmowy fragment z opery “Czarodziejski flet”. Kobieta w ciemnym, trochę demonicznym, królewskim stroju śpiewa arię, w której powtarzają się wielokrotnie bardzo wysokie dźwięki. Kolejna epoka to romantyzm. Wyświetlony zostaje wizerunek Stanisława Moniuszko i zapis nutowy fragmentu Strasznego Dworu. Lektor czyta: Gatunek opery był popularna również w XIX wieku. Na gruncie polskim największe zasługi w tym zakresie miał Stanisław Moniuszko uważany za twórcę polskiej opery narodowej. Jego najsłynniejsze dzieła to: „Halka” i Straszny dwór”. Później wyświetla się fragment Mazura z opery „Straszny Dwór”. Chór i orkiestra wykonują dynamiczny i żywiołowy utwór w rytmie mazura. Balet tańczy widowiskowy taniec. Później muzyka się zmienia słyszymy spokojną muzykę. Widzimy wizerunki: Vincenzo Belliniego, Geatano Donizettiego oraz Gioacchino Rossiniego. Lektor czyta: W okresie romantyzmu opera rozwijała się także we Włoszech, gdzie tworzyli Vincenzo Bellini, Gaetano Donizetti, a także Gioacchino Rossini. Następnie słychać fragment opery Traviata Verdiego i pojawiają się wizerunki: Giuseppe Verdiego, Modesta Musorgskiego i Ryszarda Wagnera. Lektor czyta: W 2 poł XIX wieku nastąpiło ponowne zacieśnienie związku opery z dramatem, szczególnie za sprawą twórczości Giuseppe Verdiego i Modesta Musorgskiego. Ryszard Wagner jeszcze silniej zaznaczył podporządkowanie muzyki na rzecz akcji scenicznej. Kompozytor dążył do powrotu dramatu antycznego, a za ideał sztuki starożytnej uznał teatr starogrecki. Ostatnia scena nosi tytuł Wiek XX i czasy współczesne. Widzimy scenę z ascetyczną scenografią i czwórkę współcześnie ubranych aktorów. Lektor czyta: W XX wieku operę często uważano za gatunek przestarzały, co skutkowało wielokrotnym ogłaszaniem jej upadku. Stale ma jednak grono swoich miłośników, a kompozytorzy nadal tworzą nowe dzieła, co owocuje jej ciągłą popularnością i rozwojem.
Dla zainteresowanych
We Włoszech połowy XIX wieku nazwisko Verdiego było symbolem politycznym. Okrzyk Viva Verdi! (Niech żyje Verdi) krył w sobie więcej niż podziw dla kompozytora — był zaszyfrowanym hasłem Viva V(ittorio) E(manuele) R(e) D'Italia – Niech żyje Wiktor Emanuel, król Włoch!, który miał zostać pierwszym monarchą zjednoczonego kraju. Sam Verdi zaangażował się w politykę – w 1859 roku otrzymał mandat posła do parlamentu Parmy i Modeny, a dwa lata później zasiadł w pierwszym parlamencie zjednoczonych Włoch. Wkrótce jednak powrócił do swojej muzycznej działalności.
Do końca życia pozostał czujnym obserwatorem wydarzeń politycznych. Pogorszenie jego zdrowia w 1900 roku łączono między innymi z zamachem na króla Umberta I. W styczniu 1901 roku Verdi zmarł w Mediolanie. Na pogrzebie dyrygent Arturo Toscanini poprowadził 900‑osobowy zespół wykonawczy, który wykonał Va, pensiero – poruszający chór z opery Nabucco. Dźwięki tego utworu stały się hołdem, jaki tysiące Włochów oddało wielkiemu kompozytorowi.
Czym jest aria?
Arie są nieodłączną częścią wielkich form wokalnych: opery, oratorium, kantaty. W zależności od okresu powstawania dzieł przyjmowały różne formy, których cechą wspólną było widowiskowe ukazanie postaci, wątku.
R8JZSLA3GRHP31
Ilustracja interaktywna przedstawia schemat interaktywny "Rodzaje arii" składający się z źółtego prostokąta oraz ośmiu turkusowych. Żółty bloczek jest na środku, od niego odchodzą strzałki w strone turkusowych bloczków ułożonych po okręgu. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Aria polonezowa: Charakteryzuje się występowaniem elementów poloneza. Szczególnie powszechna na terenach polskich w XIX wieku. 2. Aria de cour: Ma charakter jedno - lub kilkugłosowej pieśni zwrotkowej, często z akompaniamentem lutni. Była powszechna w XVI i XVII wieku. 3. Aria wariacyjna: Charakteryzuje ją występowanie basso ostinato, a także bogate koloratury i ozdobniki. Powstała ok. 1600 roku. 4. Aria de capo: Aria trzyczęściowa o strukturze ABA, związana ze szkołą neapolitańską. 5. Aria del Segna: Jest połączeniem arii da capo i sonaty, często wykorzystywana w operach poważnych (opera seria). 6. Arietta: Jest to krótka aria, często przypominająca pieśń. 7. Cavatina; Jest krótkim ariosem, występującym jako zwieńczenie recytatywu. 8. Aria di Bravura: Charakteryzuje ją trudność wykonawcza. Aria di bravura służy pokazaniu zdolności i techniki śpiewaka, często przybiera bardzo dramatyczny przekaz.
Ilustracja interaktywna przedstawia schemat interaktywny "Rodzaje arii" składający się z źółtego prostokąta oraz ośmiu turkusowych. Żółty bloczek jest na środku, od niego odchodzą strzałki w strone turkusowych bloczków ułożonych po okręgu. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Aria polonezowa: Charakteryzuje się występowaniem elementów poloneza. Szczególnie powszechna na terenach polskich w XIX wieku. 2. Aria de cour: Ma charakter jedno - lub kilkugłosowej pieśni zwrotkowej, często z akompaniamentem lutni. Była powszechna w XVI i XVII wieku. 3. Aria wariacyjna: Charakteryzuje ją występowanie basso ostinato, a także bogate koloratury i ozdobniki. Powstała ok. 1600 roku. 4. Aria de capo: Aria trzyczęściowa o strukturze ABA, związana ze szkołą neapolitańską. 5. Aria del Segna: Jest połączeniem arii da capo i sonaty, często wykorzystywana w operach poważnych (opera seria). 6. Arietta: Jest to krótka aria, często przypominająca pieśń. 7. Cavatina; Jest krótkim ariosem, występującym jako zwieńczenie recytatywu. 8. Aria di Bravura: Charakteryzuje ją trudność wykonawcza. Aria di bravura służy pokazaniu zdolności i techniki śpiewaka, często przybiera bardzo dramatyczny przekaz.
Rodzaje arii, online-skills, CC BY 3.0.
Libretto - czyli słowa, które tworzą operę
Wśród utworów sceniczno‑muzycznych tekst jest jednym z kluczowych elementów. Dzieła teatralne zawierają scenariusz, w którym oprócz słów wypowiadanych przez aktorów można odnaleźć wskazówki, pomagające w realizacji spektaklu. Inaczej jest w przypadku dzieł sceniczno‑muzycznych. Tekst stanowiący ich podstawę jest nazywany librettem. zawiera najczęściej treść partii wokalnych i recytatywów. Zdarza się (zależy to od konkretnego utworu), że są w nim też monologi oraz dialogi. Kompozycje, które zawierają to:
Jak wiadomo dramatyczne losy doprowadziły Verdiego do załamania nerwowego. Depresyjne stany spowodowały, iż postanowił porzucić zarówno muzykę, jak i kontakty społeczne. Czasami jednak na drodze staje człowiek, który zmienia całe życie... . Taką przemianę Verdi przeżył dzięki Bartolomeo Merellim, impresario La Scali, który przekazał Verdiemu libretto, które wyjątkowo przypadło mu do gustu. Jego twórcą był Temistocle Solera, który napisał libretto do Oberto. Postać mecenasa, a w dzisiejszym tego słowa rozumieniu- sponsora- możesz zobaczyć poniżej.
ROH6Z8RE6P72G1
Ilustracja przedstawia: Temistocle Solera, włoski librecista współpracujący z Verdim. Fotografia z 1860 roku. Mężczyzna w średnim wieku jest elegancko ubrany, ma charakterystyczny zarost z wąsem i łysiejące czoło.
Temistocle Solera, włoski librecista współpracujący z Verdim. Fotografia z 1860 roku, wikipedia.org, domena publiczna.
Warto podkreślić, iż libretto nie zawsze było tworzone przez kompozytora. Przykładowo, Mozart stworzył ponad 200 oper, jednak jego zasługą była wyłącznie muzyka. Każdorazowo libretto było tworzone przez kogoś innego. Osoba przygotowująca libretto to librecista lub librecistka.
Połączenie z innymi dziedzinami - Historia sztuki - malarstwo
RMtQsEV3ep5eJ
Obraz przedstawia tańczące pomiędzy drzewami pary. Trwa bal na świeżym powietrzu. W pobliżu tańczących znajdują się stoliki, przy których siedzą kobiety i mężczyźni. Kobiety ubrane są w sięgające ziemi suknie, mają na głowach kapelusze. Mężczyźni są w garniturach i słomkowych kapeluszach.
Pierre‑Auguste Renoir, Bal w Moulin de la Galette (1876)
Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.
Życie jak opera: Pani Bovary i jej muzyczne odbicia
Postać pani Bovary budziła wiele kontrowersji już od momentu ukazania się powieści (której zresztą Flaubert musiał bronić przed sądem, oskarżony o wywołanie zgorszenia). Z jednej strony bohaterka może prowokować i oburzać, wszak została wykreowana jako kobieta rozwiązła, matka niekochająca swojego dziecka, żona unieszczęśliwiająca męża, osoba burząca ład rodzinny. Z drugiej jednak strony – może budzić zrozumienie czy współczucie. We współczesnej lekturze bywa odbierana jako wzór kobiety, która przekraczała ograniczenia narzucane przez normy społeczne, próbowała zaspokajać swoje potrzeby i pełniej wyrażać swoją osobowość. Flaubert w jednym z listów napisał: Pani Bovary to ja. Można to zdanie rozumieć na wiele sposobów, np. widzieć w tytułowej bohaterce odzwierciedlenie sposobu myślenia pisarza, który pokazuje, jak niszczące dla człowieka mogą się okazać tradycyjne normy i ograniczenia społeczne. Emma, bezbłędnie poruszająca się w świecie ustalonych zasad obyczajowych, zaczyna je przekraczać i łamać w imię, po swojemu rozumianej, wolności. A może słynne zdanie pisarza jest prowokacją? Tak jak bohaterka prowokowała i oburzała, bo w imię marzenia o szczęściu odrzuciła tradycyjny wzorzec kobiety – żony i matki. Spór o panią Bovary nie wydaje się możliwy do rozstrzygnięcia. Wieloznaczne jest też pojęcie bowaryzmu wywiedzione z powieści. Oznacza ono poczucie niezgodności między własnymi oczekiwaniami a światem zewnętrznym i wynikający z tego sprzeciw wobec rzeczywistości. Nieustanna potrzeba zmiany własnej sytuacji rodzi się z nadziei, że nowe okoliczności okażą się bliższe pragnieniom.
bg‑yellow
Biblioteka muzyczna
R1Kh5wLfg2qHR
Utwór 1. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się żywiołowym charakterem.
Utwór 1. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się żywiołowym charakterem.
Libiamo ne' lieti calici z pierwszego aktu Traviaty. Autor: Giuseppe Verdi.
Źródło: licencja: CC BY 3.0.
Utwór muzyczny: Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się wesołym charakterem.
R1U1G23DL2JX3
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria hrabiego Ecco Ridente. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez tenora przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją tkliwy, emocjonalny charakter.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria hrabiego Ecco Ridente. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez tenora przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją tkliwy, emocjonalny charakter.
Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria hrabiego Ecco Ridente.
Gioacchino Rossini, „Cyrulik sewilski”, aria hrabiego Almavivy z towarzyszeniem fortepianu, AMFN, CC BY 3.0.
Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria hrabiego Ecco Ridente.
Gioacchino Rossini, „Cyrulik sewilski”, aria hrabiego Almavivy z towarzyszeniem fortepianu, AMFN, CC BY 3.0.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria hrabiego Ecco Ridente. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez tenora przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją tkliwy, emocjonalny charakter.
R1M4G3LU3X5AP
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, cavatin Rozyny. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez głos żeński przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją dramatyczny, emocjonalny charakter z licznymi obiegnikami.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, cavatin Rozyny. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez głos żeński przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją dramatyczny, emocjonalny charakter z licznymi obiegnikami.
Gioacchino Rossini, „Cyrulik sewilski”, cavatina Rozyny, AMFN, CC BY 3.0.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, cavatin Rozyny. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez głos żeński przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją dramatyczny, emocjonalny charakter z licznymi obiegnikami.
RNDA15KZBHRHR
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria Don Basilla. Kompozycja wykonywana jest przez bas przy akompaniamencie fortepianu. Tempo jest szybkie. Cechuje ją żartobliwy, wesoły charakter.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria Don Basilla. Kompozycja wykonywana jest przez bas przy akompaniamencie fortepianu. Tempo jest szybkie. Cechuje ją żartobliwy, wesoły charakter.
Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria Don Basilia, z towarzyszeniem fortepianu
Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria Don Basilia, z towarzyszeniem fortepianu
Źródło: online skills, licencja: CC BY 3.0.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Cyrulik sewilski, aria Don Basilla. Kompozycja wykonywana jest przez bas przy akompaniamencie fortepianu. Tempo jest szybkie. Cechuje ją żartobliwy, wesoły charakter.
R1JG52XRHXAFG
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Humorystyczny duet dwóch kotów. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez dwa głosy żeńskie przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją humorystyczny, zabawny w skutek naśladowania miauczenia kotów, charakter.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Humorystyczny duet dwóch kotów. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez dwa głosy żeńskie przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją humorystyczny, zabawny w skutek naśladowania miauczenia kotów, charakter.
Źródło: Gioacchino Rossini, Humorystyczny duet dwóch kotów, oprac. online-skills, AMFN, licencja: CC BY 3.0.
Źródło: Gioacchino Rossini, Humorystyczny duet dwóch kotów, oprac. online-skills, AMFN, licencja: CC BY 3.0.
Utwór muzyczny: Gioacchino Rossini, Humorystyczny duet dwóch kotów. Kompozycja ma umiarkowane tempo. Wykonywana jest przez dwa głosy żeńskie przy akompaniamencie fortepianu. Cechuje ją humorystyczny, zabawny w skutek naśladowania miauczenia kotów, charakter.
Polecenie 2
R8aFVtp2tiDew
Zaznacz prawidłową odpowiedź na pytanie: który z wymienionych poniżej kompozytorów był najsłynniejszym twórcą oper?
Źródło: online-skills, licencja: CC BY 3.0.
RGTgIyAHIUFWG
Fragment trwający 53 sekundy. Kompozycja jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na chór w akompaniamencie orkiestry symfonicznej. Utwór jest wykonywany w dość niespiesznym tempie i ma wyjątkowo dostojne, majestatyczne oraz wesołe brzmienie.
Fragment trwający 53 sekundy. Kompozycja jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na chór w akompaniamencie orkiestry symfonicznej. Utwór jest wykonywany w dość niespiesznym tempie i ma wyjątkowo dostojne, majestatyczne oraz wesołe brzmienie.
Giuseppe Verdi [czytaj: dżiuzeppe werdi], Utwór „Va pensiero, sull'ali dorate” [czytaj: wa pensjero sul ali dorate] z opery „Nabucco” [czytaj: nabukko] (fragment), wyk. Orchester der Deutschen Oper Berlin, Chor der Deutschen Oper Berlin [czytaj: orkester de dojczen oper berlin, koa de dojczen oper berlin], Giuseppe Sinopoli [czytaj: dżiuzeppe sinopoli] (dyr.), online‑skills, CC BY 3.0
Giuseppe Verdi [czytaj: dżiuzeppe werdi], Utwór „Va pensiero, sull'ali dorate” [czytaj: wa pensjero sul ali dorate] z opery „Nabucco” [czytaj: nabukko] (fragment), wyk. Orchester der Deutschen Oper Berlin, Chor der Deutschen Oper Berlin [czytaj: orkester de dojczen oper berlin, koa de dojczen oper berlin], Giuseppe Sinopoli [czytaj: dżiuzeppe sinopoli] (dyr.), online‑skills, CC BY 3.0
Fragment trwający 53 sekundy. Kompozycja jest wokalno‑instrumentalna, przeznaczona na chór w akompaniamencie orkiestry symfonicznej. Utwór jest wykonywany w dość niespiesznym tempie i ma wyjątkowo dostojne, majestatyczne oraz wesołe brzmienie.
RG3E6NH71SB8B
Ilustracja interaktywna przedstawia Adriena Marie, Verdi dyrygujący orkiestrą podczas premiery „Aidy” w Paryżu w 1880 roku. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. utwór Marsz z finału drugiego aktu „Aidy”. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się podniosłym charakterem. Wykonawca: United States Marine Corps Band.
Ilustracja interaktywna przedstawia Adriena Marie, Verdi dyrygujący orkiestrą podczas premiery „Aidy” w Paryżu w 1880 roku. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. utwór Marsz z finału drugiego aktu „Aidy”. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się podniosłym charakterem. Wykonawca: United States Marine Corps Band.
Adriena Marie, Verdi dyrygujący orkiestrą podczas premiery „Aidy” w Paryżu w 1880 roku, wikipedia.org, domena publiczna (ilustracja); Giuseppe Verdi, Marsz z finału drugiego aktu „Aidy”, wikipedia.org, domena publiczna.
R1E1CO4J9Z4K6
Ilustracja interaktywna przedstawia: Plakat ze światowej premiery opery „Rigoletto” z 1851 roku. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Utwór La Donna e mobile z III aktu opery Rigoletto, autorstwa Giuseppe Verdiego Wykonawca:Enrico Caruso. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się wesołym charakterem.
Ilustracja interaktywna przedstawia: Plakat ze światowej premiery opery „Rigoletto” z 1851 roku. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Utwór La Donna e mobile z III aktu opery Rigoletto, autorstwa Giuseppe Verdiego Wykonawca:Enrico Caruso. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się wesołym charakterem.
Plakat ze światowej premiery opery „Rigoletto” z 1851 roku, wikimedia.org, domena publiczna (ilustracja); Giuseppe Verdi, „La Donna e mobile” z trzeciego aktu „Rigoletta”, wikipedia.org, domena publiczna.
R1Ytsm5fpU9B6
Ilustracja interaktywna przedstawia plakat opery „Carmen”. Ilustracja jest czarno‑biała. Przedstawia ludzi stojących obok ogromnego wejścia do sali balowej. Ich wzrok skierowany jest na parę stojąca nieco dalej. Mężczyzna podtrzymuje upadającą kobietę. Wszystkie postacie ubrane są w stroje galowe, mężczyźni we fraki, kobiety w długie suknie. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Opera w czterech aktach. Akcja rozgrywa się w Sewilli i okolicach, około 1820 roku. Akt I Jeden z placów Sewilli, koszary naprzeciw fabryki cygar. Micaela”., narzeczona sierżanta Don Josego, dowiaduje się, że nie ma go jeszcze i szybko odchodzi, ignorując zaloty sierżanta Moralesa. Gra trąbka. To porucznik Zuniga i sierżant Don Jose prowadzą zmianę warty. W fabryce słychać dzwonek na przerwę. Piękna Cyganka Carmen, jedna z robotnic, drwi z męskich zalotów, jednak działa na nią obojętność Don Josego. Wracając do pracy, wręcza sierżantowi kwiat. Zjawienie się Micaeli przywraca spokój w sercu Don Josego. Wtem z fabryki dobiegają krzyki i sierżant z oddziałem ma przywrócić tam ład. Po chwili wraca prowadząc Carmen, która zraniła nożem koleżankę. Grozi jej więzienie - jednak Cyganka rozkochuje w sobie sierżanta, który wypuszcza ją na wolność. Akt II Gospoda Lillas Pastii. Carmen oraz jej przyjaciółki śpiewają i tańczą w takt kastanietów. Pojawia się słynny toreador, Escamillo. Jest zachwycony urodą Carmen, lecz zrazu nie zyskuje jej względów. Cyganka czeka na powrót Don Josego z więzienia. Gdy sierżant zjawia się, Carmen bez skutku usiłuje namówić go na przemytniczą wyprawę. Cyganka jest zawiedziona i zła. Nieoczekiwanie pojawia się w gospodzie porucznik Zuniga. Zaleca się do Carmen. Don Jose rzuca się na oficera z bronią w ręku – do armii nie ma już powrotu. Eks‑sierżant dołącza do przemytników i ucieka z nimi w góry. Akt III Cygankę nudzi już Don Jose. Myśli raczej o pięknym Escamillo. Frasquicie i Mercedes karty przepowiadają miłość i szczęście, Carmen zaś zwiastują śmierć. Przemytnicy ruszają na wyprawę - jedynie Don Jose zostaje na straży obozu. W dolinie zjawia się Micaela szukająca narzeczonego. Płoszy ją nagły strzał - Don Jose wypalił niecelnie do kogoś, kto krył się za skałami. Nieznajomym okazał się Escamillo. Szybko wychodzi na jaw, że kocha Carmen. W walce rywali przegrywa Escamillo. Cyganka ocala toreadorowi życie i daje odczuć, że nie jest jej obojętny. Escamillo zaprasza wszystkich na swój występ w Sewilli i odchodzi. Don Jose urządza Carmen scenę zazdrości, którą przerywa zjawienie się Micaeli. Dziewczyna przynosi wieść, że matka Don Josego ciężko choruje z żalu i przed śmiercią chce zobaczyć syna. Eks‑sierżant spieszy do niej z Micaelą, a odchodząc zapowiada Carmen zemstę. Akt IV Przed Plaza de toros w Sewilli tłum wita Escamilla, który zjawia się w towarzystwie wystrojonej Carmen. Cyganka lekceważy ostrzeżenia przed zemstą Don Josego. Ten zjawia się na placu i odnajduje Carmen. Raz jeszcze błaga kochankę, by porzuciła toreadora. Na próżno - dziewczyna woli raczej śmierć, niż powrót do mężczyzny, którego nie kocha. Spoza murów okalających widownię słychać okrzyki i oklaski na cześć zwycięskiego toreadora. Carmen podbiega ku bramie, chcąc jak najprędzej ujrzeć Escamilla. Wtedy oszalały z rozpaczy Don Jose przebija ją sztyletem. Źródło: https://www.rmfclassic.pl/muzyka/opera,Carmen,7.html. 2. W operze Carmen znajdują się dwie słynny arie operowe, Habanera śpiewana przez Carmen w I akcie, oraz Toast torreadora z II aktu, śpiewany przez Escamilla. 3. George Bizet, Carmen, Habanera, 1875, wyk. Małgorzata Walewska. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się wirtuozerskim charakterem. 4. George Bizet, Carmen Toast torreadora, 1875, wyk. Dimitri Hvorostovsky. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się wirtuozerskim charakterem.
Ilustracja interaktywna przedstawia plakat opery „Carmen”. Ilustracja jest czarno‑biała. Przedstawia ludzi stojących obok ogromnego wejścia do sali balowej. Ich wzrok skierowany jest na parę stojąca nieco dalej. Mężczyzna podtrzymuje upadającą kobietę. Wszystkie postacie ubrane są w stroje galowe, mężczyźni we fraki, kobiety w długie suknie. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Opera w czterech aktach. Akcja rozgrywa się w Sewilli i okolicach, około 1820 roku. Akt I Jeden z placów Sewilli, koszary naprzeciw fabryki cygar. Micaela”., narzeczona sierżanta Don Josego, dowiaduje się, że nie ma go jeszcze i szybko odchodzi, ignorując zaloty sierżanta Moralesa. Gra trąbka. To porucznik Zuniga i sierżant Don Jose prowadzą zmianę warty. W fabryce słychać dzwonek na przerwę. Piękna Cyganka Carmen, jedna z robotnic, drwi z męskich zalotów, jednak działa na nią obojętność Don Josego. Wracając do pracy, wręcza sierżantowi kwiat. Zjawienie się Micaeli przywraca spokój w sercu Don Josego. Wtem z fabryki dobiegają krzyki i sierżant z oddziałem ma przywrócić tam ład. Po chwili wraca prowadząc Carmen, która zraniła nożem koleżankę. Grozi jej więzienie - jednak Cyganka rozkochuje w sobie sierżanta, który wypuszcza ją na wolność. Akt II Gospoda Lillas Pastii. Carmen oraz jej przyjaciółki śpiewają i tańczą w takt kastanietów. Pojawia się słynny toreador, Escamillo. Jest zachwycony urodą Carmen, lecz zrazu nie zyskuje jej względów. Cyganka czeka na powrót Don Josego z więzienia. Gdy sierżant zjawia się, Carmen bez skutku usiłuje namówić go na przemytniczą wyprawę. Cyganka jest zawiedziona i zła. Nieoczekiwanie pojawia się w gospodzie porucznik Zuniga. Zaleca się do Carmen. Don Jose rzuca się na oficera z bronią w ręku – do armii nie ma już powrotu. Eks‑sierżant dołącza do przemytników i ucieka z nimi w góry. Akt III Cygankę nudzi już Don Jose. Myśli raczej o pięknym Escamillo. Frasquicie i Mercedes karty przepowiadają miłość i szczęście, Carmen zaś zwiastują śmierć. Przemytnicy ruszają na wyprawę - jedynie Don Jose zostaje na straży obozu. W dolinie zjawia się Micaela szukająca narzeczonego. Płoszy ją nagły strzał - Don Jose wypalił niecelnie do kogoś, kto krył się za skałami. Nieznajomym okazał się Escamillo. Szybko wychodzi na jaw, że kocha Carmen. W walce rywali przegrywa Escamillo. Cyganka ocala toreadorowi życie i daje odczuć, że nie jest jej obojętny. Escamillo zaprasza wszystkich na swój występ w Sewilli i odchodzi. Don Jose urządza Carmen scenę zazdrości, którą przerywa zjawienie się Micaeli. Dziewczyna przynosi wieść, że matka Don Josego ciężko choruje z żalu i przed śmiercią chce zobaczyć syna. Eks‑sierżant spieszy do niej z Micaelą, a odchodząc zapowiada Carmen zemstę. Akt IV Przed Plaza de toros w Sewilli tłum wita Escamilla, który zjawia się w towarzystwie wystrojonej Carmen. Cyganka lekceważy ostrzeżenia przed zemstą Don Josego. Ten zjawia się na placu i odnajduje Carmen. Raz jeszcze błaga kochankę, by porzuciła toreadora. Na próżno - dziewczyna woli raczej śmierć, niż powrót do mężczyzny, którego nie kocha. Spoza murów okalających widownię słychać okrzyki i oklaski na cześć zwycięskiego toreadora. Carmen podbiega ku bramie, chcąc jak najprędzej ujrzeć Escamilla. Wtedy oszalały z rozpaczy Don Jose przebija ją sztyletem. Źródło: https://www.rmfclassic.pl/muzyka/opera,Carmen,7.html. 2. W operze Carmen znajdują się dwie słynny arie operowe, Habanera śpiewana przez Carmen w I akcie, oraz Toast torreadora z II aktu, śpiewany przez Escamilla. 3. George Bizet, Carmen, Habanera, 1875, wyk. Małgorzata Walewska. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się wirtuozerskim charakterem. 4. George Bizet, Carmen Toast torreadora, 1875, wyk. Dimitri Hvorostovsky. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się wirtuozerskim charakterem.
George Bizet, Carmen, 1875
Źródło: oprac. online skills, licencja: CC BY 3.0.
R10pluGhtNos6
Ilustracja interaktywna przedstawia plakat opery „Rigoletto”. Ilustracja jest czarno‑biała. Przedstawione są na niej 4 postacie oddzielone ścianą. Po każdej ze stron mężczyzna i kobieta. Kobiety maja długie suknie. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Opera w trzech aktach. Akcja rozgrywa się w Mantui i okolicach, w XVI wieku. Akt I W pałacu księcia Mantui odbywa się bal. Książę uwiódł niedawno córkę hrabiego Monterone, a teraz wpadła mu w oko hrabina Ceprano. Błazen książęcy, znienawidzony przez wszystkich Rigoletto, wyśmiewa publicznie hrabiego Ceprano. Hrabia pragnie zemsty - proponuje dworzanom, aby porwać dla księcia piękną dziewczynę, którą co wieczór odwiedza Rigoletto. Ceprano sądzi, że dziewczyna jest kochanką błazna. Pojawia się hrabia Monterone, który żąda od księcia satysfakcji za uwiedzenie córki. Rigoletto drwi również z niego. Monterone przeklina błazna i jego pana. W sercu Rigoletta budzi się przeczucie nieszczęścia. Akt II Rigoletto ma córkę - ukochaną Gildę, którą wychowuje w ukryciu i pozwala wychodzić jedynie do kościoła. Nie wie jednak, że właśnie w kościele dziewczyna pokochała nieznanego młodzieńca. Do domu Rigoletta wkrada się książę Mantui. To jego kocha Gilda. Po odejściu błazna staje on przed Gildą i wyznaje jej miłość. Po odejściu księcia na ulicy pojawiają się dworzanie, by wykonać plan hrabiego Ceprano. Rigoletto pomaga im przekonany, iż działają na rozkaz księcia i porwać chcą żonę hrabiego. Pozwala im zakryć sobie twarz i dopiero słysząc krzyk Gildy spostrzega, że porywaną jest nie mieszkająca w domu naprzeciwko hrabina, lecz jego własna córka. Akt III Zrozpaczony Rigoletto poszukuje córki. Nagle z książecej komnaty wybiega Gilda. Opowiada ojcu przebieg wydarzeń. Rigoletto wpada w gniew. Obiecuje księciu zemstę za pohańbienie córki. Gilda, która wciąż kocha księcia, prosi ojca, by porzucił swój zamiar. Rigoletto jest nieubłagany. Akt IV W domu płatnego zabójcy Sparafucila książę próbuje uwieść siostrę bandyty, Magdalenę. Wcześniej Rigoletto zapłacił Sparafucilowi, by ten zabił księcia. Błazen przyprowadził ze sobą również Gildę, aby zrozumiała, że książę nie jest wart jej miłości. Magdalena, której spodobał się młodzieniec, prosi brata, by darował mu życie. Sparafucile stwierdza, że nie zabije księcia, jeżeli będzie mógł zgładzić kogoś innego. Słyszy to Gilda i postanawia poświęcić się za ukochanego: puka do drzwi i wchodzi do wnętrza. Pojawia się Rigoletto i otrzymuje od Sparafucila worek z ciałem zamordowanej ofiary. Nagle słyszy śpiew księcia. Rozpruwa worek i rozpoznaje Gildę. „Spełniło się przekleństwo” – krzyczy Rigoletto i pada na ziemię, obok martwego ciała córki. Źródło: https://www.rmfclassic.pl/muzyka/opera,rigoletto,59.html. 2. Najsłynniejszą arią z tej opery jest La donna è mobile (wł. Kobieta zmienną jest) śpiewaną przez Księcia Mantui w III akcie. 3. Giuseppe Verdi, Rigoletto La donna è mobile, 1851, wyk. José Carreras. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się żywiołowym charakterem.
Ilustracja interaktywna przedstawia plakat opery „Rigoletto”. Ilustracja jest czarno‑biała. Przedstawione są na niej 4 postacie oddzielone ścianą. Po każdej ze stron mężczyzna i kobieta. Kobiety maja długie suknie. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Opera w trzech aktach. Akcja rozgrywa się w Mantui i okolicach, w XVI wieku. Akt I W pałacu księcia Mantui odbywa się bal. Książę uwiódł niedawno córkę hrabiego Monterone, a teraz wpadła mu w oko hrabina Ceprano. Błazen książęcy, znienawidzony przez wszystkich Rigoletto, wyśmiewa publicznie hrabiego Ceprano. Hrabia pragnie zemsty - proponuje dworzanom, aby porwać dla księcia piękną dziewczynę, którą co wieczór odwiedza Rigoletto. Ceprano sądzi, że dziewczyna jest kochanką błazna. Pojawia się hrabia Monterone, który żąda od księcia satysfakcji za uwiedzenie córki. Rigoletto drwi również z niego. Monterone przeklina błazna i jego pana. W sercu Rigoletta budzi się przeczucie nieszczęścia. Akt II Rigoletto ma córkę - ukochaną Gildę, którą wychowuje w ukryciu i pozwala wychodzić jedynie do kościoła. Nie wie jednak, że właśnie w kościele dziewczyna pokochała nieznanego młodzieńca. Do domu Rigoletta wkrada się książę Mantui. To jego kocha Gilda. Po odejściu błazna staje on przed Gildą i wyznaje jej miłość. Po odejściu księcia na ulicy pojawiają się dworzanie, by wykonać plan hrabiego Ceprano. Rigoletto pomaga im przekonany, iż działają na rozkaz księcia i porwać chcą żonę hrabiego. Pozwala im zakryć sobie twarz i dopiero słysząc krzyk Gildy spostrzega, że porywaną jest nie mieszkająca w domu naprzeciwko hrabina, lecz jego własna córka. Akt III Zrozpaczony Rigoletto poszukuje córki. Nagle z książecej komnaty wybiega Gilda. Opowiada ojcu przebieg wydarzeń. Rigoletto wpada w gniew. Obiecuje księciu zemstę za pohańbienie córki. Gilda, która wciąż kocha księcia, prosi ojca, by porzucił swój zamiar. Rigoletto jest nieubłagany. Akt IV W domu płatnego zabójcy Sparafucila książę próbuje uwieść siostrę bandyty, Magdalenę. Wcześniej Rigoletto zapłacił Sparafucilowi, by ten zabił księcia. Błazen przyprowadził ze sobą również Gildę, aby zrozumiała, że książę nie jest wart jej miłości. Magdalena, której spodobał się młodzieniec, prosi brata, by darował mu życie. Sparafucile stwierdza, że nie zabije księcia, jeżeli będzie mógł zgładzić kogoś innego. Słyszy to Gilda i postanawia poświęcić się za ukochanego: puka do drzwi i wchodzi do wnętrza. Pojawia się Rigoletto i otrzymuje od Sparafucila worek z ciałem zamordowanej ofiary. Nagle słyszy śpiew księcia. Rozpruwa worek i rozpoznaje Gildę. „Spełniło się przekleństwo” – krzyczy Rigoletto i pada na ziemię, obok martwego ciała córki. Źródło: https://www.rmfclassic.pl/muzyka/opera,rigoletto,59.html. 2. Najsłynniejszą arią z tej opery jest La donna è mobile (wł. Kobieta zmienną jest) śpiewaną przez Księcia Mantui w III akcie. 3. Giuseppe Verdi, Rigoletto La donna è mobile, 1851, wyk. José Carreras. Kompozycja posiada szybkie tempo. Cechuje się żywiołowym charakterem.
Plakat opery „Rigoletto”, „La donna è mobile” Giuseppe Verdi, 1851
Źródło: oprac. online skills, licencja: CC BY 3.0.
REoPbG88lyW3M
Ilustracja interaktywna przedstawia plakat opery „Cyrylik sewilski”. Plakat jest biały z czarnymi literami. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Opera w dwóch aktach. Akcja rozgrywa się w Sewilli w XVIII w. Akt I Odsłona 1 Rankiem przed domem doktora Bartola pojawiają się muzykanci oraz hrabia Almaviva, który śpiewa serenadę dla wychowanicy doktora, Rozyny. Nadchodzi cyrulik Figaro i Almaviva rozpoznaje w nim swojego dawnego sługę. Za jego radą hrabia, który przybrał imię Lindor, dalej śpiewa. Rozyna ukazuje się w oknie i upuszcza liścik. Ostrzega w nim Lindora, że stary Bartolo chce ją poślubić. Figaro radzi, by hrabia udając żołnierza starał się o kwaterę u doktora. Odsłona 2 Rozyna zakochuje się w Lindorze i chce go poznać. Pisze do niego list, a Figaro, który jako cyrulik ma wolny wstęp do domu doktora, doręcza go. Zapewnia też Rozynę o miłości Lindora. Bartolo coś podejrzewa. Wie, że Almaviva jest w Sewilli i że Rozyna wpadła mu w oko. Prosi o radę Don Bazylia, przekupnego intryganta, który przekonuje, że najlepszym środkiem na intruza jest plotka i obmowa. Pojawia się Almaviva jako kawalerzysta i żąda kwatery. Udając pijanego, lekceważy zaświadczenie doktora zwalniające go od obowiązku jej udzielania. Straszy, że gotów jest użyć siły. Kłótnia ściąga tłum gapiów i wojskowy patrol. Wtedy Almaviva wyjawia po cichu dowodzącemu oficerowi swoje nazwisko i tytuł. Żołnierze wycofują się. Akt II Almavivie nie udało się zamieszkać u doktora. Próbuje ponownie, udając Alonza, ucznia Don Bazylia. Ma zamiast chorego mistrza udzielić Rozynie lekcji śpiewu. Podstęp udaje się. Młodzi zamieniają czułe słowa, gdy zjawia się sam Don Bazylio. Sytuację ratuje Figaro. Cyrulik wmawia mu, że jest ciężko chory i powinien leżeć w łóżku. Bazylio wychodzi, a Figaro zaczyna golić Bartola. Rozyna i rzekomy Alonzo wracają do przerwanej lekcji. Gdy zapomnają o ostrożności, Bartolo orientuje się w sytuacji. Wygania Almavivę i cyrulika, zamyka Rozynę, a sam śpieszy po notariusza, by natychmiast wziąć ślub. Zaczyna padać. W potokach deszczu Figaro i Almaviva wchodzą po drabinie do domu Bartola, by uprowadzić Rozynę. Ta wzbrania się, bo Bartolo ostrzegał ją, że Lindor jej nie kocha i jest tylko sługą Almavivy. Gdy wszystko się wyjaśnia, cała trójka decyduje się uciekać. Niestety, Bartolo zabrał drabinę. Do domu wkracza Don Bazylio z notariuszem. Obrotny Figaro każe notariuszowi połączyć węzłem małżeńskim Rozynę z Almavivą. Przekupiony Don Bazylio składa obok Figara swój podpis jako świadek. Doktor Bartolo przybywa, gdy kontrakt ślubny jest już podpisany. Źródło: https://www.rmfclassic.pl/muzyka/opera,Cyrulik‑sewilski,50.html. 2. Cyrulik sewilski jest operą, na którą składa się wiele znanych arii. Najsłynniejszą z nich jest Largo al factotum śpiewana przez Figara w I akcie. Inną znaną arią jest La calunnia è un venticello wykonywaną przez Doktora Bartolo. 3. Gioacchino Rossini. Cyrulik sewilski, Largo al factotum, 1813, wyk. Leo Nucci. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się hymnicznym charakterem. 4. Gioacchino Rossini Cyrulik sewilski, La calunnia è un venticello, 1813, wyk. Robert Lloyd. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się hymnicznym charakterem.
Ilustracja interaktywna przedstawia plakat opery „Cyrylik sewilski”. Plakat jest biały z czarnymi literami. Dodatkowo na ilustracji umieszczono następujące informacje: 1. Opera w dwóch aktach. Akcja rozgrywa się w Sewilli w XVIII w. Akt I Odsłona 1 Rankiem przed domem doktora Bartola pojawiają się muzykanci oraz hrabia Almaviva, który śpiewa serenadę dla wychowanicy doktora, Rozyny. Nadchodzi cyrulik Figaro i Almaviva rozpoznaje w nim swojego dawnego sługę. Za jego radą hrabia, który przybrał imię Lindor, dalej śpiewa. Rozyna ukazuje się w oknie i upuszcza liścik. Ostrzega w nim Lindora, że stary Bartolo chce ją poślubić. Figaro radzi, by hrabia udając żołnierza starał się o kwaterę u doktora. Odsłona 2 Rozyna zakochuje się w Lindorze i chce go poznać. Pisze do niego list, a Figaro, który jako cyrulik ma wolny wstęp do domu doktora, doręcza go. Zapewnia też Rozynę o miłości Lindora. Bartolo coś podejrzewa. Wie, że Almaviva jest w Sewilli i że Rozyna wpadła mu w oko. Prosi o radę Don Bazylia, przekupnego intryganta, który przekonuje, że najlepszym środkiem na intruza jest plotka i obmowa. Pojawia się Almaviva jako kawalerzysta i żąda kwatery. Udając pijanego, lekceważy zaświadczenie doktora zwalniające go od obowiązku jej udzielania. Straszy, że gotów jest użyć siły. Kłótnia ściąga tłum gapiów i wojskowy patrol. Wtedy Almaviva wyjawia po cichu dowodzącemu oficerowi swoje nazwisko i tytuł. Żołnierze wycofują się. Akt II Almavivie nie udało się zamieszkać u doktora. Próbuje ponownie, udając Alonza, ucznia Don Bazylia. Ma zamiast chorego mistrza udzielić Rozynie lekcji śpiewu. Podstęp udaje się. Młodzi zamieniają czułe słowa, gdy zjawia się sam Don Bazylio. Sytuację ratuje Figaro. Cyrulik wmawia mu, że jest ciężko chory i powinien leżeć w łóżku. Bazylio wychodzi, a Figaro zaczyna golić Bartola. Rozyna i rzekomy Alonzo wracają do przerwanej lekcji. Gdy zapomnają o ostrożności, Bartolo orientuje się w sytuacji. Wygania Almavivę i cyrulika, zamyka Rozynę, a sam śpieszy po notariusza, by natychmiast wziąć ślub. Zaczyna padać. W potokach deszczu Figaro i Almaviva wchodzą po drabinie do domu Bartola, by uprowadzić Rozynę. Ta wzbrania się, bo Bartolo ostrzegał ją, że Lindor jej nie kocha i jest tylko sługą Almavivy. Gdy wszystko się wyjaśnia, cała trójka decyduje się uciekać. Niestety, Bartolo zabrał drabinę. Do domu wkracza Don Bazylio z notariuszem. Obrotny Figaro każe notariuszowi połączyć węzłem małżeńskim Rozynę z Almavivą. Przekupiony Don Bazylio składa obok Figara swój podpis jako świadek. Doktor Bartolo przybywa, gdy kontrakt ślubny jest już podpisany. Źródło: https://www.rmfclassic.pl/muzyka/opera,Cyrulik‑sewilski,50.html. 2. Cyrulik sewilski jest operą, na którą składa się wiele znanych arii. Najsłynniejszą z nich jest Largo al factotum śpiewana przez Figara w I akcie. Inną znaną arią jest La calunnia è un venticello wykonywaną przez Doktora Bartolo. 3. Gioacchino Rossini. Cyrulik sewilski, Largo al factotum, 1813, wyk. Leo Nucci. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się hymnicznym charakterem. 4. Gioacchino Rossini Cyrulik sewilski, La calunnia è un venticello, 1813, wyk. Robert Lloyd. Kompozycja posiada umiarkowane tempo. Cechuje się hymnicznym charakterem.
Gioacchino Rossini, „Cyrulik sewilski”, 1813, online‑skills, CC BY 3.0
