Ideologia zawarta w dramatach muzycznych

Wagner zanim odsłonił swoje „ja” w reformatorskim spojrzeniu w dramatach muzycznych, już w operze Tannhäuser ogłosił antytezę pogan i chrześcijan, wracając coraz bardziej świadomie do samej istoty nauk Chrystusa, gdzie „Bóg jest miłością”. Dopiero na wygnaniu, podczas pobytu w Szwajcarii, dokładnie scharakteryzował swoją doktrynę kompozytorską, zadając tym samym „ostateczny cios” operze i stał się budowniczym dramatu muzycznego, będącego wyrazem syntetycznej, uniwersalnej sztuki zwanej „sztuką przyszłości”. Nowe idee propagował w studiach teoretycznych.

Richard Wagner nie tylko rewolucjonizował muzykę, ale miał także silne powiązania z polityką Niemiec, szczególnie w XIX wieku. Jego poglądy ewoluowały od rewolucyjnych do konserwatywno‑nacjonalistycznych, a jego twórczość była później wykorzystywana do celów politycznych, m.in przez Ottona von Bismarka (1815–1898), wcześniej przez Michaiła Bakunina (1814–1876). Kontrowersyjne eseje Wagnera, które napisał zostały również niechlubnie wykorzystane przez Adolfa Hitlera (1889–1945) - jego wielkiego admiratora muzyki, co sprawiło, że po II wojnie światowej Wagner stał się postacią mocno kontrowersyjną.

R1NZFHHUT1JEX

Ilustracja przedstawia: Teatr Operowy w Bayreuth. Fotografia wykonana nocą ukazuje oświetlony budynek. W centralnej części widać pokaźne drzwi, nad którymi znajduje się balkon wsparty kolumnami.

Kompozytor miał skłonność do gigantomanii, bowiem był przekonany o mistycznym charakterze swej muzyki. Całość budowy dzieła - w postaci nowego teatru, którego fotografię widzisz powyżej- została ukończona i wystawiona dzięki pomocy materialnej wspomnianego już miłośnika muzyki Wagnera – króla bawarskiego Ludwika II. Był on pierwszym prawdziwym wagnerystą, który także w życiu prywatnym zauroczony był jego geniuszem muzycznym i chętnie identyfikował się z niektórymi postaciami z jego oper.

Niemiecki Teatr Operowy w Bayreuth

Ludwik II Bawarski (1845‑1886) to osoba bez której, powstanie niezwykłego, monumentalnego teatru w Bayreuth w Niemczech nie stałoby się faktem. Tp miejsce do dzisiaj jest Mekką wielbicieli talentu dzieł Richarda Wagnera. Sam teatr przyciągający uwagę z wielu powodów, a prezentowane tam wydarzenia muzyczne przypominały odświętne nabożeństwo. Jego widownia została zaprojektowana na wzór greckiego amfiteatru, co gwarantowało znakomitą widoczność z każdego miejsca. Jednym z nowatorskich rozwiązań w czasach Wagnera stanowiło zastosowanie zaciemnienia widowni. Mimo, że wiele efektów, takich jak wejście bogów po tęczy czy galop Walkirii na koniach, wydawało się niemożliwych do zrealizowania, zastosowanie iluzji perspektywy nadawało scenie głębi, co znacznie uatrakcyjniało widowisko.

Orkiestra umieszczona została w oddzielnym przykrytym pomieszczeniu, czyli w specjalnym kanale pod sceną -tzw. mystic gulf. W ten sposób dźwięk orkiestry wdzierał się szczeliną bezpośrednio na scenę, a dopiero potem na widownię. Taki zabieg powodował, że publiczność słyszała muzykę, ale nie widziała dyrygenta i muzyków, co potęgowało iluzję i pozwalało widzom  skupić się wyłącznie na dramacie. Każdy fragment orkiestry był lepiej słyszalny dla śpiewaków, a dźwięk głosów wokalnych nie ginął w nurcie brzmienia orkiestry.

R5E98ELXUFJOG

Ilustracja przedstawia wnętrze Teatru Operowego w Bayreuth. Teatr operowy zbudowany w północnej części bawarskiego miasta Bayreuth, powstały jako miejsce wystawiania oper Ryszarda Wagnera podczas corocznego festiwalu w Bayreuth. Salę wypełniają krzesła z brązowymi, miękkimi obiciami. Po prawej stronie sali znajdują się jasne kolumny. Na każdej kolumnie zawieszona jest lampa. Sufit jest jasny, z delikatnymi zdobieniami.

Teatr powstał jako Festiwalowy Teatr (Bayreuther Festspielhaus) i stał się miejscem spotkań nowej publiczności, miejscem pielgrzymki, teatrem przyszłości. Obiektem nie tylko reprezentacyjnym, ale przede wszystkim funkcjonalnym. Wszystko miało tu służyć dziełu muzyczno‑dramatycznemu. Przedstawienia są objawieniem geniusza. Zamiana krótkiego spotkania w kilkudniowe święto muzyki było spełnieniem marzenia Wagnera.

Tuba Wagnerowska

Gigantomania i wyolbrzymianie stosowane przez Wagnera w dziełach miało swoje odzwierciedlenie bezpośrednio również w budowie i konstrukcji samych instrumentów. Jednym z takich dostosowanych do potrzeb muzycznych był wspominany już instrument dęty blaszany- tuba, którego dźwięk jest prezentowany poniżej.

Posłuchaj go.

RCVFMDVZRZQE1