Słownik

autodysocjacja
autodysocjacja

(łac. dissociatio „rozdzielenie”) rodzaj reakcji dysocjacji elektrolitycznej, polegającej na rozpadzie na jony wskutek reakcji ze sobą cząsteczek tego samego związku

dipol
dipol

cząsteczka polarna, biegunowa, w której na skutek różnicy elektroujemności następuje rozsunięcie ładunku dodatniego i ujemnego

dysocjacja elektrolityczna
dysocjacja elektrolityczna

(łac. dissociatio „rozdzielenie”) samorzutny proces rozpadu cząsteczek elektrolitów (kwasów, zasad, soli) w roztworach, na dodatnio i ujemnie naładowane cząstki, pod wpływem rozpuszczalnika.

elektrolit
elektrolit

(gr. ḗlektron „bursztyn”, lytós „rozpuszczalny”) związek chemiczny, który ulega procesowi rozpadu na jony pod wpływem wody i jest zdolny do przewodzenia prądu elektrycznego; gdy jest całkowicie zdysocjowany, mówimy o elektrolicie mocnym

indykator
indykator

chem. substancja, która w określonych warunkach wykazuje wyraźną zmianę właściwości, najczęściej zmianę lub pojawienie się zabarwienia, fluorescencji, chemoluminescencji i in., co pozwala na stwierdzenie odczynu badanego roztworu albo obecności określonego jonu lub cząsteczki

pH‑metr
pH‑metr

przyrząd służący do wyznaczania wartości pH

przewodnictwo jonowe
przewodnictwo jonowe

rodzaj przewodnictwa elektrycznego, gdzie nośnikiem prądu są jony

reakcja odwracalna
reakcja odwracalna

reakcja, która może zachodzić w obu kierunkach (w kierunku produktów lub substratów)

roztwory buforowe Britton’a–Robinson’a
roztwory buforowe Britton’a–Robinson’a

roztwór buforowy służący do uzyskania pH od 2 do 12, składa się on z roztworów H3BO3, H3PO4, CH3COOH o stężeniu 0,04 moldm3. W celu uzyskania pożądanego pH miareczkuje się go roztworem NaOH o stężeniu 0,2 moldm3

NaOH cm3

pH

NaOH cm3

pH

0,0

1,81

52,5

7,00

2,5

1,89

55,0

7,24

5,0

1,98

57,5

7,54

7,5

2,09

60,0

7,96

10,0

2,21

62,5

8,36

12,5

2,36

65,0

8,69

15,0

2,56

67,5

8,95

17,5

2,87

70,0

9,15

20,0

3,29

72,5

9,37

22,5

3,78

75,0

9,62

25,0

4,10

77,5

9,91

27,5

4,35

80,0

10,38

30,0

4,56

82,5

10,88

32,5

4,78

85,0

11,20

35,0

5,02

87,5

11,40

37,5

5,33

90,0

11,58

40,0

5,72

92,5

11,70

42,5

6,09

95,0

11,82

45,0

6,37

97,5

11,92

47,5

6,59

100,0

11,98

50,0

6,80

stechiometryczna (stężeniowa) stała równowagi
stechiometryczna (stężeniowa) stała równowagi

wielkość charakteryzująca stan równowagi danej reakcji chemicznej; stosunek iloczynu stężeń produktów do iloczynu stężeń substratów (stężenia reagentów w potęgach równym współczynnikom stechiometrycznym w równaniu reakcji, której równowaga dotyczy)

teoria Brönsteda‑Lowry'ego
teoria Brönsteda‑Lowry'ego

teoria kwasowo‑zasadowa, w której kwas jest zdolny do oddawania protonów, a zasadą jest substancja zdolna do przyjmowania protonów; kwas –donor, zasada‑akceptor

termostatowanie
termostatowanie

utrzymywanie układu w stałej temperaturze

wskaźniki kwasowo‑zasadowe (indykatory)
wskaźniki kwasowo‑zasadowe (indykatory)

słabe kwasy lub zasady organiczne, których jony są zabarwione inaczej niż cząsteczki niezdysocjowane; zmieniają barwę w określonym zakresie pH roztworu; popularne wskaźniki kwasowo‑zasadowe to: fenoloftaleina, oranż metylowy, czerwień metylowa, lakmus; każdy wskaźnik ma charakterystyczną wartość pH, przy której następuje zmiana jego zabarwienia

wskaźniki uniwersalne
wskaźniki uniwersalne

dobranie mieszaniny różnych wskaźników pH w taki sposób, że ich barwa zmienia się, przechodząc kolejno przez różne zabarwienia w szerokim zakresie pH

Wskaźnik

Barwa w środowisku

Kwasowym

Obojętnym

Zasadowym

oranż metylowy

czerwona

żółta

żółta

lakmus (mieszanina substancji)

czerwona

fioletowa

niebieska

fenoloftaleina

bezbarwna

bezbarwna

malinowa

wskaźnik uniwersalny (mieszanina substancji)

czerwona (silnie kwaśne), pomarańczowa (słabo kwaśne)

żółta

niebieska (silnie zasadowe) zielona (słabo zasadowe)

herbata

żółta

czerwona‑brunatna

brązowa

sok z czerwonej kapusty

fioletowa

niebieska

zielona

Indeks górny Źródło: Wskaźniki kwasowo‑zasadowe, Edupedia.pl, dostęp online. Indeks górny koniec