Słownik

szybkość reakcji chemicznej
szybkość reakcji chemicznej

zmiana stężenia reagentów (substratów lub produktów) w jednostce czasu

katalizator
katalizator

substancja, która zwiększa (lub zmniejsza) szybkość reakcji chemicznej, nie naruszając stanu końcowej równowagi i właściwości termodynamicznych układu,  pozostaje w stanie niezmienionym po zakończeniu reakcji

stężenie
stężenie

miara ilości substancji (pierwiastka, związku chemicznego, jonu bądź innego indywiduum chemicznego) w mieszaninie

reagent
reagent

substancja biorąca udział w reakcji chemicznej (substraty i produkty)

enzymy
enzymy

(gr. en zýmē „w zaczynie”) biokatalizatory, dawniej fermenty, białkowe katalizatory reakcji chemicznych w układach biologicznych

przewodnictwo cieplne
przewodnictwo cieplne

fiz. proces przepływu ciepła w ośrodkach ciągłych (stałych, ciekłych i gazowych), polegający na przekazywaniu energii kinetycznej bezładnego ruchu cząsteczek ośrodka z części układu o wyższej temperaturze do cząsteczek z części układu o temperaturze niższej

gęstość
gęstość

wielkość fizyczna, charakteryzująca rozkład przestrzenny rozważanej wielkości fizycznej, np. masy, siły, pędu, energii, ładunku elektrycznego

zderzenie efektywne
zderzenie efektywne

w kinetyce chemicznej oznacza takie zderzenie drobin substratów, w wyniku którego dochodzi do utworzenia bądź zerwania wiązań chemicznych

pH
pH

wykładnik jonów H 3 O + ; wielkość stosowana do określania odczynu roztworu

moc kwasu
moc kwasu

termin umowny, rozumiany jako zdolność kwasu do ulegania procesowi dysocjacji elektrolitycznej

szybkość reakcji chemicznej
szybkość reakcji chemicznej

zmiana stężenia reagentów (substratów lub produktów) w jednostce czasu

katalizator
katalizator

substancja, która zmienia szybkość reakcji chemicznej, nie naruszając stanu końcowej równowagi i właściwości termodynamicznych układu i pozostając w stanie niezmienionym po zakończeniu reakcji

kompleks aktywny
kompleks aktywny

układ jąder i elektronów; powstaje wskutek zderzenia cząsteczek substratów; stanowi stan przejściowy, przez który przebiega reakcja chemiczna na drodze od substratów do produktów

energia aktywacji
energia aktywacji

minimalna ilość energii, którą muszą mieć indywidua chemiczne (cząsteczki, atomy, jony), aby mogła zajść między nimi reakcja chemiczna

teoria zderzeń
teoria zderzeń

teoria pochodząca z zakresu chemii fizycznej. Teoria ta zakłada, iż reakcje chemiczne zachodzą w wyniku zderzeń cząsteczek zdolnych do reagowania ze sobą

funkcja logarytmiczna
funkcja logarytmiczna

funkcja, której wartość otrzymuje się obliczając logarytm dla zmiennej niezależnej

oddychanie tlenowe
oddychanie tlenowe

oddychanie komórkowe, utlenianie biologiczne; zachodzące w żywych komórkach procesy rozkładu różnych substancji organicznych, dostarczające niezbędnej do życia energii

szybkość reakcji chemicznej
szybkość reakcji chemicznej

zmiana stężenia reagentów (substratów lub produktów) w jednostce czasu

katalizator
katalizator

substancja, która zmienia przebieg reakcji chemicznej, nie naruszając stanu końcowej równowagi i właściwości termodynamicznych układu, pozostając w stanie niezmienionym po zakończeniu reakcji

stężenie
stężenie

miara ilości substancji (pierwiastka, związku chemicznego, jonu bądź innego indywiduum chemicznego) w mieszaninie

reagent
reagent

substancja biorąca udział w reakcji chemicznej (substraty i produkty)

pH
pH

wykładnik jonów oksoniowych; wielkość stosowana do określania odczynu roztworu

stała szybkości
stała szybkości

współczynnik proporcjonalności w równaniu kinetycznym, wyznaczany doświadczalnie, charakterystyczny dla danej reakcji chemicznej, zależny od temperatury i katalizatorakatalizatorkatalizatora; jednostkę stałej szybkości determinuje równanie kinetyczne w taki sposób, aby szybkość reakcji chemicznej wyrażona była w moldm3·s; zależność jednostki stałej szybkości reakcji od rzędu reakcji przedstawia poniższy wzór (n – rząd reakcji):

kn=dm3n-1moln-1·s
produkt pośredni
produkt pośredni

każde indywiduum chemiczne występujące w złożonych reakcjach chemicznych, powstałe z substratów lub innych produktów pośrednich

równanie kinetyczne
równanie kinetyczne

zależność szybkości reakcji chemicznej od stężenia reagentów i temperatury

mechanizm reakcji
mechanizm reakcji

opis faktycznego przebiegu reakcji chemicznej, razem ze wszystkimi stadiami i produktami pośrednimi

reakcja elementarna
reakcja elementarna

reakcja chemiczna, która zachodzi w jednym etapie/akcie, bez produktów pośrednich

katalizator
katalizator

substancja chemiczna, której dodatek do reakcji powoduje przyśpieszenie reakcji chemicznej, po zakończeniu reakcji jest w całości odzyskiwana; wyróżniamy katalizatory homogeniczne, czyli będące w takiej samej fazie co substraty, oraz heterogeniczne, które są w innej fazie niż substraty

inhibitor
inhibitor

substancja chemiczna, której dodatek do reakcji powoduje spowolnienie lub zatrzymanie reakcji chemicznej, po zakończeniu reakcji jest w całości odzyskiwana; wyróżniamy inhibitory homogeniczne, czyli będące w takiej samej fazie co substraty, oraz heterogeniczne, które są w innej fazie niż substraty

równanie kinetyczne
równanie kinetyczne

zależność szybkości reakcji chemicznej od stężenia reagentów i temperatury, a w przypadku reakcji chemicznych przebiegającej w fazie gazowej, dodatkowo od ciśnienia

kinetyka chemiczna
kinetyka chemiczna

dział chemii fizycznej zajmujący się szybkością reakcji chemicznych w różnych warunkach ciśnienia, temperatury oraz stężenia i natury reagentów

nuklid C14
nuklid C14

promieniotwórczy izotop węgla; jego jądro atomowe zawiera 6 protonów i 8 neutronów

szybkość reakcji
szybkość reakcji

zmiana stężenia molowego substratów lub produktów w jednostce czasu

cząsteczkowość
cząsteczkowość

liczba cząsteczek biorąca udział w reakcji elementarnej

rzędowość reakcji
rzędowość reakcji

suma wykładników potęg w równaniu kinetycznym

stała szybkości reakcji
stała szybkości reakcji

współczynnik proporcjonalności w równaniu kinetycznym

funkcja ekspotencjalna
funkcja ekspotencjalna

inaczej funkcja wykładnicza; funkcja ciągła, rosnąca